صلاحیت روانی

اغلب از روانپزشکان درخواست می‌شود تا در خصوص ظرفیت یا صلاحیت روانی یک فرد برای انجام برخی اعمال مدنی، یا قانونی اظهارنظر نمایند (مانند وصیت کردن یا اداره اموال خود). صلاحیت، به موضوع وابسته است (یعنی توانائی برای انجام کاری خاص به‌منظور مشخص قانونی). بسیار مهم است که بر این نکته تأکید شود که عدم صلاحیت در یک محدوده به مفهوم عدم صلاحیت در یک یا تمام زمینه‌های دیگر نیست فرد دارای بیماری روانی ممکن است در عین حال صلاحیت‌دار باشد.

قرارداد

در صورتی‌که یکی از طرفین در یک قرارداد یا معامله ظاهراً قانونی، بیماری روانی داشته باشد و آن بیماری مستقیماً بر درک بیمار از عملکرد خود (که به آن توانائی انجام قرارداد گویند) اثر سوء بگذارد. ممکن است بتوان از لحاظ قانونی قرارداد یا معامله را ملغی اعلام نمود.


روانپزشک باید شرایط طرفی را که خواستار فسج قرارداد است، در زمانی‌که احتمالاً قرارداد در حال انقعاد بوده است در نظر بگیرد. سپس روانپزشک باید ابراز عقیده نماید که آیا شرایط روانی مشخص، موجب عدم توانائی درک جنبه‌ها یا شاخه‌های مهم قرارداد بوده است یا خیر.

وضعیت

خصوصیاتی که در تنظیم وصیت‌نامه باید مدّنظر باشد (که به آن توانائی تنظیم وصیت‌نامه گویند) شامل مسائلی می‌شوند که باید وصیت‌کننده بدون نیاز به یادآوری در هنگام تنظیم وصیت نسبت به آنها آگاهی داشته باشد، یعنی


۱. ماهیت عمل

۲. اهیت و مقدار اموال خود

۳. افرادی که طبیعتاً اموال به ایشان می‌رسد و خواسته‌های آنها از او (مانند وارتان، خویشاوندان، اعضاء خانواده)


در سلامت روانی وصیت‌کننده همچنین به این نکته توجه می‌شود که آیا او در شرایطی بوده است که تحت نفوذ و تأثیر نابه‌جای دیگران قرار گیرد یا خیر.

ازدواج

در صورتی‌که یکی از طرفین ازدواج به‌علت یک بیماری روانی، به‌صورتی ناتوان‌شده باشد که نتواند به‌نحو معقولی ماهیت و عواقب قرارداد (یعنی رضایت) را درک کند می‌توان آن عقد را باطل اعلام نمود.

قیومیت

در قیومیت، دادگاه در موارد اعلام رسمی محبوبیت، یک قیّم را تعیین می‌کند. نکته اصلی در این مسئله، درجه توانائی شخص مبتلا به بیماری روانی برای اداره امور خود می‌باشد.

وکالت ماندگار

به بیماران این اجازه را می‌دهد که در خصوص از دست دادن قدرت تصمیم‌گیری خود در آینده تمهیدات لازم را به‌عمل آورند. براساس ان می‌توان از هم‌اکنون، جانشینی برای تصمیم‌گیری انتخاب نمود.

صلاحیت ارائه اطلاعات

شامل رابطه بیمار با پزشک می‌شود، ابتدا پزشک صداقت بیمار در برابر پزشک را به وی توضیح می‌دهد و سپس در مورد صلاحیت بیمار برای ارزیابی منافع و مضرات عدم ارائه اطلاعات در خصوص قصد خودکشی یا دیگرکشی، اظهارنظر می‌کند.