تاکى‌آريتمى‌ها

تاکى‌آريتمى‌ها (جدول - مشخصات بالينى و الکتروکارديوگرافى آريتمى‌هاى شايع - و جدول - داروهاى ضدٌ آريتمى ) عوامل تسهيل‌کننده بايد تصحيح شوند. در صورتى‌که بيمار دچار اختلال همودينايک باشد (آنژين، افت فشار خون، CHF)، فوراً اقدام به کارديووژن کنيد. توجه: تاکى‌کاردى سينوسى را کارديووژن نکنيد؛ در صورت شک به مسموميت با ديژيتال باره فعاليت‌هاى بدنى هشدار دهيد. داروها را به‌صورتى‌که در جدول‌ها آمده است، شروع کنيد؛ سطح دارو (Drug Level) و فاصله‌هاى ECG (به‌خصوص QRS و QT) را پى‌گيرى کنيد. در بيماران دچار اختلال عملکرد کبدى يا کليوى دوزاژ را با توجه به جدول (داروهاى ضدٌ آريتمي) کاهش دهيد اثربخش دارو با پايش ECG (يا Holter)، آزمون استرس (Stress Testing) و در برخى شرايط ويژه بررسى‌هاى تهاجمى الکتروفيزيولوژيک مشخص مى‌شود.

جدول مشخصات بالينى و الکتروکارديوگرافى آريتمى‌هاى شايع

ريتم (شکل تاکى‌آريتمى‌ها) سرعت ضربان
دهليز
خصوصيات
کمپلکس QRS باريک
ضربان زودرس دهليزى A - موج P غير طبيعي؛ پهناى QRS طبيعى است
تاکى‌کاردى سينوسى B ۱۶۰ - ۱۰۰ موج P طبيعى است
تاکى‌کاردى فوق بطنى حمله‌اى (ورود مجدد) (SVT Paroxysmal (REcentrant C ۲۵۰ - ۱۴۰ فقدان موج P يا موج P رتروگراد
تاکى‌کاردى دهليزى حمله‌اى با بلوک D ۲۵۰ - ۱۳۰ P نوک تيز عمودى بلوک ۲ به ۱، ۳ به ۱ و ۴ به ۱
فلوتر دهليزى
فيبريلاسيون دهليزى
E
F
۳۵۰ - ۲۵۰
۳۵۰<
امواج فلوتر ”دندان اره‌اي“ بلوک ۲ به ۱ و ۴ به ۱
کاهش سرعت ضربان قلب
تاکى‌کاردى دهليزى چند کانونى ۲۲۰ - ۱۰۰ بيش از ۳ شکل مختلف موج P به‌علاوه متغير بودن فاصله PR
ضربان زودرس دهليزى
تاکى‌کاردى بطنى
G
H
وقفه جبران‌کننده کامل بين ضربان‌هاى طبيعى تعداد QRS برابر ۲۵۰-
۱۰۰در دقيقه، بى‌نظمى خفيف در ضربان
فيبريلاسيون بطنى I تنها فعاليت الکتريکى نامنظم
Trosades De Pointes تاکى‌کاردى بطنى همراه با نوسان سينوسي
تاکى‌کاردى فوق بطنى به‌همراه هدايت نابه‌جاى بطنى موج P مشخصه ريتم فوق بطنى کمپلکس QRS پهن به‌علت هدايت از طريق راهى که تحريک‌ناپذير نسبى دارد.


ريتم مالش سينوس
کاروتيد
عوامل تسريع‌کننده درمان اوليه
کمپلکس QRS باريک
ضربان زودرس دهليزى - مى‌تواند طبيعى باشد يا بر اثر اضطراب، CHF، هيپوکسمى، کافئين، غير طبيعى بودن الکتروليت‌ها (+K+، Ca2 و +Mg2) ايجاد شود. علل تسريع‌کننده را برطرف نمائيد، در صورت علامت‌دار بودن: بتابلوکرها
تاکى‌کاردى سينوسى ضربان قلب به‌تدريج آهسته مى‌شود تب، دهيدراتاسيون، درد، CHF، هيپرتيروئيدي، COPD عوامل تسريع‌کننده را برطرف نمائيد؛ در صورت علامت‌دار بودن: بتابلوکرها
تاکى‌کاردى فوق بطنى حمله‌اى (ورود مجدد) (SVT Paroxysmal (REcentrant به‌طور ناگهانى به ريتم سينوسى تبديل مى‌شود (يا بدون اثر است) افراد سالم با سندرم تحريک زودرس مانورهاى واگ؛ در صورت مؤثر بودن: آدنوزين، وراپاميل، بتابلوکر، کارديووژن (۱۵۰ ژول)
تاکى‌کاردى دهليزى حمله‌اى با بلوک اثرى بر سرعت ضربان دهليزى ندارد، ممکن است بلوک افزايش يابد مسموميت يا ديژيتال ديگوکسين را قطع کنيد، [+K] را تصحيح نمائيد، در صورت تداوم: فنى‌توئين ۲۵۰mg وريدى در عرض ۵min
فلوتر دهليزىفيبريلاسيون دهليزى افزايش بلوک، کاهش سرعت ضربان بطنکاهش سرعت ضربان قلب بيمارى دريچه ميترال، هيپرتانسيون، آمبولى ريوي، پريکارديت، پس از جراحى قلب، هيپرتيروئيدي؛ بيمارى‌هاى انسدادى ريه، اتانول ايديوپاتيک ۱. سرعت ضربان بطن را آهسته کنيد: بتابلوکرها، وراپاميل يا ديگوکسين؛ ۲. ريتم را به‌صورت ريتم سينوسى طبيعى درآوريد (در صورت مزمن بودن پس از تجويز ضدٌ انعقاد) براى اين کار از ايبوتيليد وريدى يا تجويز خوراکى داروهاى گروه III, IC يا IAa استفاده کنيد؛ ممکن است به کارديوورژن الکتريکى نيز نياز شود (فلوتر ۵۰ ژول، فيبريلاسيون ۲۰۰-۱۰۰ ژول). فلوتر دهليزى سريع پاسخ دهد و حذف با استفاده از راديوفرکانس در انواع شايع بسيار مؤثر است.
تاکى‌کاردى دهليزى چند کانونى بى‌اثر نارسائى شديد تنفسى بيمارى ريوى زمينه‌اى را درمان کنيد؛ براى آهسته کردن سرعت ضربان بطنى مى‌توان از وراپاميل استفاده کرد
ضربان زودرس دهليزىتاکى‌کاردى بطنى بى‌اثربى‌اثر بيمارى‌ کرونر قلب، انفارکتوس ميوکارد، CHF، هيپوکسمي، هيپوکالمي، مسموميت يا ديژيتال، افزايش فاصله QT (مادرزادى يا در اثر داروها کينيدين و ساير ضدٌ آريتمى‌ها، سه حلقه‌اى‌ها، فنوتيازين‌ها) ممکن است نياز به درمان نداشت باشدb، از بتابلوکر يا داروهاى مشابه در تاکى‌کاردى بطنى استفاده کنيد. در صورت ناپايدار بودن وضع بيمار: تغيير ريتم با استفاده از جريان الکتريکى (۱۰۰ ژول)، يا به‌جاى آن: حاد (وريدي): پروکائين آميد، آميودارون، ليدوکائين؛ پيشگيرى طولانى‌مدت (وراکى): داروهاى گروه aIII, IC, IB, IA
فيبريلاسيون بطنى بى‌اثر افزايش فاصله QT (مادرزادى يا ناشى از داروها: کينيدين و ساير ضدٌ آريتمى‌ها، سه حلقه‌اى‌ها، فنوتيازين‌ها) دفيبريلاسيون فورى (۲۰۰-۴۰۰g)
Trosades De Pointes بى‌اثر علت ريتم‌هاى فوق بطنى مربوط، در بالا فهرست شده است؛ فيبريلاسيون دهليزى به‌همراه QRS پهن و سريع که ممکن است به‌علت تحريک زودرس (WPW) باشد منيزيم وريدى [۲-۱ gr به‌صورت تزريق يک‌جا (Bolus)]؛ کار گذاشتن ضربان‌ساز، ليدوکائين؛ ايزوپروترنول (در صورت وجود CAD داده نشود)؛ ليدوکائين. تجويز داروهائى که فاصله QT را افزايش مى‌دهند (مثلاً کينيدين) ممنوع است