استوماتيت

آماس مخاط دهان را گويند که ممکن است ناشى از ميکروب‌هاى داخل دهان و يا کمبود بعضى مواد غذايى ”کمبود ويتامين‌هاى گروه B“ و غيره باشد.

گاستريت

آماس معده را گويند. خوددارى از مصرف مواد محرک، ترک اعتياد به مواد مخدر، الکل و سيگار، صرف به‌موقع غذا، پرهيز از پرخورى و صرف غذا در آرامش، کمال خونسردى و آهستگى در درمان گاستريت مؤثر هستند.

زخم‌معده و اثنى‌عشر

بيمارى هستند که با کشش‌هاى عصبي، اضطراب و دلواپسى ارتباط نزديکى دارند. تحريک شديد معده در نتيجه مصرف زياد الکل و افراط در استعمال دخانيات به‌خصوص در مواقع قبل از صرف غذا، خوردن غذاهاى تند و نجويدن کامل غذا، زمينه را جهت ابتلاء شخص به زخم‌معده و اثنى‌عشر مستعد مى‌سازد.

آپانديسيت

عبارت از تورم زائدهٔ کوچکى است که در محل تلاقى انتهاى روده کوچک با ابتداى روده بزرگ قرار دارد. از علل اين بيمارى يبوست‌هاى دائم و افراط در خوردن قابل ذکر است.

کوليت

التهاب و آماس قولون را گويند. براى پيشگيرى و درمان اين بيماري، بايستى از اضطراب و دلهره دورى جسته و از غذاهاى سالم و متوازن که فاقد مواد محرک هستند استفاده نمود.

پانکراتيت

آماس لوزالمعده را گويند که مصرف زياد الکل و سوءهاضمه را در بروز آن مؤثر مى‌دانند.

سرطان معده

اين بيمارى در افراد سالمند بيشتر بروز مى‌نمايد. علت آن اغلب نامعلوم ولى ممکن است عواملى چون ارث، نوع تغذيه و زخم‌هاى معده در ايجاد آن مؤثر باشند. درد معده، تهوع و استفراغ، از بين رفتن اشتها، کم‌خوني، تب خفيف، نقصان وزن، احساس خستگى و ضعف از علائم اين بيمارى به‌شمار مى‌روند.

اتساع حاد معده

عبارت است از بين رفتن ناگهاى حرکات دودى معده که در نتيجه آن مايع و گاز در داخل آن جمع شده و معده متسع مى‌گردد. علت بيمارى اغلب نامعلوم است ولى عواملى چون اعمال جراحى داخل شکمى و به‌هم خوردن الکتروليت‌ها را در ايجاد اين عارضه دخيل مى‌دانند.

مگاکولون

هر گاه روده بزرگ بيش از اندازه متسع و گشاد گردد مگاکولون خوانده مى‌شود اين بيمارى به‌ صورت مادرزادى يا اکتسابى معمولاً در نزد نوزادان و کودکان ديده مى‌شود. يبوست شديد، تأخير در رشد، نقصان وزن، شکم بزرگ و بى‌تناسب، مشاهده حرکات دودى روده‌ها در روى شکم و کم‌خونى از جمله علائم اين بيمارى است.

پريتونيت

آماس حاد يا مزمن پرده صفاق، پريتونيت ناميده مى‌شود. بيمارى‌هاى روده‌اي، سوراخ شدن معده يا روده، آلوده شدن پرده صفاق در حين عمل جراحي، التهاب و آماس لوله‌هاى تخمدان، زخم‌هاى نافذ جدار شکم از جمله علل اين بيمارى بوده و شکم متسع، استفراغ، اضطراب و بى‌قرارى از علائم بيمارى محسوب مى‌گردند.

انسداد روده

توقف محتويات روده را در داخل آن انسداد روده گويند. انسداد ممکن است در رودهٔ باريک و يا در روده بزرگ اتفاق افتد ليکن انسداد روده باريک شايع‌تر است.


وجود جسم خارجى مانند سنگ‌هاى صفراوى در روده، گرد آمدن توده کرم آسکاريس در روده، مدفوع سفت و خشک، علل عروقى مانند آمبولى يا ترومبوز شرائين‌احشايي، انسداد روده پس از اعمال جراحى از جمله علل بروز اين عارضه بوده و دردهاى متناوب و شديد، استفراغ مکرر، شکم حساس و نفاخ، توقف مدفوع، مشاهده حرکات دودى روده از روى شکم از علائم اين بيمارى به‌شمار مى‌روند.