نام فارسى فنوباربيتال
  نام انگليسى PHENOBARBITAL
  نام تجارى دارو Barbita, Gardenal, Luminal
  گروه دارويى ضد تشنج
  گروه شيميايى دارو باربيتورات‌ها (جزو داروهاى کنترل‌شده طبقه IV است).
  مكانيسم اثر با کاهش عبور ايمپالس‌ها و افزايش آستانه تشنجات در کورتکس مغز اثر مي‌کند.
  موارد مصرف تمام انواع صرع، صرع مداوم، صرع ناشى از تب در کودکان، سداسيون، بي‌خوابي، هيپربيليروبينمي، کلستاز مزمن، اکلامپسي، اسپاسم پيلور در نوزادان.
  ميزان مصرف بالغين: ۲۰۰ـ۱۰۰ mg/day از راه خوراکى در سه دوز منقسم يا شب موقع خواب؛ يا ۶۰۰ـ۲۰۰ mg به‌صورت عضلانى يا وريدى (حداکثر ۲۰mg/kg).
کودکان: روزانه ۶ـ۳ mg/kg يا ۱۲۵mg/m2 به‌صورت خوراکي؛ يا ۴۰۰ـ۱۰۰ mg به‌صورت وريدى يا عضلانى (حداکثر ۲۰mg/kg).
صرع مداوم:
بالغين: ۱۰mg/kg انفوزيون IV با سرعت حداکثر ۵۰mg/min که مي‌تواند تا ۱۰mg/kg افزايش يابد.
کودکان: ۱۰ـ۵ mg/kg تمام انفوزيون وريدى که هر ۱۵ـ۱۰ دقيقه قابل تکرار بوده تا ۲۰mg/kg قابل افزايش است. سرعت انفوزيون نبايد بيش از 50mg/min باشد.
بي‌خوابي:
بالغين: ۲۰۰ـ۳۰ mg از راه خوراکى يا IM.
کودکان: ۶ـ۳ mg/kg از راه خوراکى يا تزريق عضلاني.
سداسيون:
بالغين: ۱۲۰ـ۳۰ mg/day در ۳ـ۲ دوز منقسم از راه خوراکي.
کودکان: ۶mg/kg/day در سه دوز منقسم از راه خواکي.
سداسيون قبل از عمل:
بالغين: ۲۰۰ـ۱۰۰ mg به‌صورت تزريقى عضلانى ۵/۱ـ۱ ساعت قبل از جراحي.
کودکان: ۱۰۰ـ۱۵ mg به‌صورت تزريق عضلانى ۵/۱ـ۱ ساعت قبل از جراحي.
هيپوبيليروبينمي:
نوزادان: ۷mg/kg/day از راه خوراکى از روز ۵ـ۱ تولد يا ۵mg/kg/day در روز اول به‌صورت عضلاني، سپس در روزهاى ۷ـ۲ بعد از تولد به‌صورت خوراکي.
کلستاز مزمن:
بالغين: ۱۸۰ـ۹۰ mg/day در ۳ـ۲ دوز منقسم از راه خوراکي.
کودکان کوچکتر از ۱۲ سال: ۱۲ـ۳ mg/kg/day در ۳ـ۲ دوز منقسم از راه خوراکي.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به باربيتورات‌ها، پورفيريا، بيماري‌هاى کبدى و دستگاه تنفسي، نفريت، هيپرتيروئيديسم، ديابت مليتوس، سالخوردگي، شيردهي، حاملگى (در گروه D قرار دارد).
  توضيحات دارو عوارض جانبي:
عصبي: هيجان پارادوکس در افراد مسن، خواب‌آلودگي، لتارژي، سردرد ناشى از خماري، گرگرفتگي، هالوسيناسيون، کما.
گوارشي: تهوع، استفراغ.
پوستي: راش، خارش، سندرم استيون جانسون، آنژيوادم، درد موضعي، تورم، نکروز، ترومبوفلبيت.
احتياطات: در آنمي، حين زايمان و خروج جنين، کاهش فعاليت آدرنال بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: ۹۰ـ۷۰%. اوج اثر: خوراکى ۱۲ـ۸ ساعت، وريدى ۳۰ دقيقه. مدت اثر: وريدى ۶ـ۴ ساعت. انتشار: از جفت رد مي‌شود، وارد شير مي‌شود. متابوليسم: کبدى (به متابوليت‌هاى غيرفعال). دفع: کليوى (نيمه عمر ۶ـ۲ روز).
تداخلات داروئي: باعث کاهش جذب و افزايش متابوليسم داروهاى ضدانعقادى خوراکى و درنتيجه کاهش اثر آنها مي‌شود؛ هم‌چنين با افزايش متابوليسم کبدى بسيارى از داروها مانند کورتيکواستروئيدها، داروهاى ضدتشنج و ديگوکسين باعث کاهش اثر آنها مي‌شوند، گريزئوفولوين باعث کاهش جذب آن مي‌شود. داروهاى سداتيو، TCA و الکل باعث تشديد عوارض مغزى مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ در طى درمان طولاني‌مدت، بررسي‌هاى خونى و تست‌هاى عملکرد کبدى انجام شود.
ـ سطح درمانى (mcg/ml 15-40) دائماً کنترل و بررسى شود.
توصيه‌ها:
ـ تزريق IV را بعد از رقيق کردن ۱۰ml آب استريل تزريقى انجام دهيد، حداکثر سرعت تزريق ۶۵mg/day يا کمتر در دقيقه است. با توجه به پاسخ مريض، دوز را تنظيم کنيد.
ـ به‌منظور جلوگيرى از آسيب بافتى تزريق عضلانى را به‌طور عميق در توده‌هاى عضلانى بزرگ انجام دهيد. حجم تزريق نبايد بيش از ۵ml در هر عضله باشد.
ارزيابى باليني:
وضعيت مغزى شامل رفتار، احساس، تحريک‌پذيرى و حافظه را در کوتاه‌مدت ارزيابى کنيد.
دپرسيون تنفسى را کنترل کنيد.
ديسکرازى خونى را با توجه به علائمى مثل تب، گلودرد، کبودي، راش و يرقان ارزيابى نمائيد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ قبل از انطباق يافتن با مصرف دارو از انجام فعاليت‌هاى خطرناک اجتناب کنيد.
ـ هرگز دارو را يک‌بار قطع نکنيد.
ـ اثرات درمانى از راه خوراکى بعد از ۳ـ۲ هفته اول ظاهر مي‌شوند.
درمان مصرف بيش از حد دارو: تزريق وريدى کلسيم گلوکونات.