تعاريف

مادۀ ۱۸۳

هرکس که براى ايجاد رعب و هراس و سلب آزادى و امنيت مردم دست به اسلحه ببرد محارب و مفسدفى‌الارض مى‌باشد.


تبصرهٔ ۱:

کسى که به روى مردم سلاح بکشد ولى در اثر ناتوانى موجب هراس هيچ فردى نشود محارب نيست.


تبصرهٔ ۲:

اگر کسى سلاح خود را با انگيزهٔ عداوت شخصى به سوى يک يا چند نفر مخصوص بکشد و عمل او جنبهٔ عمومى نداشته باشد محارب محسوب نمى‌شود.


تبصرهٔ ۳:

ميان سلاح سرد و سلاح گرم فرقى نيست.

مادهٔ ۱۸۴

هر فرد يا گروهى که براى مبارزه با محاربان و از بين بردن فساد در زمين دست به اسلحه برند محارب نيستند.

مادهٔ ۱۸۵

سارق مسلح و قطاع‌الطريق هرگاه با اسلحه امنيت مردم يا جاده را برهم بزند و رعب و وحشت ايجاد کند محارب است.

مادهٔ ۱۸۶

هر گروه يا جمعيت متشکل که در برابر حکومت اسلامى قيام مسلحانه کند مادام‌که مرکزيت آن باقى است تمام اعضاء و هواداران آن، که موضع آن گروه يا جمعيت يا سازمان را مى‌دانند و به‌نحوى در پيشبرد اهداف آن فعاليت و تلاش مؤثر دارند محارب هستند اگرچه در شاخهٔ نظامى شرکت نداشته باشند.


تبصره:

جبههٔ متحدى که از گروه‌ها و اشخاص مختلف تشکيل شود، در حکم يک واحد است.

مادهٔ ۱۸۷

هر فرد يا گروه که طرح براندازى حکومت اسلامى را بريزد و براى اين منظور اسلحه و مواد منفجره تهيه کند و نيز کسانى که با آگاهى و اختيار امکانات مالى مؤثر و يا وسايل و اسباب کار و سلاح در اختيار آنها بگذارند محارب و مفسدفى‌الارض مى‌باشند.

مادهٔ ۱۸۸

هرکس در طرح براندازى حکومت اسلامى خود را نامزد يکى از پست‌هاى حساس حکومت کودتا نمايد و نامزدى او در تحقق کودتا به‌نحوى مؤثر باشد، محارب و مفسدفى‌الارض است.

راه‌هاى ثبوت محاربه و افساد فى‌الارض

مادهٔ ۱۸۹

محاربه و افساد فى‌الارض از راه‌هاى زير ثابت مى‌شود:


- با يک بار اقرار، به‌شرط آنکه اقرارکننده بالغ و عاقل و اقرار او با قصد و اختيار باشد.

- با شهادت فقط دو مرد عادل.


تبصرهٔ ۱:

شهادت مردمى که مورد تهاجم محاربان قرار گرفته‌اند به نفع همديگر پذيرفته نيست.


تبصرهٔ ۲:

هرگاه عده‌اى مورد تهاجم محاربان قرار گرفته باشند شهادت اشخاصى که بگويند به ما آسيبى نرسيده نسبت به ديگران پذيرفته است.


تبصرهٔ ۳:

شهادت اشخاصى که مورد تهاجم قرار گرفته‌اند اگر به‌منظور اثبات محارب بودن مهاجمين باشد و شکايت شخصى نباشد، پذيرفته است.

حد محاربه و افسادفى‌الارض

مادهٔ ۱۹۰

حد محاربه و افسادفى‌الارض يکى از چهار چيز است:


۱. قتل     ۲. آويختن به دار     ۳. اول قطع دست راست و سپس پاى چپ     ۴. نفى بلد.

مادهٔ ۱۹۱

انتخاب هريک از اين امور چهارگونه به اختيار قاضى است خواه محارب کسى را کشته يا مجروح کرده يا مال او را گرفته باشد و خواه هيچ‌يک از اين کارها را انجام نداده باشد.

مادهٔ ۱۹۲

حد محاربه و افساد فى‌الارض با عفو صاحب حق ساقط نمى‌شود.

مادهٔ ۱۹۳

محاربى که تبعيد مى‌شود بايد تحت مراقبت قرار گيرد و با ديگران معاشرت و مراوده نداشته باشد.

مادهٔ ۱۹۴

مدت تبعيد در هرحال کمتر از يک سال نيست اگرچه بعد از دستگيرى توبه نمايد و در صورتى‌که توبه ننمايد هم‌چنان در تبعيد باقى خواهد ماند.

مادهٔ ۱۹۵

مصلوب کردن مفسد و محارب به‌صورت زير انجام مى‌گردد:


- نحوهٔ بستن موجب مرگ او نگردد.

- بيش از سه روز بر صليب نماند ولى اگر در اثناء سه روز بميرد مى‌توان او را پائين آورد.

- اگر بعد از سه روز زنده بماند نبايد او را کشت.

مادهٔ ۱۹۶

بريدن دست راست و پاى چپ مفسد و محارب به‌همان گونه‌اى است که در حد سرقت عمل مى‌شود.