کاندوم

کاندوم شناخته‌شده‌ترين و پُرمصرف‌ترين روش سد‌کننده در سراسر دنيا است. در هند کاندوم را با اسم تجارى Nirodeh مى‌شناسند که يک کلمه از زبان سانسکريت است و به معناى جلوگيرى مى‌باشد. کاندوم به خاطر اينکه روشى مؤثر و ”موقت“ و بدون عوارض جانبى در جلوگيرى از باردارى مى‌باشد، امروزه توجه زيادى را به خود جلب کرده است. علاوه بر جلوگيرى از بارداري، کاندوم، مردان و زنان را از ابتلاء به بيمارى مقاربتى محافظت مى‌کند.


کاندوم قبل از انجام نزديکى بر روى آلت تناسلى تحريک شده گذاشته مى‌شود. هواى سر کاندوم بايد خالى شود تا جا براى مايع منى بعد از انزال وجود داشته باشد. موقع بيرون آوردن آلت‌ تناسلى از مهبل، بايد کاندم را به دقت نگه داشت تا از ريخته شدن مايع منى در مهبل، بعد از نزديکي، جلوگيرى شود. در هر بار نزديکى يک کاندوم نو بايد استفاده شود.


کاندوم از ماندن مايع مَنى در مهبل جلوگيرى مى‌کند. با استفاده از ژل‌هاى اسپرم‌کش، در داخل مهبل، قبل از نزديکي، کارآئى کاندوم ممکن است افزايش يابد. اسپرم‌کش‌ها، در مواقعى که کاندوم پاره مى‌شود يا مايع منى از آن بيرون مى‌ريزد، مى‌توانند محافظت جداگانه‌اى ايجاد کنند.


کاندوم يکى از راه‌هاى بسيار مؤثر جلوگيرى از باردارى است به شرطى که از آن در هر بار نزديکى به درستى استفاده شود. ميزان شکست کاندوم در جلوگيرى از باردارى به شدت متغير است. بررسى‌ها ميزان شکستى معادل ۲تا ۳ در هر ۱۰۰ زن ــ‌سال تا بيشتر از ۲۰ در هر صد زن‌ــ سال گزارش کرده‌اند. بيشتر شکست‌ها به علت استفاده نادرست مى‌باشد.


مزاياى کاندوم عبارتند از:


- به ‌راحتى در دسترس است


- بى‌خطر و ارزان مى‌باشند


- استفاده از آن آسان است


- عارضه جانبى ندارد


- سبک، جمع و جور و قابل حمل و نقل است


- نه تنها از حاملگى بلکه از بيمارى‌هاى مقاربتى جلوگيرى مى‌کند


معايب کاندوم عبارتند از:


- به‌علت استفاده نادرست، در طى نزديکى ممکن است درآمده و يا پاره شود


- در لذت جنسى مداخله مى‌کند که بعضى از آن شاکى هستند و بعضى ديگر به آن عادت مى‌کنند. عمده‌ترين محدوديت کاندوم اين است که مردان آن را به ‌صورت منظم و با دقت استفاده نمى‌کنند، حتى وقتى خطر حاملگى ناخواسته و يا بيمارى‌هاى مقاربتى بالا باشد

ديافراگم

ديافراگم يک سدکننده مهبلى است و در سال ۱۸۸۲ توسط يک پزشک آلمانى اختراع شده است. ديافراگم که به ‌نام ”کلاهک هلندى - Dutch cap“ نيز معروف است شبيه يک فنجان کم‌عمق بوده و از لاستيک مصنوعى يا مواد پلاستيکى ساخته شده است. ديافراگم‌ها قطرى بين ۵ تا ۱۰ سانتى‌متر (۲ تا ۴ اينچ) دارند و داراى يک حلقه ارتجاعى هستند که از فنر يا فلز ساخته شده است. هر خانمى بايد از ديافراگم مناسب خودش استفاده کند. متناسب بودن اندازه ديافراگم با داخل کردن دو انگشت در فورنيکس خلفى و توجه به مقدار فاصله انگشتان از سمفيزپوبيس (Symphysis pubis) تعيين مى‌شود. اين فاصله قطر تقريبى ديافراگم مورد نياز را نشان مى‌دهد. در موقعيت صحيح جاى‌گذاري، ديافراگم بين سمفيزپوبيس و استخوان ساکروم واقع مى‌شود. نيروى فنر حلقوى ديافراگم و نيز تون (tone) عضلات مهبل به باقى ماندن ديافراگم در محل خود کمک مى‌کنند و اين به آن معنى است که براى باقى ماندن ديافراگم در محل خود، مهبل بايد از تون عضلانى خوبى برخوردار باشد. در غير اين‌صورت و در موارد سيستوسل شديد، ديافراگم خواهد افتاد.


ديافراگم قبل از عمل نزديکى بايد جاى‌گذارى شود و تا شش ساعت بعد از نزديکى نيز بايد باقى مانده به همراه آن، هميشه ژل اسپرم‌کش استفاده شود. مقدار کمى از ژل دور تا دور لبه حلقه و در هر دو طرف آن ماليده مى‌شود و به اندازه يک قاشق غذاخورى نيز در داخل خود ديافراگم قرار داده مى‌شود به اين ترتيب ديافراگم ژل اسپرم‌کش را بر روى گردن رحم نگه مى‌دارد. عوارض جانبى ديافراگم تقريباً صفر است. ميزان شکست ديافراگم همراه با اسپرم‌کش، در جلوگيرى از بارداري، حدود ۹/۱ درصد زن - سال مى‌باشد.


مزايا: فايده اوليه ديافراگم فقدان تقريباً کامل خطر عوارض پزشکى است.


معايب: در ابتدا يک پزشک يا فرد تعليم‌ديده‌اى بايد طرز استفاده صحيح از ديافراگم را نشان داده و از ثابت شدن آن در محل خود مطمئن گردد. بعد از زايمان، ديافراگم را تا موقعى که رحم کاملاً به حالت اوليه خود بازنگشته است نمى‌توان استفاده کرد. لزوم جاى‌گذارى ديافراگم، مانعى از استفاده از ديافراگم در بسيارى از خانواده‌ها شده است .

اسفنج مهبلى (Vaginal sponge)

از ديگر روش‌هاى سدکننده که صدها سال قدمت دارد، استفاده از اسفنجى است که در سرکه يا روغن زيتون فرو برده شده باشد. اما اخيراً فقط يک نوع از اين وسيله در آمريکا ساخته شده است که با نام تجارى Today عرضه مى‌شود و فقط براى جلوگيرى از باردارى استفاده مى‌گردد و اسفنج کوچکى به ابعاد ۵/۲٭۵ سانتى‌متر و از جنس پلى‌اورتان است که با اسپرم‌کش ”نانوکسى‌نول - ۹“ (Nanoxynol - 9) اشباع شده است. ميزان اثر اسفنج خيلى کمتر از ديافراگم است، اما از نداشتن هيچ وسيله پيشگيري، بهتر است.