مادهٔ ۸۰۸

هرگاه مال غير منقول قابل تقسيمي، بين دو نفر مشترک باشد و يکى از دو شريک، حصهٔ خود را به قصد بيع به شخص ثالثى منتقل کند شريک ديگر حق دارد قيمتى را که مشترى داده است به او بدهد و حصهٔ مبيعه را تملک کند.


اين حق را حق شفعه و صاحب آن را شفيع مى‌گويند.

مادهٔ ۸۰۹

هرگاه بنا و درخت بدون زمين فروخته شود حق شفعه نخواهد بود.

مادهٔ ۸۱۰

اگر ملک دو نفر در ممر يا مجرى مشترک باشد و يکى از آنها ملک خود را با حق ممر يا مجرى بفروشد ديگرى حق شفعه دارد اگرچه در خود ملک، مشاعاً شريک نباشد ولى اگر ملک را بدون ممر يا مجرى بفروشد ديگرى حق شفعه ندارد.

مادهٔ ۸۱۱

اگر حصهٔ يکى از دو شريک، وقف باشد متولى يا موقوف عليهم حق شفعه ندارد.

مادهٔ ۸۱۲

اگر مبيع، متعدد بوده و بعض آن قابل شفعه و بعض ديگر قابل شفعه نباشد حق شفعه را مى‌توان نسبت به بعضى که قابل شفعه است به قدر حصهٔ آن بعض از ثمن اجراء نمود.

مادهٔ ۸۱۳

در بيع فاسد، حق شفعه نيست.

مادهٔ ۸۱۴

خيارى بودن بيع مانع از اخذ به شفعه نيست.

مادهٔ ۸۱۵

حق شفعه را نمى‌توان فقط نسبت به يک قسمت از مبيع اجراء نمود. صاحب حق مزبور يا بايد از آن صرف‌نظر کند يا نسبت به تمام مبيع اجراء نمايد.

مادهٔ ۸۱۶

اخذ به شفعه، هر معامله‌اى را که مشترى قبل از آن و بعد از عقد بيع نسبت به مورد شفعه نموده باشد، باطل مى‌نمايد.

مادهٔ ۸۱۷

در مقابل شريکى که به حق شفعه تملک مى‌کند مشترى ضامن درک است نه بايع ليکن اگر در موقع اخذ به شفعه مورد شفعه هنوز به تصرف مشترى داده نشده باشد شفيع حق رجوع به مشترى نخواهد داشت.

مادهٔ ۸۱۸

مشترى نسبت به عيب و خرابى و تلفى که قبل از اخذ به شفعه در يد او حادث شده باشد ضامن نيست و هم‌چنين است بعد از اخذ به شفعه و مطالبه، در صورتى‌که تعدّى يا تفريط نکرده باشد.

مادهٔ ۸۱۹

نماآتى که قبل از اخذ به شفعه در مبيع حاصل مى‌شود در صورتى‌که منفصل باشد مال مشترى و در صورتى‌که متصل باشد مال شفيع است ولى مشترى مى‌تواند بنائى را که کرده يا درختى را که کاشته قلع کند.

مادهٔ ۸۲۰

هرگاه معلوم شود که مبيع، حين‌البيع معيوب بوده و مشترى ارش گرفته است شفيع در موقع اخذ به شفعه مقدار ارش را از ثمن کسر مى‌گذارد. حقوق مشترى در مقابل بايع راجع‌به درک مبيع همان است که در ضمن عقد بيع، مذکور شده است.

مادهٔ ۸۲۱

حق شفعه فورى است.

مادهٔ ۸۲۲

حق شفعه قابل اسقاط است و اسقاط آن به هر چيزى که دلالت بر صرف‌نظر کردن از حق مزبور نمايد واقع مى‌شود.

مادهٔ ۸۲۳

حق شفعه بعد از موت شفيع به وارث يا وراث او منتقل مى‌شود.

مادهٔ ۸۲۴

هرگاه يک يا چند نفر از وراث، حق خود را اسقاط کند باقى وراث نمى‌توانند آن را فقط نسبت به سهم خود اجراء نمايند و بايد يا از آن صرف‌نظر کنند يا نسبت به تمام مبيع اجراء نمايند.