شکستگى‌هاى استخوان و پيچ‌خوردگى‌ها (پارگى رباط‌ها) با درد شديد (که اغلب کاملاً روى موضع حس مى‌شود)، تورم، تغيير رنگ، فقدان تحرک و در موارد شديد يا نقايصى مثل ايجاد برآمدگى يا خميدگى غيرطبيعي، مشخص مى‌شود.

کمک‌هاى اوليه

ـ در صورت وجود خونريزى همان‌طور که در قبل ذکر شد محل را با باند و اِعمال فشار ببنديد.


ـ اگر به شکستگى گردن، پشت و کمر مشکوک هستيد، بيمار را بدون نظارت پزشکى لازم حرکت ندهيد، در صورتى‌که موفق به رعايت اين نکته نشويد (آتش گرفتن اتومبيل؛ قرار داشتن مصدوم در آب)، صدمات شديدى ايجاد خواهد شد


نحوهٔ برخورد با خونريزى شديد
نحوهٔ برخورد با خونريزى شديد

روش‌هاى برخورد با خونريزى شديد موقتى هستند و کمک‌هاى پزشکى اضافى نه تنها توصيه مى‌شود بلکه اغلب ضرورى است.


الف ـ براى کاهش خونريزى بيمار را بخوابانيد و در صورت امکان قسمت زخمى بدن را بالا ببريد و اجسام خارجى داخل آن را خارج کنيد و يا بشوئيد.


ب ـ خونريزى را از طريق نزديک کردن دو لبهٔ زخم به‌هم و گذاشتن پانسمان فشارى استريل و محکم روى آن متوقف کنيد.


ج ـ در صورت لزوم از لايه‌هاى گاز بيشترى براى پانسمان استفاده کنيد تا از نشت خون جلوگيرى کند. براى اِعمال فشار بيشتر باندى هم روى آن ببنديد. اگر با اين اقدامات خونريزى قطع نشد، نزديک‌ترين شريان اصلى بايد روى استخوان زيرين خود محکم فشرده شود.


د ـ نقاط کليدى اِعمال فشار روى شريان‌هاى سر، تنه و اندام‌ها در شکل نشان داده شده است.


ـ در موارد فوريتى حاد سعى کنيد سر، گردن و تنه در يک راستا قرار گيرد تا از پيچش و خم شدن پشت و کمر هنگام جابه‌جائى جلوگيرى شود و به اين ترتيب از ايجاد فلج دائم پيشگيرى شود. در صورت دسترسى از يک تکه چوب پهن يا يک قطعه تخته سه‌لائى محکم براى محافظت از تنه استفاده کنيد.


ـ براى ساير شکستگى‌‌ها و پيچ‌خوردگى‌ها از يک تختهٔ شکسته‌بندى که فراتر از مفاصل بالا و پائين محل شکستگى امتداد دارد، استفاده کنيد. هر مادهٔ محکمى را مثل چوب پهن، مقواى کلفت يا تا شده، چتر، ميلهٔ فلزي، حتى مجلات يا بالشى که دور موضع زخم پيچيده شود، مى‌توان به‌کار برد. بايد در کنار اين مواد سخت از پارچه يا کاغذ براى جلوگيرى از آسيب پوستى سود برد. تخته را با گره‌هائى که در محل آسيب و کمى دورتر از مفاصل بالا و پائين محل آسيب‌ديدگى مى‌زنيد، محکم کنيد.


نحوهٔ برخورد با آسيب‌ديدگى‌هاى اندام‌ها و استخوان‌ها.
نحوهٔ برخورد با آسيب‌ديدگى‌هاى اندام‌ها و استخوان‌ها.

اين اقدامات فوريتى بايد در حالى صورت گيرد که کمک‌هاى پزشکى ديگر در حال اجراء است.


الف ـ شکستگى بازو يا ساعد، يا چوب، کاغذ لوله‌شده يا ساير مواد سخت ثابت مى‌شود. بعد از صاف کردن دقيق عضو گره‌هاى محکمى بالا و پائين محل شکستگى زده مى‌شود.


ب ـ دست به‌وسيلهٔ يک پارچه طورى آويزان مى‌شود که کف دست کمى بالاتر از آرنج قرار گيرد و حرکات اندام آسيب‌ديده محدود شود. در صورت نياز از يک نوار پارچه‌اى افقى نيز براى محدوديت بيشتر حرکتى مى‌توان سود برد.


ج ـ براى شکستگى پاها يک تخته بلند يا ساير مواد سخت و مستقيم بين دو پا گذاشته مى‌شود. اگر پارچه و مواد نرم در دسترس داريد، از آن به مقدار زياد براى محافظت از پاها استفاده کنيد. سپس اندام شکسته محتاطانه سربه‌سر مى‌شود و تخته در چند نقطه گره زده مى‌شود، (گره‌ها نبايد نزديک موضع شکستگى باشد) به‌طورى که هر دو پا بى‌حرکت گردد.


د ـ صدمات وارده به گردن، پشت و کمر بسيار خطرناک هستند و در صورت عدم برخورد مناسب مى‌توانند منجربه فلج يا مرگ شوند. بنابراين در صورت امکان قبل از انجام هرگونه کمک اوليه بايد در جستجوى کمک‌هاى پزشکى مناسب بود. اگر اين کمک‌ها در دسترس نيست، سر، گردن و ستون فقرات مصدوم را از طريق بستن محکم آنها به تختهٔ پهن، نيمکت يا هر جسم سخت بلند بى‌حرکت کنيد. سپس در چند نقطه ديگر و پا گذاشتن لائى پارچه‌اى آن را مانند شکل ببنديد.


ـ در مورد شکستگى‌هاى مرکب (که در آن پوست به‌وسيلهٔ قطعهٔ استخوانى سوراخ‌شده است) موضع را تا حد ممکن تميز نگه داريد. در صورت امکان آن را با پانسمان استريل بپوشانيد. سعى نکنيد با فشار استخوان را زير پوست برگردانيد.


ـ اطراف محل آسيب‌ديده و ثابت‌شده را با استفاده از حولهٔ پر از يخ سرد کنيد تا خونريزى داخلى و تورم به حداقل برسد. به خاطر داشته باشيد که تورم علت اصلى درد است.


ـ در جستجوى مراقبت‌هاى پزشکى باشيد.