تأمين دليل

مادهٔ ۱۴۹

در مواردى‌ که اشخاص ذى‌نفع احتمال دهند که در آينده استفاده از دلايل و مدارک دعواى آنان از قبيل تحقيق محلى و کسب اطلاع از مطلعين و استعلام نظر کارشناسان يا دفاتر تجارى يا استفاده از قرائن و امارات موجود در محل و يا دلايلى که نزد طرف دعوا يا ديگرى است، متعذر يا متعسر خواهد شد، مى‌توانند از دادگاه درخواست تأمين آنها را بنمايند.


مقصود از تأمين در اين موارد فقط ملاحظه و صورت‌بردارى از اين‌گونه دلايل است.

مادهٔ ۱۵۰

درخواست تأمين دليل ممکن است در هنگام دادرسى و يا قبل از اقامهٔ دعوا باشد.

مادهٔ ۱۵۱

درخواست تأمين دليل چه کتبى يا شفاهى بايد حاوى نکات زير باشد:


۱. مشخصات درخواست‌کننده و طرف او.

۲. موضوع دعوائى که براى اثبات آن درخواست تأمين دليل مى‌شود.

۳. اوضاع و احوالى که موجب درخواست تأمين دليل شده است.

مادهٔ ۱۵۲

دادگاه طرف مقابل را براى تأمين دليل احضار مى‌نمايد ولى عدم حضور او مانع از تأمين دليل نيست. در امورى که فوريت داشته باشد دادگاه بدون احضار طرف، اقدام به تأمين دليل مى‌نمايد.

مادهٔ ۱۵۳

دادگاه مى‌تواند تأمين دليل را به دادرس على‌البدل يا مدير دفتر دادگاه ارجاع دهد مگر در مواردى‌که فقط تأمين دليل مبناى حکم دادگاه قرار گيرد در اين‌صورت قاضى صادر‌کنندهٔ رأى بايد شخصاً اقدام نمايد يا گزارش تأمين دليل موجب وثوق دادگاه باشد.

مادهٔ ۱۵۴

در صورتى‌که تعيين طرف مقابل براى درخواست‌کنندهٔ تأمين دليل ممکن نباشد، درخواست تأمين دليل بدون تعيين طرف پذيرفته و به جريان گذاشته خواهد شد.

مادهٔ ۱۵۵

تأمين دليل براى حفظ آن است و تشخيص درجهٔ ارزش آن در موارد استفاده، با دادگاه مى‌باشد.

اظهارنامه

مادهٔ ۱۵۶

هرکس مى‌‌تواند قبل از تقديم دادخواست، حق خود را به‌وسيلهٔ اظهارنامه از ديگرى مطالبه نمايد، مشروط بر اينکه موعد مطالبه رسيده باشد. به‌طور کلى هرکس حق دارد اظهاراتى را که راجع به معاملات و تعهدات خود با ديگرى است و بخواهد به‌طور رسمى به وى برساند ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نمايد.


اظهارنامه توسط ادارهٔ ثبت اسناد و املاک کشور يا دفاتر دادگاه‌ها ابلاغ مى‌شود.


تبصره:

ادارهٔ ثبت اسناد و دفتر دادگاه‌ها مى‌توانند از ابلاغ اظهار‌نامه‌هائى که حاوى مطالب خلاف اخلاق و خارج از نزاکت باشد، خوددارى نمايند.

مادهٔ ۱۵۷

در صورتى‌که اظهارنامه مشعر به تسليم چيزى يا وجه يا مال يا سندى از طرف اظهار‌کننده به مخاطب باشد بايد آن چيز يا وجه يا مال يا سند هنگام تسليم اظهارنامه به مرجع ابلاغ، تحت‌نظر و حفاظت آن مرجع قرار گيرد، مگر آنکه طرفين هنگام تعهد محل و ترتيب ديگرى را تعيين کرده باشند.