ماده ۲۷۰

در مواردى‌که صدور حکم دادگاه منوط به سوگند شرعى مى‌باشد، دادگاه به درخواست متقاضي، قرار اتيان سوگند صادر کرده و در آن، موضوع سوگند و شخصى را که بايد سوگند ياد کند تعيين مى‌نمايد.


ماده ۲۲۱ قانون مجازات عمومى:

هرکس در مورد دعواى حقوقى قسم متوجه او شده باشد و سوگند دروغ ياد نمايد محکوم به يک الى سه سال حبس جنحه‌اى خواهد شد.

ماده ۲۷۱

در کليهٔ دعاوى مالى و ساير حقوق‌الناس از قبيل نکاح، طلاق، رجوع در طلاق، نسب، وکالت و وصيت که فاقد دلائل و مدارک معتبر ديگر باشد سوگند شرعى به‌شرح مواد آتى مى‌تواند ملاک و مستند صدور حکم دادگاه قرار گيرد.

ماده ۲۷۲

هرگاه خواهان (مدعي) فاقد بيّنه و گواه واجد شرايط باشد و خوانده (مدعى عليه) منکر ادعاى خواهان بوده به تقاضاى خواهان، منکر اداى سوگند مى‌نمايد و به موجب آن ادعا ساقط خواهد شد.

ماده ۲۷۳

چنانچه خوانده از اداى سوگند امتناع ورزد و سوگند را به خواهان واگذار نمايد، با سوگند وى ادعاى آن ثابت مى‌شود و در صورت نکول ادعاى او ساقط و به موجب آن حکم صادر مى‌گردد.

ماده ۲۷۴

چنانچه منکر از اداء سوگند و رد آن به خواهان نکول نمايد دادگاه سه بار جهت اتيان سوگند يا رد آن به خواهان، به منکر اخطار مى‌کند، در غير اين‌صورت ناکل شناخته خواهد شد.


با اصرار خانواده بر موضع خود، دادگاه اداى سوگند و رد آن به خواهان واگذار نموده و با سوگند وى ادعا ثابت و به موجب آن حکم صادر مى‌شود و در صورت نکول خواهان از اداء سوگند، ادعاى او ساقط خواهد شد.

ماده ۲۷۵

هرگاه خوانده در پاسخ خواهان ادعائى مبنى بر برائت ذمّه از سوى خواهان يا دريافت مال مورد ادعا يا صلح و هبه نسبت به آن و يا تمليک مال به موجب يکى از عقود ناقله نمايد، دعوا منقلب شده، خواهان، خوانده و خوانده، خواهان تقلى مى‌شود و حسب مورد با آنان رفتار خواهد شد.

ماده ۲۷۶

هرگاه خوانده در جلسهٔ دادرسى در قبال ادعاى خواهان به‌علت عارضه‌اى از قبيل لکنت زبان يا لال بودن سکوت نمايد قاضى دادگاه رأساً يا به‌وسيلهٔ مترجم يا متخصص امر مراد وى را کشف يا عارضه را برطرف مى‌نمايد و چنانچه سکوت خوانده و استنکاف وى از باب تعمّد و ايذاء باشد دادگاه ضمن تذکر عواقب شرعى و قانونى کتمان حقيقت، سه بار به خوانده اخطار مى‌نمايد که در نتيجهٔ استنکاف، ناکل شناخته مى‌شود، در اين‌صورت با سوگند خواهان دعوا ثابت و حکم بر محکوميت خوانده صادر خواهد شد.

ماده ۲۷۷

در کليهٔ دعاوى مالى که به هر علت و سبب به ذمّه تعلق مى‌گيرد از قبيل قرض، ثمن معامله، مال‌الاجاره، ديهٔ جنايات، مهريه، نفقه، ضمان به تلف يا اتلاف هم‌‌چنين دعاوى که مقصود از آن مال است از قبيل بيع، صلح، اجاره، هبه، وصيت به نفع مدعي، جنايت خطائى و شبه عمد موجب ديه - چنانچه براى خواهان امکان اقامهٔ بيّنه شرعى نباشد مى‌تواند با معرفى يک گواه مرد يا دو گواه زن به ضميمهٔ يک سوگند ادعاى خود را اثبات کند.


تبصره:

در موارد مذکور در اين ماده ابتدا گواه واجد شرايط، شهادت مى‌دهد سپس سوگند توسط خواهان اداء مى‌شود.

ماده ۲۷۸

در دعواى بر ميّت پس از اقامهٔ بيّنه، سوگند خواهان نيز لازم است و در صورت امتناع از سوگند، حق وى ساقط مى‌شود.

ماده ۲۷۹

هرگاه خواهان، در دعواى بر ميّت، وارث صاحب حق باشد و بر اثبات ادعاى خود اقامهٔ بيّنه کند علاوه بر آن بايد اداء سوگند نمايد. در صورت عدم اتيان سوگند حق مورد ادعا ساقط خواهد شد.


تبصره ۱:

در صورت تعدد وراث هر يک نسبت به سهم خود بايد اداء سوگند نمايند چنانچه بعضى اداء سوگند نموده و بعضى نکول کنند ادعا نسبت به کسانى که اداء سوگند کرده ثابت و نسبت به نکول‌کنندگان ساقط خواهد شد.


تبصره ۲:

چنانچه وراث خوانده متعدد باشند و خواهان شخص ديگرى باشد پس از اقامهٔ بيّنه توسط خواهان، اداء يک سوگند کفايت مى‌کند.

ماده ۲۸۰

در حدود شرعى حق سوگند نيست مگر در سرقت که فقط نسبت به جنبهٔ حق‌الناسى آن سوگند ثابت است ولى حد سرقت با آن سوگند ثابت نخواهد شد.

ماده ۲۸۱

سوگند بايد مطابق قرار دادگاه و با لفظ جلاله (والله - بالله - تالله) يا نام خداوند متعال به ساير زبان‌ها اداء گردد و در صورت نياز به تغليظ دادگاه کيفيت اداء آن را از حيث زمان، مکان و الفاظ تعيين مى‌نمايد. در هر حال فرقى بين مسلمان و غير مسلمان در اداء سوگند به نام خداوند متعال نخواهد بود. مراتب اتيان سوگند صورت جلسه مى‌گردد.

ماده ۲۸۲

در صورتى‌که طرفين حاضر نباشند، دادگاه محل اداء سوگند، تعيين وقت نموده و طرفين را احضار مى‌نمايد در احضارنامه علت حضور قيد مى‌گردد.

ماده ۲۸۳

دادگاه نمى‌تواند بدون درخواست اصحاب دعوا سوگند دهد و اگر سوگند داد اثرى بر آن مترتب نخواهد بود و چنانچه پس از آن، درخواست اجراء سوگند شود بايد سوگند تجديد گردد.

ماده ۲۸۴

درخواست سوگند از سوى متقاضى ممکن است شفاهى يا کتبى باشد. درخواست شفاهى در صورت مجلس نوشته شده و به امضاء درخواست‌کننده مى‌رسد و اين درخواست را تا پايان دادرسى مى‌توان انجام داد.

ماده ۲۸۵

در صورتى‌که سوگند از سوى منکر باشد، سوگند بر عدم وجود يا عدم وقوع ادعاى مدعي، ياد خواهد شد و چنانچه سوگند از سوى مدعى باشد، سوگند بر وجود يا وقوع ادعا عليه منکر به‌عمل خواهد آمد. به‌هر حال بايد مقصود درخواست‌کنندهٔ سوگند معلوم و صريح باشد که کدام‌يک از اين امور است.

ماده ۲۸۶

بعد از صدور قرار اتيان سوگند، در صورتى‌که شخصى که بايد سوگند ياد کند حاضر باشد، دادگاه در همان جلسه سوگند مى‌دهد و در صورت عدم حضور تعيين وقت نموده، طرفين را دعوت مى‌کند. اگر کسى که بايد سوگند ياد کند بدون عذر موجه حاضر نشود يا بعد از حضور از سوگند امتناع نمايد نکول محسوب و دادگاه اتيان سوگند را به طرف دعوا رد مى‌کند و با اتيان سوگند، حکم صادر خواهد شد و گرنه دعوا ساقط مى‌‌گردد. در برگ احضاريه جهت حضور و نتيجهٔ عدم حضور بايد قيد گردد.

ماده ۲۸۷

اگر کسى که بايد سوگند ياد کند براى قبول يا رد سوگند مهلت بخواهد، دادگاه مى‌تواند به اندازه‌اى که موجب ضرر طرف نشود به او يک بار مهلت بدهد.

ماده ۲۸۸

اتيان سوگند بايد در جلسهٔ دادگاه رسيدگى‌کننده به دعوا انجام شود. در صورتى‌که اداکنندهٔ سوگند به واسطهٔ عذر موجه نتواند در دادگاه حضور يابد، دادگاه، حسب اقتضاء مورد، وقت ديگرى براى سوگند معين مى‌نمايد يا دادرس دادگاه نزد او حاضر مى‌شود يا به قاضى ديگر نيابت مى‌دهد تا او را سوگند داده و صورت مجلس را براى دادگاه ارسال کند و براساس آن رأى صادر مى‌نمايد.

ماده ۲۸۹

هرگاه کسى که درخواست سوگند کرده است از تقاضاى خود صرف‌نظر نمايد دادگاه با توجه به ساير مستندات به دعوا رسيدگى نموده و رأى مقتضى صادر مى‌نمايد.