پاراسنتز تشخيصى (۱۰۰-۵۰ ميلى‌ليتر) لازم است. از سوزن درجه ۲۲ استفاده کنيد و آن را ۲ سانتى‌متر زير ناف در لينه‌آ آلبا يا به‌وسيله ”مسير Z شکل“ در LLQ يا RLQ قرار دهيد. ارزيابى روتين شامل مشاهده، تعيين مقدار پروتئين، آلبومين، گلوکز، شمارش سلولى و افتراق، کشت، و سيتولوژى مى‌باشد. در موارد انتخابي، آميلاز، LDH، ترى‌گليسيريد، را کنترل کرده و کشت از نظر TB انجام دهيد. به‌ندرت ممکن است لاپاروسکپى يا حتى لاپاروتومى تجسسى مورد نياز باشد. آسيت در اثر CHF (مانند کنتريکسيون پريکارد) ممکن است نيازمند ارزيابى به‌وسيله کاتتريزاسيون قلب راست باشد.

تشخيص افتراقى

تشخيص افتراقى بيش از ۹۰% به‌علت سيروز، نئوپلاسم، CHF، و توبرکولوز است.


- بيمارى‌هاى پريتوان: عفونت‌هاى (باکتريال، توبروکولوز، قارچي، انگلي)، نئوپلاسم‌ها، بيمارى باقت همبند، متفرقه (بيمارى ويپل، تب مديترانه‌اى فاميلي، اندومتريور، پريتونيت نشانه و غيره)


- بيمارى‌هائى که پريتوان را گرفتار نکرده‌اند: سيروز، CHF، سندرم بود - کياري، بيمارى انسداد وريدى هپاتيت،هيپوآلبومينمى (سندرم نئوپلاستيک، انتروپاتى از دست‌دهنده پروتئين، سوءتغذيه)، متقرفه (ميکزدم، بيمارى‌هاى تخمدان، بيمارى پانکراس، آسيت‌شيلوس)

تقسيم‌بندى پاتوفيزولوژيک با استفاده از گراديان آلبومين سرم آسيت

تقسيم‌بندى پاتوفيزولوژيک با استفاده از گراديان آلبومين سرم آسيت تفاوت در غلظت آلبومين در سرم و آسيت انعکاسى از عدم توزان فشارهاى هيدرواستاتيک است: گراديان کم (گراديان آلومبين سرم - آسيت < ۱/۱):°۲ پريتونيت باکتريال، نئوپلاسم، پانکراتيت، و اسکوليت سندرم نفروتيک. گراديان ياد (گرايدان آلبومين سرم - آسيت > ۱/۱ که بيانگر افزايش فشار هيدرواستاتيک است): سيروز، CHF، سندرم بود - کيارى.

مشخصه‌هاى يک مايع شاخص

  علت ظاهر پروتئين g/dL گراديان آلبومين سرم - آسيت شمارش سلولی درمیکرولیتر
RBC WBC غيره
سيروز زرد کهربائى <۲/۵ >۱/۱ کم <۲۵۰ -
نئوپلاسم زرد کهربائي، هموراژيک، موسينى، يا شيلوزى >۲/۵ متغير اغلب زياد >۱۰۰۰(>%۵۰ لنفوسيت) + سيتولوژى
۲° پريتونيت باکتريال کدر يا چرکى >۲/۵ >۱/۱ کم >۱۰،۰۰۰ + رنگ‌آميزى گرم، کشت (اغلب چند ارگانيسم)
 
پريتونيت باکتريال خودبه‌خودى کدر يا چرکى >۲/۵ >۱/۱ کم >۲۵۰ پلى + رنگ آميزى گرم و کشت
پريتونيت سلى صاف، هموراژيک، يا شيلوزى >۲/۵ <۱/۱ گاهى زياد <۱۰۰۰
(>%۷۰ لنفوسيت)
+ رنگ‌آميزى AFB و کشت
CHF زرد کهربائي، به‌ندرت شيلوز >۲/۵ >۱/۱ کم <۱۰۰۰ (مزوتليال) -
پانکراتيت کد، هموراژيک، يا شيلوز >۲/۵ <۱/۱ متغير متغير افزايش آميلاز