مادهٔ ۹۸۶

زن غير ايرانى که در نتيجهٔ ازدواج، ايرانى مى‌شود مى‌تواند بعد از طلاق يا فوت شوهر ايرانى به تابعيت اول خود رجوع نمايد مشروط بر اينکه وزارت امور خارجه را کتباً مطلع کند ولى هر زن شوهر مرده که از شوهر سابق خود اولاد دارد نمى‌تواند مادام که اولاد او به سن هجده سال تمام نرسيده از اين حق استفاده کند و در هر حال زنى که مطابق اين ماده تبعهٔ خارجه مى‌شود حق داشتن اموال غير منقوله نخواهد داشت مگر در حدودى که اين حق به اتباع خارجه داده شده باشد و هرگاه داراى اموال غير منقول بيش از آنچه که براى اتباع خارجه داشتن آن جايز است بوده يا بعداً به ارث، اموال غير منقولى بيش از حد آن به او برسد بايد در ظرف يک‌سال از تاريخ خروج از تابعيت ايران يا دارا شدن ملک در مورد ارث مقدار مازاد را به نحوى از انحاء به اتباع ايران منتقل کند والاّ اموال مزبور با نظارت مدعى‌العموم محل، به فروش رسيده پس از وضع مخارج فروش، قيمت به آنها داده خواهد شد.

مادهٔ ۹۸۷

زن ايرانى که با تبعهٔ خارجه مزاوجت مى‌نمايد به تابعيت ايرانى خود باقى خواهد ماند مگر اينکه مطابق قانون مملکت زوج، تابعيت شوهر به واسطهٔ وقوع عقد ازدواج به زوجه تحميل شود ولى در هر صورت بعد از وفات شوهر و يا تفريق، به صرف تقديم درخواست به وزارت امور خارجه به انضمام ورقهٔ تصديق فوت شوهر و يا سند تفريق، تابعيت اصليهٔ زن با جميع حقوق و امتيازات راجعه ‌به آن مجدداً به او تعلق خواهد گرفت(۱).


(۱صلاحى مورخ ۸/۱۰/۱۳۶۱. مادهٔ ۹۸۷ مصوب ۱۳۱۳ - زن ايرانى که با تبعهٔ خارجى مزاوجت مى‌نمايد به تابعيت ايرانى خود باقى خواهد ماند مگر اينکه مطابق قانون مملکت زوج تابعيت شوهر به واسطهٔ عقد ازدواج به زوجه تحميل شود ولى در هر صورت بعد از وفات شوهر و يا تفريق به صرف تقديم درخواست به وزارت امور خارجه به انضمام ورقهٔ تصديق فوت شوهر و يا تفريق، تابعيت اصليهٔ زن با جميع حقوق و امتيازات راجعه ‌به آن مجدداً به او تعلق خواهد گرفت.


تبصره ۱:

هرگاه قانون تابعيت مملکت زوج، زن را بين حفظ تابعيت اصلى و تابعيت زوج مخير بگذارد در اين مورد زن ايرانى که بخواهد تابعيت مملکت زوج را دارا شود و علل موجهى هم براى تقاضاى خود در دست داشته باشد به شرط تقديم تقاضانامهٔ کتبى به وزارت امور خارجه ممکن است با تقاضاى او موافقت گردد(۲).


(۲صلاحى مورخ ۸/۱۰/۱۳۶۱. تبصره ۱. هرگاه قانون تابعيت مملکت زوج زن را بين تابعيت اصلى و تابعيت زوج مخير بگذارد در اين مورد زن ايرانى که بخواهد تابعيت مملکت زوج، را دارا شود و علل موجهى هم براى تقاضاى خود در دست داشته باشد به شرط تقديم تقاضانامه کتبى به وزارت امور خارجه ممکن است با تقاضاى او موافقت گردد.


تبصره ۲:

زن‌هاى ايرانى که بر اثر ازدواج تابعيت خارجى را تحصيل مى‌کنند حق داشتن اموال غير منقول را در صورتى‌که موجب سلطهٔ خارجى گردد ندارند تشخيص اين امر با کميسيونى متشکل از نمايندگان وزارتخانه‌هاى امور خارجه و کشور و اطلاعات است.


مقررات مادهٔ ۹۸۸ و تبصرهٔ آن در قسمت خروج ايرانيانى که تابعيت خود را ترک نموده‌اند شامل زنان مزبور نخواهد بود(۳).


(۳صلاحى مورخ ۸/۱۰/۱۳۶۱. تبصره ۲. زن‌هاى ايرانى که بر اثر ازدواج تابعيت خارجى را تحصيل مى‌کنند حق داشتن اموال غير منقول جز آنچه که در موقع ازدواج دارا بوده‌اند ندارند اين حق هم به وراث خارجى آنها منتقل نمى‌شود مندرجات ماده ۹۸۸ در قسمت خروج از ايران مشمول زنان ايران نخواهد بود.

مادهٔ ۹۸۸

اتباع ايران نمى‌توانند تبعيت خود را ترک کنند مگر به شرايط ذيل:


۱. به سن ۲۵ سال تمام رسيده باشند.


۲. هيئت وزراء خروج از تابعيت آنان را اجازه دهد.


۳. قبلاً تعهد نمايند که در ظرف يک‌سال از تاريخ ترک تابعيت، حقوق خود را بر اموال غير منقول که در ايران دارا مى‌باشند و يا ممکن است بالوراثه دارا شوند ولو قوانين ايران اجازهٔ تملک آن را به اتباع خارجه بدهد به نحوى از انحاء به اتباع ايرانى منتقل کنند. زوجه و اطفال کسى که بر طبق اين ماده ترک تابعيت مى‌نمايند اعم از اينکه اطفال مزبور صغير يا کبير باشند از تبعيت ايرانى خارج نمى‌گردند مگر اينکه اجازهٔ هيئت وزراء شامل آنها هم باشد.


۴. خدمت تحت‌السلاح خود را انجام داده باشند.


تبصره ۱:

کسانى که بر طبق اين ماده مبادرت به تقاضاى ترک تابعيت ايران و قبول تابعيت خارجى مى‌نمايند علاوه بر اجراء مقرراتى که ضمن بند (۳) از اين ماده دربارهٔ آنان مقرر است بايد ظرف مدت سه ماه از تاريخ صدور سند ترک تابعيت، از ايران خارج شوند چنانچه ظرف مدت مزبور خارج نشوند مقامات صالحه، امر به اخراج آنها و فروش اموال آنها صادر خواهند نمود و تمديد مهلت مقررهٔ فوق حداکثر تا يک‌سال موکول به موافقت وزارت امور خارجه مى‌باشد.(اصلاحى مجدد مورخ ۲۷/۱۱/۱۳۴۸).


تبصره ۲:

هيئت وزيران مى‌تواند ضمن تصويب ترک تابعيت زن ايرانى بى‌شوهر ترک تابعيت فرزندان او را نيز که فاقد پدر و جد پدرى هستند و کمتر از ۱۸ سال تمام دارند و يا به جهات ديگرى محجور هستند اجازه دهد فرزندان زن مذکور نيز که به سن ۲۵ سال تمام نرسيده باشند مى‌توانند به تابعيت از درخواست مادر، تقاضاى ترک تابعيت نمايند. (تبصره ب الحاقى ۲۷/۱۱/۱۳۴۸)

مادهٔ ۹۸۹

هر تبعهٔ ايرانى که بدون رعايت مقررات قانونى بعد از تاريخ ۱۲۸۰ شمسى تابعيت خارجى تحصيل کرده باشد تبعيت خارجى او کان لم يکن بوده و تبعهٔ ايران شناخته مى‌شود ولى در عين حال کليهٔ اموال غير منقوله او با نظارت مدعى‌العموم محل به فروش رسيده و پس از وضع مخارج فروش، قيمت آن به او داده خواهد شد و به‌علاوه از اشتغال به وزارت و معاونت وزارت و عضويت مجالس مقننه و انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى و بلدى و هرگونه مشاغل دولتى محروم خواهد بود.


تبصره :

هيئت وزيران مى‌تواند بنا به مصالحى به پيشنهاد وزارت امور خارجه تابعيت خارجى مشمولين اين ماده را به رسميت بشناسد.


به اين‌گونه اشخاص با موافقت وزارت امور خارجه اجازهٔ ورود به ايران يا اقامت مى‌توان داد. (تبصره الحاقى مورخ ۱۱/۱۱/۱۳۳۷)

مادهٔ ۹۹۰

از اتباع ايران کسى که خود يا پدر آنها موافق مقررات، تبديل تابعيت کرده باشند و بخواهند به تبعيت اصليه خود رجوع نمايند به مجرد درخواست به تابعيت ايران قبول خواهند شد مگر آنکه دولت تابعيت آنها را صلاح نداند.

مادهٔ ۹۹۱

تکاليف مربوط به اجراء قانون تابعيت و اخذ مخارج دفترى در مورد کسانى که تقاضاى تابعيت يا ترک تابعيت دولت جمهورى اسلامى ايران و تقاضاى بقاء بر تابعيت اصلى را دارند به موجب آئين‌نامه‌اى که به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد معين خواهد شد(۱) .


(۱صلاحى مورخ ۸/۱۰/۱۳۶۱. مادهٔ ۹۹۱ مصوب ۱۳۱۳ - تکاليف مربوطه به اجراء قانون تابعيت و اخذ مخارج دفترى (حقوق شانسلري) در مورد کسانى که تقاضاى ورود و خروج از تابعيت دولت شاهنشاهى و تقاضاى بقاء به تابعيت اصلى را دارند به‌موجب نظام‌نامه که به تصويب هيئت وزراء خواهد رسيد، معين خواهد شد.