صلاحيت دادگاه

مادهٔ ۱۲۶

امور راجع‌به غائب مفقود‌الاثر با دادگاه شهرستان محلى است که آخرين اقامتگاه غائب در آن محل بوده.


نظر مشورتى ادارهٔ حقوقى دادگسترى:

سؤال: در مورد شوهرانى که براى کارکردن به خارج مى‌روند و خبرى از آنان نمى‌رسد و سن آنان در حدى نيست که عادتاً بتوان آنها را مرده به‌شمار آورد، آيا مى‌توان از زوجه دادخواست عدم امکان سازش پذيرفت و تکليف دادگاه در اين مورد چيست؟


نظر مشورتي:

۱. چنانچه مدت چهارسال مقرر در مادهٔ ۱۰۲۹ قانون مدنى منقضى گردد زوجهٔ غائب مفقو‌دالاثر مى‌تواند از دادگاه تقاضاى طلاق نمايد و سن غائب مؤثر در موضوع نخواهد بود و به‌موجب تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۳ لايحهٔ قانونى دادگاه مدنى خاص، دادگاه مدنى خاص يا قائم‌مقام آن حکم طلاق صادر مى‌نمايد نه گواهى عدم امکان سازش.


۲. در لايحهٔ قانونى دادگاه مدنى خاص قيدى نيست که دادخواست طلاق فقط از زوج پذيرفته مى‌شود. لذا طبق تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۳ لايحهٔ قانونى مذکور موارد طلاق همان است که در قانون مدنى و احکام شرع مقرر گرديده و به‌موجب مواد ۱۰۲۹ و ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ به زن حق تقاضاى طلاق از دادگاه داده شده لذا قبول دادخواست از زوجه الزامى است.


نقل از مجموعهٔ نظرهاى مشورتى ادارهٔ حقوقى دادگستري


رأى وحدت رويهٔ هيئت عمومى ديوان‌عالى کشور:

تعيين امين براى ادارهٔ اموال غائب مفقود‌الاثر موضوع مادهٔ ۱۰۲۲ قانون مدنى و مادتين ۱۲۶ و ۱۳۰ قانون امور حسبى غير از ضم امين مى‌باشد که در بند ۳ مادهٔ ۳ لايحهٔ قانونى دادگاه مدنى خاص قيد شده و صلاحيت دادگاه‌هاى حقوقى يک در رسيدگى به امور غائب مفقود‌الاثر بالملازمه شامل تعيين امين براى ادارهٔ اموال غائب نيز مى‌شود بنابراين رأى شعبهٔ ۲۵ ديوان‌عالى کشور صحيح و منطبق با موازين قانونى است.


اين رأى برطبق ماده واحدهٔ قانون وحدت رويهٔ قضائى مصوب ۱۳۲۸ براى شعب ديوان‌عالى کشور و دادگاه‌ها در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.


رأى شماره ۵۳۲ - ۲۱/۱۲/۱۳۶۸

مادهٔ ۱۲۷

هرگاه اقامتگاه غائب در خارج از ايران باشد دادگاهى براى رسيدگى به امور غائب صالح است که آخرين محل سکونت غائب در حوزهٔ آن دادگاه بوده.

مادهٔ ۱۲۸

هرگاه غائب در ايران اقامتگاه يا محل سکنى نداشته يا اقامتگاه و محل سکناى او در ايران معلوم نباشد دادگاه محلى براى رسيدگى به امور غائب صالح است که ورثهٔٔ غائب در آن محل اقامت يا سکنى دارند.

مادهٔ ۱۲۹

در صورتى‌که ورثهٔ غائب در ايران معلوم نباشد دادگاهى صالح است که غائب در آنجا مال دارد.