بيمارى التهابى مزمن و پيشرونده اسکلت محورى همراه با ساکروايلئيت (معمولاً دو طرفه) که شاه‌علامت اين بيمارى است. درگيرى مفاصل اندام سواى لگن و شانه غير شايع است. اکثراً مردان جوان را در دهه دوم يا سوم عمر مبتلا مى‌کند. ارتباط قوى با آنتى‌ژن سازگارى بافتى HLA-B27 دارد. در اروپا به‌نام‌هاى بيمارى مارى - اشترامپل (Marie-Strumpell Disease) يا بچترو (Bechterew's Diseas) هم ناميده مى‌شود.

تظاهرات بالينى

- درد و خشکى پشت - با خوابيدن برطرف نمى‌شود. اغلب در شب تظاهر مى‌کند و بيمار را مجبور به ترک بستر مى‌کند. در صبح بدتر است و با فعاليت بهتر مى‌شود. شروع تدريجى و آرام دارد. طول مدت آن بيش از ۳ ماه است (اغلب درد پشت ”التهابي“ ناميده مى‌شود).


- درد خارج / مجاور مفصلى - به‌دليل انتزيت (Enthesitis): التهاب محل اتصال تاندون‌ها و ليگامان‌ها به استخوان. عمدتاً تروکانتر بزرگ، ستيغ ايلياک، توبروزيتى ايسکيوم، توبرکل تيبيا و پاشنه‌ها مبتلا مى‌شوند.


- يافته‌هاى خارج مفصلى نظير يووئيت قدامى حاد در حدود ۲۰% بيماران، آئورتيت و نارسائى آئورت، التهاب گوارشي، نقايص هدايتى قلب، آميلوييدوز، فيبروز دوطرفه لوب فوقانى ريه.


- ممکن است علائم عمومى رخ دهد: تب، خستگي، کاهش وزن


- عوارض نورولوژيک در ارتباط با شکستگى / دررفتگى مهره‌ها (مى‌تواند حتى با ترومائى کوچک ايجاد شود)، نيمه دررفتگى آتلانتوآگزيال، سندرم دم اسبى.

معاينات بالينى

- تندرنس مفاصل درگير


- کاهش اتساع قفسه سينه


- کاهش فلکسيون قدامى مهره‌هاى کمرى (تست شوبر Schober Test)

ارزيابى

- افزايش ESR و CRP در اکثر بيماران


- کم‌خونى خفيف


- فاکتور روماتوئيد و ANA منفي


- در بميارانى با سابقه مثبت درد التهابى پشت ولى راديولوژى منفي، HLA-B27 مى‌تواند سودمند باشد.


راديوگرافى‌ها:

در ابتدا ممکن است طبيعى باشد. مفاصل ساکروايلياک: معمولاً درگيرى قرينه وجود دارد. اروزيون‌هاى استخوانى همراه با ”پهن شدن کاذب“ و به‌دنبال آن فيبروز و آنکيلوز ديده مى‌شود. CT مى‌تواند تغييرات را زودتر از عکس ساده مشخص کند. مهره‌ها: مربعى شدن مهره‌ها، سين دسموفيت، استخوانى شدن آنولوس فيبروزيس و ليگامان طولى قدامى که باعث ”مهره بامبوئى‌شکل“ مى‌گردد. ممکن است محل انتزيت استخوان شود و در عکس مشاهده گردد.

درمان

- برنامه ورزشى براى حفظ موعيت و حرکت مفاصل کليه درمان است.


- NSAIDs (مثل ايندومتاسين آهسته اثر ۷۵mg روزى يک الى دو بار) در اکثر بيماران مفيد است.


- سولفاسالازين ۳-۲ g/d مى‌تواند سودمند باشد.


- هيچ نقش درمانى براى گلوکوکورتيکوئيدهاى سيستميک يا داروهاى سرکوب‌کننده ايمنى ديگر در اسپونديليت آنکليوزان اثبات نشده است.


- درمان‌هاى کمکى شامل گلوکورتيکوئيدهاى داخل مفصلى در انتزيت پايدار يا سينوويت محيطي، گلوکوکورتيکوئيدهاى چشمى در يووئيت و جراحى براى مفاصل شديداً درگير يا دفرمه است.

تشخيص

معيارهاى اصلاح‌شده نيويورک به ميزان وسيعى استفاده مى‌شوند: راديوگرافيک ساکروايلئيت به‌علاوه يکى از موارد:


۱. سابقه علائم درد التهابى پشت


۲.محدوديت حرکتى مهره‌ها،


۳. محدوديت اتساع قفسه سينه.

تشخيص افتراقى

تشخيص افتراقى اسپونديلوآرتروپاتى مرتبط با آرتريت راکتيو، آرتريت پسورياتيک، آرتريت انتروپاتيک هيپراستوز اسکلتى ايديوپاتيک منتشر.


الگوريتم تشخيص اسپونديلوآرتروپاتى‌ها
الگوريتم تشخيص اسپونديلوآرتروپاتى‌ها