نام فارسى سپيرونولاکتون
  نام انگليسى SPIRONOLACTONE
  نام تجارى دارو Aldacton, Novospiroton, Sincomer
  گروه دارويى ديورتيک نگهدارنده پتاسيم
  گروه شيميايى دارو آنتاگونيست آلدوسترون.
  مكانيسم اثر با رقابت کردن با آلدوسترون در جايگاه رسپتورها در لوله ديستال باعث ترشح کلريد سديم و آب و احتباس پتاسيم و فسفر مي‌شود.
  موارد مصرف ادم، افزايش فشارخون، هيپوکالمى ناشى از مصرف ديورتيک، هيپرآلدوسترونيسم اوليه (تشخيص درمان کوتاه‌مدت و درازمدت) سندرم نفروتيک، سيروز کبدى همراه با آسيت موارد تثبيت نشده مانند هيرسوتيسم، فلج دوره‌اى فاميليال.
  ميزان مصرف ادم / افزايش فشارخون:
بالغين: خوراکى ۲۰۰ـ۲۵ mg هر روز تک‌دوز يا در دوزهاى منقسم.
کودکان: خوراکى ۳/۳ mg/kg/day تک‌دوز يا در دوزهاى منقسم.
تشخيص هيپرآلدوسترونيسم اوليه:
بالغين: خوراکى ۴۰۰mg/day به‌مدت ۴ روز يا چهار هفته وابسته به جواب آزمايش، سپس mg/day 100-400 به‌عنوان دوز نگهدارنده.
موارد منع مصرف:
حساسيت مفرط، آنوري، بيمارى کليوى شديد، هيپرکالمي، حاملگى (در گروه D قرار دارد).
  توضيحات دارو عوارض جانبي:
دستگاه عصبى مرکزي: سردرد، تيرگى شعور، خواب‌آلودگي، بي‌حالي، آتاکسي.
گوارشي: اسهال، دل‌پيچه، خونريزي، گاستريت، استفراغ.
پوستي: راش، خارش، کهير.
اندوکرين: ناتوانى جنسي، ژنيکوماستي، خونريزى بعد از يائسگي، قاعدگي‌هاى نامنظم، فقدان قاعدگي، هيرسوتيسم، کلفت‌شدن صدا.
خوني: کاهش تعداد گلبول‌هاى سفيد، پلاکت.
الکتروليت‌: اسيدوز متابوليک هيپرکلرميک، هيپرکالمي، هيپوناترمي.
احتياطات: در دهيدراتاسيون، بيمارى کبدي، شيردهى بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: ۷۳%. شروع اثر: ۲ـ۱ روز. اوج اثر: ۳ـ۲ روز. مدت اثر: تا ۲ هفته. انتشار: از جفت رد مي‌شود، به شير وارد مي‌شود. متابوليسم: کبد و کليه (به متابوليت‌هاى فعال)، دفع: کليوى و صفراوى (نيمه عمر ۴/۲ـ۵/۱ ساعت).
تداخلات داروئي: مصرف همزمان آمونيوم کلرايد باعث تشديد خطر اسيدوز سيستميک مي‌شود؛ آسپرين و ساليسيلات‌ها باعث کاهش اثر آن مي‌شوند؛ با القاء آنزيمى باعث افزايش متابوليسم و کاهش اثر ديگوکسين مي‌شود؛ مصرف همزمان مکمل‌هاى پتاسيم باعث تشديد خطر هيپوکالمى مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ الکتروليت‌ها، کلريد سديم، پتاسيم، BUN، کراتينين سرم، گازهاى خونى شرياني، CBC.
- وزن و نسبت روزانه I&O را براى تعيين مقدار از دست رفتن مايعات بررسى کنيد، در صورت استفاده هر روز از دارو، اثر آن ممکن است کاهش يابد.
توصيه‌ها:
ـ براى اجتناب از تداخل دارو با خواب آن را قبل از ظهر مصرف کنيد.
ـ در صورت رخ دادن تهوع، دارو را با غذا مصرف نکنيد، هرچند ممکن است جذب دارو اندکى کاهش يابد.
ارزيابى باليني:
اگر دارو در نارسائى احتقانى قلب مورد استفاده قرار گيرد بهبودى در ادم پاها، ساق پا و ناحيه ساکرال را به‌طور روزانه بررسى کنيد.
بهبودى در فشار وريد مرکزى (CVP) هر ۸ ساعت.
علائم اسيدوز متابوليک: خواب‌آلودگي، بي‌قراري.
راش، بالارفتن دما را هر روز ارزيابى کنيد.
در تيرگى شعور، به‌خصوص در سالمندان در صورتي‌که نياز باشد از اقدامات حفاظتى استفاده کنيد.
هيدراتاسيون: تورگور پوست، تشنگي، خشکى غشاهاى مخاطي.
روش تهيه / تجويز:
ـ دارو را دور از نور نگهدارى کنيد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ چون ممکن است خواب‌آلودگي، آتاکسي، منگى روانى رخ دهد بااحتياط رانندگى کنيد.
ـ در صورت وجود دل‌پيچه، اسهال، بي‌حالي، تشنگي، سردرد، راش پوستي، قاعدگى غيرطبيعي، کلفتى صدا و بزرگ شدن پستان، پزشک را آگاه کنيد.
تداخل با تست‌هاى آزمايشگاهي:
تداخل: RADIO, IMMUNOASSAY (RAI) ۱۷-KS, ۱۷-OHCS ، اندازه‌گيرى ديگوکسين.
درمان مصرف بيش از حد دارو: شستشوى معده اگر به‌صورت خوراکى مصرف شده باشد، کنترل الکتروليت‌ها، تجويز مايعات وريدي، کنترل کردن هيدراتاسيون، بررسى وضعيت کليوى و قلبى عروقي.