عقيم سازى (Sterilization): عقيم‌سازى داوطلبانه يکى از روش‌هاى جا افتادهٔ پيش‌گيرى از باردارى براى زوج‌هائى است که ديگر فرزندى نمى‌خواهند. در هند، عليرغم اين حقيقت که عقيم‌سازى در مردان ساده‌تر، ارزان‌تر و بى‌خطرتر از زنان مى‌باشد، عقيم‌سازى در زنان حدود ۸۵ درصد و در مردان حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کل عقيم‌سازى‌ها را تشکيل مى‌دهد.


عقيم‌سازى فوايد زيادى نسبت به روش‌هاى ديگر تنظيم خانواده دارد: اين روش يک بار براى هميشه است، براى بالا بردن کارآئى آن نياز به ايجاد انگيزه دائمى ندارد، مؤثرترين پيش‌گيرى را در برابر باردارى ايجاد مى‌کند، چنانچه عمل در شرايط قابل قبول و استاندارد انجام شود عوارض آن جزئى است و هزينه - اثربخش‌ترين روش‌ها است. برآورد مى‌شود که با هر عمل عقيم‌سازى از تولد ۵/۱ تا ۵/۲ کودک به ازاء هر زن جلوگيرى مى‌شود.