مادهٔ ۱۸۸

محاکمات دادگاه علنى است به استثناء موارد زير به‌ تشخيص دادگاه:


۱. اعمال منافى عفت و جرائمى که برخلاف اخلاق حسنه است.

۲. امور خانوادگى يا دعاوى خصوصى به‌درخواست طرفين.

۳. علنى بودن محاکمه مخلّ امنيت يا احساسات مذهبى باشد.


تبصرهٔ ۱:

منظور از علنى بودن محاکمه، عدم ايجاد مانع جهت حضور افراد در دادگاه مى‌باشد لکن انتشار آن در رسانه‌هاى گروهى قبل از قطعى شدن حکم، مجاز نخواهد بود و متخلف از اين تبصره به مجازات مفترى محکوم مى‌شود.


تبصرهٔ ۲:

اخلال نظم دادگاه از طرف متهم يا ساير اشخاص موجب غير علنى‌شدن محاکمه نيست و بايد به‌گونهٔ مقتضى نظم برقرار شود، رئيس دادگاه مى‌تواند کسانى را که باعث اخلال نظم مى‌شوند از يک تا پنج روز توقيف نمايد، دستور دادگاه قطعى است و فورى به اجراء گذارده خواهد شد. دادگاه پيش از شروع به رسيدگى مفاد اين تبصره را به اشخاصى که در دادگاه حاضر هستند ياد‌آور مى‌شود.

مادهٔ ۱۸۹

حضور اشخاصى که کمتر از (۱۵) سال سن دارند در دادگاهى که به امور کيفرى رسيدگى مى‌کند به‌عنوان تماشاچى ممنوع مى‌باشد.

مادهٔ ۱۹۰

در مواردى‌که تحقيقات تکميل و براى انجام محاکمه وقت تعيين شده باشد متهم يا وکيل او حق دارند پيش از شروع محاکمه به دفتر دادگاه مراجعه و از محتويات پرونده اطلاعات لازم را تحصيل کنند.

مادهٔ ۱۹۱

هرگاه متهم يا مدعى خصوصى تقاضا کند از شخص يا اشخاصى که در دادگاه حضور دارند تحقيق شود هرچند قبلاً احضار نشده باشند، دادگاه تحقيقات لازم را از آنان به‌عمل مى‌آورد.

مادهٔ ۱۹۲

در صورتى‌که متهم در بازداشت باشد به‌همراه مأموران مراقب در دادگاه حضور مى‌يابد. قاضى دادگاه پس از تشکيل جلسه و اعلام رسمى بودن آن، ابتداء هويت شاکى يا مدعى خصوصى را استعلام و شکايت و دعواى ضرر و زيان مالى او را استماع مى‌نمايد، سپس هويت متهم را برابر مادهٔ (۱۲۹) اين قانون استعلام نموده و به متهم و افراد ذى‌ربط در محاکمه اخطار مى‌کند که در موقع محاکمه خلاف حقيقت و وجدان و قوانين و ادب و نزاکت سخن نگويند پس از آن دادگاه موضوع اتهام و دادخواست مدعى و تمامى ادلهٔ شکايت و اتهام را به متهم تفهيم و شروع به رسيدگى خواهد کرد.

مادهٔ ۱۹۳

رسيدگى به‌ترتيب زير انجام مى‌گيرد:


۱. استماع اظهارات شاکى و مدعى خصوصى يا وکلاى آنان و شهود و اهل خبره‌اى که مدعى خصوصى يا شاکى معرفى کرده است.


۲. تحقيق از متهم، مبنى بر اينکه آيا اتهام وارده را قبول دارد يا نه؟ پاسخ متهم عيناً در صورتجلسه قيد مى‌شود.


۳. استماع اظهارات متهم و شهود و اهل خبره‌اى که متهم يا وکيل او معرفى مى‌کند.


۴. بررسى آلات و ادوات جرم و استماع اظهارات وکيل متهم.


۵. رسيدگى به دلايل جديدى که از طرف متهم يا وکيل او به دادگاه تقديم مى‌شود.


دادگاه مکلف است مفاد اظهارات طرفين دعوا و عين اظهارات يک طرف را که مورد استفادهٔ طرف ديگر باشد و هم‌چنين عين اظهارات شهود و اهل خبره‌ را در صورتمجلس منعکس نمايد دادگاه پس از پايان مذاکرات به‌عنوان آخرين دفاع به متهم يا وکيل او اجازهٔ صحبت داده و پس از امضاء طرفين رسيدگى را ختم مى‌کند.

مادهٔ ۱۹۴

هرگاه متهم اقرار به ارتکاب جرمى نمايد و اقرار او صريح و موجب هيچ‌گونه شک و شبهه‌اى نباشد و قراين و امارات نيز مؤيد اين معنى باشند، دادگاه مبادرت به صدور رأى مى‌نمايد و در صورت انکار يا سکوت متهم يا وجود ترديد در اقرار يا تعارض با ادلهٔ ديگر، دادگاه شروع به تحقيق از شهود و مطلعين و متهم نموده و به ادلهٔ ديگر نيز رسيدگى مى‌نمايد.

مادهٔ ۱۹۵

در امورى که ممکن است با صلح طرفين قضيه خاتمه پيدا کند دادگاه کوشش لازم و جهد کافى در اصلاح ذات‌البين به‌عمل مى‌آورد و چنان موفق به برقرارى صلح نشود، رسيدگى و رأى مقتضى صادر خواهد نمود.

مادهٔ ۱۹۶

دادگاه مکلف است از گواهان به‌طور انفرادى تحقيق نمايد و براى عدم ارتباط گواهان با يکديگر و يا با متهم اقدام لازم معمول دارد و بعد از تحقيقات انفرادى دادگاه مى‌تواند برحسب درخواست متهم يا مدعى خصوصى يا با نظر خود مجدداً به‌صورت انفرادى يا جمعى از گواهان تحقيق نمايد پيش از شروع به تحقيق، نام، نام‌خانوادگي، نام پدر، سن، شغل، درجهٔ قرابت و سمت خادم و مخدومى با مدعى خصوصى يا متهم را استعلام، هم‌چنين مفاد مادهٔ (۱۵۳) اين قانون را نيز رعايت مى‌نمايد.

مادهٔ ۱۹۷

دادگاه پرسش‌هائى را که براى رفع اختلاف و ابهام و روشن شدن موضوع لازم است، از طرفين و شهود و مطلعين خواهد نمود. در صورتى‌که متهم جواب پرسش‌ها را ندهد دادگاه بدون اينکه متهم را به دادن جواب مجبور کند رسيدگى را ادامه مى‌‌دهد.

مادهٔ ۱۹۸

وقتى که دادگاه شهادت شاهد يک طرف دعوا را استماع نمود به‌طرف ديگر اعلام مى‌دارد که چنانچه پرسش‌هائى از شاهد دارد مى‌تواند مطرح نمايد.

مادهٔ ۱۹۹

قطع کردن کلام گواهان در اثناء تحقيق ممنوع است. هريک از اصحاب دعوا که سئوالى داشته باشد توسط دادگاه به‌عمل مى‌آورد.

مادهٔ ۲۰۰

گواهان نبايد بعد از اداء شهادت تا زمانى که دادگاه تعيين مى‌نمايد متفرق شوند مگر با اذن دادگاه.