وجود میزان بالای بیماری‌های طبی همراه در بیماران روانی، تظاهرات متعدد روانپزشکی در اختلالات طبی، و نیاز به پایش آزمایشگاهی در طی دارودرمانی، انجام آزمایش‌های آزمایشگاهی را به بخش جدائی‌ناپذیری از ارزیابی و درمان روانپزشکی تبدیل کرده‌اند.


روانپزشکان باید نسبت به احتمال بیماری طبی همراه در بیمارانشان حساس باشند، به‌خصوص در سالمندان، آنهائی که بیماری مزمن روانی دارند، و افراد تهیدست و سوءمصرف‌کننده مواد هنگامی‌که افراد با سندرم‌های روانپزشکی مراجعه می‌کنند، همواره باید احتمال بیماری طبی نهفته را در نظر داشت. بیماری تیروئید و آدرنال ممکن است به شکل یک اختلال پسیکوتیک یا خلقی، و سرطان به شکل افسردگی بروز کنند. جدول زیر وضعیت‌های طبی را که می‌توانند با علایم روانپزشکی مراجعه کنند نشان می‌دهد. هرکدام از این تشخیص‌ها ممکن است به بررسی‌های تشخیصی و آزمایشگاهی مختلفی نیاز داشته باشند. از روش‌های آزمایشگاهی برای پایش دوز، پذیرش درمان و عوارض سمی داروهای روانگرای مختلف (مثل لیتیوم و سایر تثبیت‌کننده‌های خلق) نیز استفاده می‌شود.


- برخی بیماری‌های طبی که ممکن است با علایم عصبی - روانی بروز کنند:
  - عصبی:
    اختلالات عروق مغز (خونریزی، انفارکتوس)
ترومای سر (ضربه مغزی ”panhypopituitarism“، هماتوم پس از تروما)
صرع (به‌خصوص تشنج‌های کمپلکس پارسیل)
نارکولپسی
نئوپلاسم‌های مغزی (اولیه یا متاستاتیک)
هیدروسفالی یا فشار طبیعی
بیماری پارکینسون
اسکلروز متعدد (MS)
بیماری هانتینگتون
دمانس از نوع آلزایمر
لکودیستروفی متاکروماتیک
میگرن
  - غدد درون‌ریز:
    هیپوتیروئیدی
هیپرتیروئیدی
هیپوآدرنالیسم
هیپرادرنالیسم
هیپوپاراتیروئیدی
هیپرپاراتیروئیدی
هیپوگلیسمی
هیپرگلیسمی
دیابت شیرین
کم‌کاری فراگیر هیپوفیز (concussion)
فئوکروموسیتوم
اختلال‌های هورمون گونادوتروپیک
حاملگی
  - متابولیک و سیستمیک:
    آنسفالوپاتی کبدی
اورمی
پورفیری
دژنراسیون هیاتولتیکولار (بیماری ویلسون)
هیپوکسمی (بیماری مزمن ریوی)
هیپوتانسیوون
آنسفالوپاتی هیپرتانسیو
اختلالات آب و الکترولیت (مثل سندرم ترشح نامتناسب هورمون آنتی‌دیورتیک [SIADH])
  - سمی:
    مسمومیت یا ترک مربوط به سوءمصرف مواد یا الکل
عوارض جانبی داروهای نسخه‌شده و بدون نسخه
سم‌های محیطی (هیدروکربن‌های فرار، فلزات سنگین، مونوکسید کربن، ارگانوفسفات‌ها)
  - تغذیه‌ای:
    کمبود ویتامین B۱۲ (کم‌خونی بدخیم)
کمبود اسید نیکوتینیک (پلاگر)
کمبود فولات (کم‌خونی مگالوبلاستیک)
کمبود تیامین (سندرم ورنیکه - کورساکوف)
کمبود فلزات کمیاب (روی، منیزیم)
سوءتغذیه و دهیدراسیون غیراختصاصی
  - عفونی:
    ایدز
نوروسیفیلیس
مننژیت‌ها و آنسفالیت‌های ویروسی (مثل هرپس سیمپلکس)
آبسه مغز
هپاتیت ویروسی
مونونوکلئوز عفونی
سل
عفونت‌های باکتریائی سیستمیک (به‌خصوص پنومونی) و ویرمی
عفونت‌های استرپتوکوکی
اختلالات عصبی - روانی خودایمنی تحریک‌شده توسط عفونت در اطفال
  - خودایمنی:
    لوپوس اریتماتوی سیستمیک
  - نئوپلاستیک:
    تومورهای اولیه و متاستاتیک CNS
تومورهای غدد درون‌ریز
کارسینوم پانکراس
سندرم‌های پارانئوپلاستیک


ارزیابی اولیه همواره باید شامل بررسی کاملی از داروهای نسخه‌شده و بدون نسخه‌ای که بیمار دریافت می‌کنند، باشد. بسیاری از سندرم‌های روانپزشکی می‌توانند منشاء آیاتروژنیک داشته و توسط داروها به‌وجود آمده باشند (برای مثال افسردگی با داروهای ضدفشارخون، دلیریوم با آنتی‌کولینرژیک‌ها، و پسیکوز با استروئیدها). در صورتی‌که از نظر بالینی ممکن باشد، پاک شدن داروها از بدن اغلب به تشخیص کمک می‌کند.