نوعى عفونت چرکى موضعى در پارانشيم مغزى است. عوامل اتيولوژيک شايع عبارتند از: فلور مختلط، استرپتوکوک هوازى يا ميکروآئروفيليک، استافيلوکوک طلائي، باسيل گرم منفى هوازى و بى‌هوازى‌ها. عوامل خطرساز شامل سينوزيت، اوتيت، عفونت‌هاى دنداني، تروماى سر، جراحى مغز و اعصاب و کانون دوردست عفونت است.

علائم بالينى

علائم بالينى آبسه‌هاى منفرد به ترتيب کاهش شيوع لوب‌هاى زير را درگير مى‌کند: فرونتال، تمپورال، پاريتال، مخچه‌اى اکسيپيتال. گسترش خونى عفونت به مغز عمدتاً باعث آبسه‌هاى متعدد مى‌شود. علائم بالينى اختصاصى در جدول (- تظاهرات بالينى آبسه مغزى -) نشان داده شده است.

جدول تظاهرات بالينى آبسه مغزى

علائم يا نشانه‌ها درصد
سردرد ۷۰-۵۰
ترياد تب، سردرد، نقايص فوکال ۵۰>
تب ۵۰-۴۰
نقايص نورولوژيک فوکال ۵۰~
تشنج ۴۰-۲۵
تهوع / استفراغ ۵۰-۲۲
ريجيديتى گردن ۲۵~
پاپيل‌ادم ۲۵~


توجه: علائم و نشانه‌هاى ديگر بسته به محل آبسه‌ها هستند.

تشخيص

تشخيص CT و MRI سودمندترين ابزار تشخيصى هستند و محل و تعداد آبسه‌ها و وجود عفونت پارامننژيال يا سينوسى همراه با آن ‌را مشخص مى‌کنند. نماى تيپيک آبسه در CT ضايعه‌اى هيپودنس با تشديد يک دست حلقه دور آن است و لايه خارجى‌تر آن با ادمى که نماى هيپودنس دارد احاطه مى‌شود. در ضايعات زودرس و بيمارانى که گلوکوکورتيکوئيد مصرف مى‌کنند ممکن است اين نماى تيپيک وجود نداشته باشد. امکان دارد نئوپلاسم‌ها، گرانولوم‌ها، هماتوم در حال برطرف شدن و انفارکتوس در CT و MRI مشابه آبسه باشند. با توجه به اينکه LP به‌ندرت در اين بيمارى اطلاعات تشخيصى مفيدى مى‌دهد و ممکن است باعث فتقى شدن شود انجام آن در آبسه مغزى مشکوک يا شناخته شده ممنوع است.

درمان

درمان مطلوب آبسه‌هاى کپسول‌دار درناژ جراحى (آسپيراسيون يا اکسيزيون توتال) و آنتى‌بيوتيک است. آبسه‌هاى بدون کپسول (”سربريت“) ممکن است به درمان ضدٌ ميکروبى تنها پاسخ دهند. درمان ضدٌ ميکروبى تجربى را بايد براساس نتايج کشت آبسه اصلاح کرد. در تمام بيماران بايد حداقل به‌مدت ۸-۶ هفته آنتى‌بيوتيک وريدى تجويز کرد. درمان ضدٌ تشنجى پروفيلاکتيک را هم براى ≥۳ ماه توصيه مى‌کنند. گلوکوکورتيکوئيد کوتاه‌مدت را فقط در بيمارانى بايد استفاده کرد که افزايش ثابت‌شده يا مشکوک ICP دارند.