چشم عضوى است حساس و ظريف که به علت نازک بودن، شفافيت و ظرافت در اثر کوچک‌ترين عيب در ساختمان قسمت‌هاى مختلف آن نظير عدسي، قرنيه، ماهيچه‌هاى گرداننده و غيره، حدت بينايى تضعيف، تطابق و درک تصاوير به‌طور عادى ميسر نخواهد بود.


مهم‌ترين اين معايب و بيمارى‌ها عبارتند از:

دو بينى

وقتى با هر دو چشم به شيئى نگاه مى‌کنيم، هر يک از چشم‌ها تصوير جداگانه‌اى از آن بر روى شبکيه خود مى‌افکند که با يکديگر اندکى متفاوت هستند. دو تصوير متفاوتى که بر روى شبکيه دو چشم مى‌افتند، در مغز بر هم منطبق مى‌شوند و به‌صورت تصوير واحدى درک مى‌گردند. هر گاه اين دو تصوير بر هم منطبق نشوند، شخص از يک شئى دو تصوير مى‌بيند. به اين حالت دوربينى مى‌گويند.

استرابيسم لوچى

اين عارضه به علت از بين رفتن تعادل و توازن عملى عضلات مختلفى است که مسؤول حرکات چشم هستند. اين نقص خود را به‌صورت انحراف محور يک يا دو چشم آشکار مى‌سازد.

آستيگماتيسم

آستيگماتيسم بيمارى است که به علت نقص انکسارى چشم عارض مى‌شود و بسيار نيز شايع است. در نزد شخص آستيگمات، انحناى عدسى چشم نامنظم بوده و قدرت انکسارى آن بر حسب قطر آن بسيار کم و يا بسيار زياد مى‌باشد. بدين ترتيب که مثلاً عدسى چشم از يک خط افقى تصوير دقيق و واضحى بر شبکيه مى‌اندازد در حالى که يک خط عمومى را در جلو يا عقب شبکيه مى‌اندازد. يا به‌عبارت ساده‌تر، چشم چنين شخص آستيگماتى در راستاى افقى طبيعى و در راستاى عمودى دوربين يا نزديک‌بين است. تصحيح چشم آستيگمات اغلب ساده بوده و با استفاده از عدسى استوانه‌اى که در جهت مناسبى از چشم قرار داده مى‌شود انجام مى‌گيرد. مگر در بعضى حالات نادر که تصحيح آن بسيار مشکل و گاهى حتى غير ممکن است.


علل نزديک‌بيني، دوربيني، آستيگماتيسم و طرق درمان آنها
علل نزديک‌بيني، دوربيني، آستيگماتيسم و طرق درمان آنها

نزديک‌بينى

چشم وقتى نزديک‌بين است که فاصله ميان قرنيه و عدسى زيادتر از معمول و يا فاصلهٔ عدسى تا شبکيه بيشتر از طبيعى باشد يا اينکه قدرت عدسى زياد باشد. در همهٔ اين حالات تصوير اشياء جلوتر از شبکيه قرار مى‌گيرد. براى درمان نزديک‌بينى از عينک‌هاى با عدسى مقعر مناسب استفاده مى‌گردد.

دوربينى

حالتى است برعکس نزديک‌بينى که در آن فاصله قرنيه از عدسى چشم کم است و يا ضعف قدرت عدسى چشم وجود دارد. در اين اختلال تصوير اشياء در پشت شبکيه تشکيل مى‌شود. براى درمان دوربينى از عينک‌هاى با عدسى محدب مناسب استفاده مى‌گردد.

آنيزومتروپى

در اين عارضه، حدت بينايى يکى از دو چشم بيشتر از ديگرى است يا به‌عبارت ديگر، يکى از چشم‌ها بهتر از ديگرى مى‌بيند.

گلوکوم آب‌سياه

در اين بيمارى فشار داخل کره چشم افزايش يافته و اين افزايش باعث اعمال فشار به مويرگ‌هاى خونى کرهٔ چشم مى‌گردد. در نتيجه فشرده شدن مويرگ‌هاى خونى کره چشم، عمل تغذيه بافت‌هاى مختلف مربوط به اين عضو دچار کاهش مى‌شود و اين کاهش سبب لاغر شدن و ضعيف شدن اين بافت‌ها مى‌گردد.

پيرچشمى

حالتى است که در اثر پير شدن عدسى چشم در سنين کهولت عارض مى‌گردد. از سن ۴۰ سالگى به بعد معمولاً عدسى چشم قابليت تغيير انحناى سطوح خود را از دست مى‌دهد لذا قابليت تطابق آن نيز کاسته مى‌شود. بدين لحاظ افراد مسن قادر به رؤيت خوب اشياء نزديک خود نمى‌باشند.

بلفاريت

به التهاب حاد يا مزمن کنار آزاد پلک‌ها و محل رويش مژه‌ها اطلاق مى‌گردد که اکثراً در اثر نفوذ گرد و غبار محيط آلوده در پلک‌ها به‌وجود مى‌آيد.