مادهٔ ۳۷۸

افراد زير مى‌توانند با رعايت مواد آتى درخواست رسيدگى فرجامى نمايند:


۱. طرفين دعوا، قائم‌مقام، نمايندگان قانونى و وکلاى آنان.

۲. دادستان کل کشور.

مادهٔ ۳۷۹

فرجام‌خواهى با تقديم دادخواست به دادگاه صادرکنندهٔ رأى به‌عمل مى‌آيد. مدير دفتر دادگاه مذکور بايد دادخواست را در دفتر ثبت و رسيدى مشتمل بر نام فرجام‌خواه و طرف او و تاريخ تقديم دادخواست با شمارهٔ ثبت به تقديم‌کننده تسليم و در روى کليهٔ برگ‌هاى دادخواست تاريخ تقديم را قيد نمايد. تاريخ تقديم دادخواست ابتدا فرجام‌خواهى محسوب مى‌شود.

مادهٔ ۳۸۰

در دادخواست بايد نکات زير قيد شود:


۱. نام و نام‌خانوادگى و اقامتگاه و ساير مشخصات فرجام‌خواه و وکيل او در صورتى‌که دادخواست را وکيل داده باشد.


۲. نام و نام‌خانوادگى و اقامتگاه و ساير مشخصات فرجام‌خوانده.


۳. حکم يا قرارى که از آن درخواست فرجام شده است.


۴. دادگاه صادرکنندهٔ رأي.


۵. تاريخ ابلاغ رأي.


۶. دلايل فرجام‌خواهي.

مادهٔ ۳۸۱

به دادخواست فرجامى بايد برگ‌هاى زير پيوست شود:


۱. رونوشت يا تصوير مصدق حکم يا قرارى که از آن فرجام خواسته مى‌شود.


۲. لايحهٔ متضمن اعتراضات فرجامي.


۳. وکالت‌نامهٔ وکيل يا مدرت مُثبِت سِمَت تقديم‌کنندهٔ دادخواست فرجامى در صورتى‌که خود فرجام‌خواه دادخواست را نداده باشد.

مادهٔ ۳۸۲

دادخواست و برگ‌هاى پيوست آن بايد در دو نسخه و در صورت متعدد بودن طرف دعوا به تعداد آنها به‌علاوهٔ يک نسخه باشد، به استثناء مدرک مثبت سمت که فقط به نسخهٔ اول ضميمه مى‌شود.

مادهٔ ۳۸۳

دادخواستى که برابر مقررات يادشده در دو مادهٔ قبل تقديم نشده و با هزينهٔ دادرسى آن پرداخت نگرديده باشد به جريان نمى‌افتد.


مدير دفتر دادگاه در موارد يادشده ظرف دو روز از تاريخ رسيد دادخواست، نقايص آن را به‌طور مشخص به دادخواست‌دهنده اخطار مى‌نمايد و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت مى‌دهد که نقايص را رفع کند.


در صورتى‌که دادخواست خارج از مهلت داده شده، يا در مدت يادشده تکميل نشود، به موجب قرار دادگاهى که دادخواست به آن تسليم گرديده رد مى‌شود.


اين قرار ظرف بيست ورز از تاريخ ابلاغ قابل شکايت در ديوان‌عالى کشور مى‌باشد. رأى ديوان قطعى است.


با ضميمه نبودن وکالت‌نامه دادخواست فرجامى قابل رد است.


نسبت به موردى که وکالت‌نامهٔ وکيل پيوست دادخواست فرجامى نباشد و وکيل در پاسخ اخطار رفع نقص اشاره به بودن وکالت‌نامه در پروندهٔ پژوهشى نمايد و از تسليم آن خوددارى کند بين شعبهٔ پنجم و شعبهٔ ششم ديوان‌ عالى کشور اختلاف‌نظر وجود داشته بدين توضيح که شعبهٔ پنجم عقيده داشته که دفتر مکلف به مراجعهٔ به پرونده مى‌باشد و شعبهٔ ششم معتقد بوده که دادخواست فرجامى قابل رد است.


موضوع مختلف فيه به استناد قانون وحدت رويهٔ قضائى مصوب تيرماه ۱۳۲۸ در هيئت عمومى ديوان مزبور مطرح شده و چنين اظهارنظر کرده‌اند:


با ضميمه نبودن وکالت‌نامهٔ وکيل به حکم مادهٔ ۵۳۴ قانون آئين‌ دادرسى مدني، دادخواست فرجامى قابل رد است.

مادهٔ ۳۸۴

اگر مشخصات فرجام‌خواه در دادخواست فرجامى معين نشده و در نتيجه هويت دادخواست‌دهنده معلوم نباشد، دادخواست بلااثر مى‌ماند و پس از انقضاء مهلت فرجام‌خواهى به موجب قرار دادگاهى که دادخواست به آنجا داده شد، رد مى‌شود. قرار يادشده ظرف بيست روز از تاريخ الصاق به ديوار دفتر دادگاه صادرکننده، قابل شکايت در ديوان‌ عالى کشور مى‌باشد. رأى ديوان قطعى است.

مادهٔ ۳۸۵

در صورتى‌که دادخواست فرجام‌خواهى تکميل باشد، مدير دفتر دادگاه يک نسخه از دادخواست و پيوست‌هاى آن را براى طرف دعوا، ارسال مى‌دارد تا ظرف بيست روز به‌طور کتبى پاسخ دهد. پس از انقضاء مهلت يادشده اعم از اينکه پاسخى رسيده يا نرسيده باشد، پرونده را همراه با پروندهٔ مربوط به رأى فرجام خواسته، به ديوان ‌عالى کشور مى‌فرستد.

مادهٔ ۳۸۶

درخواست فرجام، اجراء حکم را تا زمانى که حکم نقض نشده است به تأخير نمى‌اندازد و لکن به ترتيب زير عمل مى‌گردد:


- چنانچه محکومُ‌به مالى باشد، در صورت لزوم به تشخيص دادگاه قبل از اجراء از محکوم‌له تأمين مناسب اخذ خواهد شد.


- چنانچه محکومُ‌به غيرمالى باشد و به تشخيص دادگاه صادرکنندهٔ حکم، محکوم‌عليه تأمين مناسب بدهد اجراء حکم تا صدور رأى فرجامى به تأخير خواهد افتاد.

مادهٔ ۳۸۷

هرگاه از رأى قابل فرجام در مهلت مقرر قانونى فرجام‌خواهى نشده، يا به‌هر علتى در آن موارد قرار رد دادخواست فرجامى صادر و قطعى شده باشد و ذى‌نفع مدعى خلاف شرع يا قانون بودن آن رأى باشد، مى‌تواند از طريق دادستان کل کشور تقاضاى رسيدگى فرجامى بنمايد. تقاضاى يادشده مستلزم تقديم دادخواست و پرداخت هزينهٔ دادرسى فرجامى است.


تبصره:

مهلت تقديم دادخواست يک ماه حسب مورد از تاريخ انقضاء مهلت فرجام‌خواهى يا قطعى‌شدن قرار رد دادخواست فرجامى يا ابلاغ رأى ديوان ‌عالى کشور در خصوص تائيد قرار رد دادخواست فرجامى مى‌باشد.

مادهٔ ۳۸۸

دفتر دادستان کل کشور دادخواست رسيدگى فرجامى را دريافت و در صورت تکميل‌بودن آن از جهت ضمائم و مستندات و هزينهٔ دادرسى برابر مقررات، آن را ثبت و به ضميمهٔ پروندهٔ اصلى به نظر دادستان کل کشور مى‌رساند.


دادستان کل چنانچه ادعاى آنها را در خصوص مخالفت بين رأى با موازين شرع يا قانون، مقرون به صحت تشخيص دهد، از ديوان‌ عالى کشور درخواست نقض آن را مى‌نمايد. در صورت نقض رأى در ديوان‌ عالى کشور، برابر مقررات مندرج در مبحث ششم اين قانون اقدام خواهد شد.


تبصره:

چنانچه دادخواست تقديمى ناقص باشد دفتر دادستان کل کشور به تقديم‌کنندهٔ دادخواست ابلاغ مى‌نمايد که ظرف ده روز از آن رفع نقص کند. هرگاه در مهلت مذکور اقدام به رفع نقص نشود دادخواست قابل ترتيب اثر نخواهد بود. دادخواست خارج از مهلت نيز قابل ترتيب اثر نيست.

مادهٔ ۳۸۹

پس از درخواست نقض از طرف دادستان کل، محکوم‌عليه رأى يادشده مى‌تواند با ارائهٔ گواهى لازم به دادگاه اجراء‌کنندهٔ رأي، تقاضاى توقف اجراء آن را بنمايد.


دادگاه مکلف است پس از اخذ تأمين مناسب دستور توقف اجراء را تا پايان رسيدگى ديوان‌ عالى کشور صادر نمايد.