عوارض ناشى از درمان مى‌تواند به‌طور حاد ايجاد شود يا سال‌ها بعد از درمان به‌وجود آيد. توکسيسيته ممکن است به داروهاى مورد استفاده در درمان سرطان يا به پاسخ سرطان به درمان (ماند ايجاد پرفوراسيون در احشاء توخالى يا ايجاد عوارض متابوليک مانند سندرم لير تومور) مربوط باشد. عوارض متعدد ناشى از درمان در اورژانس‌هاى به‌وجود مى‌آيند. تب و نوتروپنى يا سندرم ليز تومور در اينجا مورد بحث قرار مى‌گيرد.

سندرم ليزتومور

سندرم ليزتومور وقتى تومورهاى به سرعت رشد يابنده به‌وسيله رژيم‌هاى شيم‌درمانى مؤثرى درمان مى‌شوند، تخريب سريعت سلول‌هاى تومور مى‌تواند به آزاد شدن مقادير زياد محصولات شسکت اسيد نوکلئيک (اساساً اسيد اوريک)، پتاسيم، فسفات، و اسيد لاکتيک منجر شود. بالا رفتن فسفات به هيپوکلسمى منجر مى‌شود. افزايش اسيد اوريک، به‌خصوص در صورت اسيدوز، مى‌تواند در توبول‌هاى کليه رسوب کرده و منجر به نارسائى کليوى شود. نارسائى کليه هيپرکالمى را بدتر مى‌کند.

درمان

بهترين کار پيشگيرى است. هيدراسيون را با ۳ ليتر سالين در روز حفظ کنيد. pH ادرار را با تجويز بيکربنات بيشتر از ۰/۷ نگهداريد و آلوپورينول را به ميزان mg/m2 ۳۰۰ در روز ۲۴ ساعت قبل از شروع شيمى‌درمانى آغاز نمائيد. با شروع شيمى‌درمانى الکتروليت‌هاى سرم را هر ۶ ساعت مانيتور کنيد. اگر پتاسيم سرم meq/L< ۶/۰ باشد و نارسائى کليه حادث شود، نياز به همودياليز وجود خواهد داشت. سطوح کلسيم نرمال را حفظ کنيد.

تب و نوتروپنى

تب و نوتروپنى بسيارى از بيماران سرطان به‌وسيله داروهاى ميلوتوکسيک درمان مى‌شوند. وقتى شمارش گرانولوسيت‌هاى خون محيطى <μL/۱۰۰۰ بشود، خطر عفونت اساساً افزايش مى‌يابد (۴۸ مورد عفونت به ازاء هر ۱۰۰ بيمار). در يک بيمار نوتروپنيک که دچار تب مى‌شود (> ۳۸ْC) بايد معاينه فيزيکى با توجه خاص به ضايعات پوستي، غشاهاى مخاطي، محل کاتترهاى وريدي، و نواحى اطراف رکتوم انجام گيرد. دو نمونه کشت خون از نواحى مختلف بدن تهيه شود و CXR گرفته شود. هر نوع تست ديگر بايد با راهنماى يافته‌هاى تاريخچه و معاينه بالينى انجام شود. هر نوع تجمع مايع بايد کشيده شود و ادرار و / يا مايعات ديگر به‌وسيله ميکروسکوپ از نظر شواهد عفونت مورد بررسى دقيق قرار گيرند.


درمان

پس از تهيه نمونه کشت همه بيماران بايد آنتى‌بيوتيک‌هاى وسيع‌الطيف وريدى دريافت کنند (مانند سفتازيديم ۱ گرم هر ۸ ساعت). اگر يک محل واضح عفونت يافت شود، رژيم آنتى‌بيوتيک که ارگانيسم‌هائى که موجب عفونت شده‌اند را مى‌پوشاند بايد مورد استفاده قرار گيرد. معمولاً درمان بايد با دارو يا داروهائى که هم ارگانيسم‌هاى گرم مثبت و هم ارگانيسم‌هاى گرم منفى را مى‌پوشانند آغاز گردد. اگر تب از بين برود درمان بايد ادامه يابد تا نوتروپنى بهبود يابد. اگر بيمار بعد از ۷ روز تب‌دار و نوتروپنيک است بايد به رژيم آنتى‌بيوتيکي، آمفوتريسين B اضافه نمود.