پوسيدگى دندان و دندان درد

پوسيدگى دندان هنگامى آغاز مى‌شود که پلاک روى دندان ظاهر گردد. پلاک لايهٔ سختى متشکل از ذرّات غذائي، تشرحات مخاطي، و باکترى‌ها است که بين دندان‌ها و حاشيهٔ لثه‌ها ايجاد مى‌شود. باکترى‌ها مواد قندى را تجزيه و اسيد آزاد مى‌کنند و از طرف ديگر کلسيم و فسفات ميناى دندان را تجزيه و ايجاد حفره يا پوسيدگى دندان مى‌نمايد. اگر پوسيدگى عميق شود به ريشهٔ دندان مى‌رسد و باعث التهاب اعصاب و درد مى‌شود.

جلوگيرى از پوسيدگى دندان

دردى که به دندان خاصى محدود است يا توسط خوردن شيرينى‌ها، سرما يا گرما برانگيخته مى‌شود، معمولاً در اثر پوسيدگى دندان به‌وجود مى‌آيد و بايد هرچه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنيد. در واقع درد يک فوريت دندانپزشکى است.


بهترين تدبير درمانى دندان درد جلوگير از پوسيدگى دندان است. اصول اساسى مراقبت‌هاى پيشگيرانه بايد به هر کودک خردسال آموزش داده شود تا در طول زندگى رفتار مناسب براى رعايت بهداشت دندان‌ها در او القاء شود. اين رفتارها عبارتند از:


-مسواک زدن منظم با خمير دندان‌هاى حاوى فلواريد.


- نوشيدن آب حاوى فلواريد.


- خلال کردن دندان‌ها با نخ ابريشمى.


- زدودن ادوارى پلاک دندان‌ها.


- رعايت رژيم غذائي.


دخالت مواد نشاسته‌اى پخته و قندها در پوسيدگى دندان به‌ويژه اگر بين غذاها و بدون مسواک زدن مصرف شود، به‌خوبى اثبات شده است. از مصرف خوراکى‌هاى شيرين بين غذاها، آدامس‌هاى شيرين، قندهاى تصفيه شده به‌طور کلى بپرهيزيد تا از مراجعات خود به دندانپزشک بکاهيد ... و لباس‌هاى شما نيز بهتر اندازه شما باشد!

تغيير رنگ دندان

به غير از زردى مختصرى که در اثر افزايش سن به‌طور طبيعى ايجاد مى‌شود، تغيير رنگ دندان علل متعددى دارد. سيگار کشيدن و مصرف بيش از حد چاى و قهوه مى‌تواند باعث ايجاد لکه‌هاى قهوه‌اى رنگ شود. مرگ ريشهٔ دندان باعث تغيير رنگ خاکسترى مى‌شود. داروهاى خاص مثل تتراسيکلين و برخى بيمارى‌ها مثل سياه‌سرفه و سرخک در مراحل خاص تکامل دندان مى‌توانند باعث ايجاد تغيير رنگ منقوط شوند.

درمان

لکه‌هاى سطحى ناشى از سيگار کشيدن و مصرف قهوه هنگام تميز کردن دندان‌ها توسط دندانپزشک برداشته مى‌شوند. تغيير رنگ ناشى از مرگ ريشهٔ دندان را معمولاً مى‌توان هنگام ترميم و پر کردن ريشهٔ دندان سفيد کرد. تغيير رنگ‌هاى عميق‌تر را معمولاً مى‌توان تنها با چسباندن روکش‌هاى چينى يا پلاستيکى به دندان يا با روش‌هاى جديد سفيد کردن دندان اصلاح کرد. براى کسب راهنمائى‌هاى لازم به دندانپزشک مراجعه کنيد.

دندان افتاده

اگر ضربه‌اى از طرف شخص يا چيزى به دندان شما وارد شد و آن را از جاى درآورد، بايد دنبال دندان خود بگرديد. دندانپزشکان مى‌دانند که دندان را مى‌توان با پيوند مجدد نجات داد. زمان مهم است و بهترين نتايج وقتى حاصل مى‌شود که ظرف حدود ۳۰ دقيقه بعد از افتادن دندان بتوان آن از در حفرهٔ خود قرار داد. مواردى که بايد انجام شود به قرار زير است:


- دندان افتاده را پيدا کنيد و آن را با آب لوله‌کشى يا بزاق شستشو دهيد.


- با دندانپزشک خود تماس بگيريد و به او اطلاع دهيد که در راه هستيد.


- دندان را با ملايمت در حفرهٔ خود قرار دهيد. يک پارچه يا دستمال را محکم گاز بگيريد تا دندان در جاى خود بماند و هرچه زودتر خود را به دندانپزشک برسانيد.


اگر نتوانستيد دندان را سر جاى خود قرار دهيد، در حالى‌که در راه رسيدن به دندانپزشک هستيد آن را در دهان خود يا يک فنجان آب بگذاريد. اجازه ندهيد دندان خشک شود.


اگر پيوند به موقع انجام شود، احتمال نجات دندان ۵۰ درصد است. اين دندان در درازمدت بسيار بهتر از دندان مصنوعى ساخته شده به‌شکل روکش و پل عمل مى‌کند.

دندان های عقل

در گذشته های دور فک انسان به قدری بزرگ بود که می توانست خود را با سه ردیف دندان آسیا منطبق کند. ولی در حال حاضر دندان آسیای موسوم یا دندان عقل اغلب مشکل ساز است و باعث وارد آمدن فشار، عفونت و گیر افتادن دردناک (درآمدن ناقص) می شود. دندان عقل همچنین باعث ایجاد شکستگی فک در ورزشکارانی می شود که به ورزش های برخوردی مثل فوتبال و مشت زنی می پردازند. به همین دلیل اغلب این دندان ها را می کشند.


آیا اگر دندان های عقل مشکلی ایجاد نکند کشیدن آنها ضرور ت دارد ؟ در حال حاضر دندانپزشکان توافق دارند که اگر این دندان ها گیر نکرده اند، عفونی نشده اند، دردناک نیستند، یا دندان آسیای دوم را تحت فشار قرار نداده اند بهتر است به حال خود رها شوند. اگر به ورزش های برخوردی اشتغال دارید، رهنمودهای پزشک خود را جویا شوید.