مادهٔ ۳۶۰

در صورتى‌که وارث متوفى يا ساير اشخاص ذى‌نفع بخواهند تصديق انحصار وراثت تحصيل کنند درخواست‌نامهٔ کتبى مشتمل بر نام و مشخصات درخواست‌کننده و متوفى و ورثه و اقامتگاه آنها و نسبت بين متوفى و وارث تنظيم نموده، به دادگاه تسليم مى‌نمايد.

مادهٔ ۳۶۱

دادگاه رسيدگى‌کننده درخواست متقاضى را يک نوبت در روزنامهٔ کثيرالانتشار يا محلى آگهى مى‌نمايد (اصلاحى مصوب ۱۸/۱۳۷۴/۴.)


تبصره:

در نقاطى‌که روزنامه داير نيست دادگاه مى‌تواند به جاى آگهى در روزنامهٔ محلى به تعداد لازم به هزينهٔ متقاضى گواهى حصر وراثت، آگهى تهيه نموده و در معابر همان محل الصاق نمايد.


تاريخ الصاق آگهى‌ها که بايد در يک روز به‌عمل آيد به‌وسيلهٔ صورت‌جلسه که مأمورين ابلاغ نسبت به اين موضوع تهيه مى‌نمايند رعايت خواهد گرديد (الحاقى مصوب ۲۰/۹/۱۳۷۹.).

مادهٔ ۳۶۲

پس از انقضاء يک ماه از تاريخ نشر آگهى در صورتى‌که معترضى نبود دادگاه تمام ادله و اسناد درخواست‌کنندهٔ تصديق را از برگ شناسنامه و گواهى گواه و غيره در نظر گرفته، تصديقى مشعر بر وراثت و تعيين تعداد وراث و نسبت آنها به متوفى صادر مى‌نمايد و در صورت اعتراض، دادگاه جلسه‌اى براى رسيدگى به اعتراض معين نموده به معترض و درخواست‌کنندهٔ تصديق اطلاع مى‌دهد و در جلسه پس از رسيدگى حکم خواهد داد. اين حکم برابر مقررات قابل تجديدنظر است (اصلاحى مصوب ۱۸/۴/۱۳۷۴.)

مادهٔ ۳۶۳

دادگاه بخش مى‌تواند گواه‌ها را احضار کرده و گواهى آن را استماع کند. چنانچه گواه در خارج از مقر دادگاه ساکن باشد، تحقيق از گواه به‌وسيلهٔ دادگاه محل اقامت گواه يا نزديک‌ترين دادگاه محل اقامت گواه به‌عمل خواهد آمد.

مادهٔ ۳۶۴

در صورتى‌که بهاء ترکه بيش از ده ميليون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ريال نباشد، دادگاه بدون انتشار آگهى به ادلهٔ درخواست‌کننده رسيدگى و در خواست صدور گواهى حصر وراثت را حسب اقتضاء دلايل قبول يا رد مى‌نمايد در مورد وراث روستائيان در صورتى‌که بهاء ترکه بيش از مبلغ فوق باشد فقط به الصاق آگهى براى يک بار و در يک روز در معابر و اماکن عمومى روستاى محل اقامت متوفى اکتفاء خواهد شد و پس از انقضاء يک ماه از تاريخ الصاق، دادگاه رسيدگى و تصميم مقتضى اتخاذ مى‌کند.


وزارت دادگسترى مى‌تواند هر سه سال يک‌بار با تصويب رئيس قوهٔ قضائيه، با توجه به شاخص قيمت‌ها و هزينهٔ زندگى مبلغ مذکور را افزايش يا کاهش دهد (اصلاحى مصوب ۱۸/۴/۱۳۷۴.)


مصوبه درخصوص افزايش ميزان ترکه:


                                                 بسمه‌تعالى


با اختيار حاصل از ذيل مادهٔ ۳۶۴ قانون امور حسبي، بهاء ترکه مندرج در اين ماده به مبلغ دو ميليون ريال افزايش داده مى‌شود.


رئيس قوهٔ قضائيه - محمد يزدى ۲۶/۸/۱۳۷۱


تبصره:

در مورد اين ماده دادگاه بايد در اولين فرصت و اسرع وقت نسبت به درخواست تصديق رسيدگى و اتخاذ تصميم نمايد (الحاقى مصوب ۲۰/۹/۱۳۳۷.).

مادهٔ ۳۶۵

در صورتى‌که به‌واسطهٔ معلوم نبودن ورثه يا براى تصفيهٔ ترکه و غيره قبلاً براى معرفى ورثه آگهى شده باشد صدور تصديق انحصار وراثت محتاج به آگهى جديد نبوده و در صورت درخواست هريک از ورثه يا اشخاص ذى‌نفع تصديق انحصار وراثت صادر خواهد شد.

مادهٔ ۳۶۶

رأى دادگاه داير به رد درخواست تصديق قابل پژوهش و فرجام است.

مادهٔ ۳۶۷

در کليهٔ مواردى‌که دادستان تشخيص دهد که متوفى بلاوراث بوده و درخواست اشخاص براى صدور تصديق بى‌اساس است مى‌تواند به‌درخواست تصديق وراثت اعتراض نمايد و نيز مى‌تواند در صورتى‌که متوفى را بلاوارث بداند به تصديق انحصار وراثت در موردى هم که تصديق مسبوق به آگهى نبوده است اعتراض کند و در هرحال دادستان حق دارد از رأى دادگاه پژوهش و فرجام بخواهد.

مادهٔ ۳۶۸

مادامى‌که براى محجور قيم و براى غائب امين معين نشده دادستان مى‌تواند به‌نام محجور و غائب به‌درخواست تصديق انحصار وراثت اعتراض نمايد.

مادهٔ ۳۶۹

در مورد مادهٔ ۳۶۴ اشخاص ذى‌نفع مى‌توانند به درخواست تصديق و هم‌چنين به تصديقى که در موضوع وراثت صادر مى‌شود اعتراض نمايند و رأى دادگاه در اين خصوص قابل پژوهش و فرجام است.

مادهٔ ۳۷۰

اشخاصى که تصديق انحصار وراثت تحصيل کرده‌اند مى‌توانند مطابق تصديق نامبرده ترکه و مطالبات متوفى را با کسانى که مديون يا متصرف مال متوفى هستند مطالبه نمايند مديون يا متصرف اموال متوفى بايد ترکه و مطالبات متوفى را به آنها تسليم نمايد و در صورت تأديهٔ دين و يا تسليم مال در مقابل هر مدعى وراثت‌برى محسوب خواهند شد و مدعى نامبرده حق رجوع به شخص يا اشخاصى خواهد داشت که طلب متوفى را وصول و يا مال متعلق به او را دريافت نموده‌اند.


تبصره:

ملغى شده است (به‌موجب بند ۴ ماده واحدهٔ مصوب ۲۰/۹/۱۳۳۷.).

مادهٔ ۳۷۱

مديون که بدهى خود را به وراث متوفى مى‌دهد مى‌تواند رونوشت گواهى‌شدهٔ انحصار وراثت را از وراث بخواهد.

مادهٔ ۳۷۲

در تصديق انحصار وراثت بايد نسبتى که وراث يا ورثه به مورث خود دارند از متروکات به‌نحو اشاعه معين شود.

مادهٔ ۳۷۳

در تصديق انحصار وراثت به‌درخواست ورثه دادگاه حصهٔ هريک از ورثه را معين مى‌نمايد.

مادهٔ ۳۷۴

در صورتى‌که ورثه بخواهند ملک غيرمنقولى که به‌نام مورث ثبت شده است به‌نام آنها ثبت گردد بايد تصديق انحصار وراثت يا رونوشت گواهى‌شدهٔ آن را که مشتمل بر تعيين سهام باشد به ادارهٔ ثبت تسليم نمايند.