يکى از دوره‌هاى مهمى که در نظام‌هاى آموزش و پرورش کشورهاى پيشرفته مورد توجه قرار گرفته، دورهٔ کودکستان است. دوره‌اى که به تناسب امکانات، موقعيت و مقتضيات هر کشورى کودکان ۳ تا ۶ سال در آن پرورش مى‌يابند. در ساختار نظام آموزش و پرورش ايران از سال ۱۳۴۵ تاکنون دورهٔ کودکستان با عنوان اولين دورهٔ پيش از ابتدائى مطرح بوده است.


در سال ۱۳۴۹ وزارت آموزش و پرورش با تدوين آئين‌نامه‌اى که به تصويب شوراى عالى آموزش و پرورش رسيد (آئين‌نامه کودکستان‌ها، مصوب هفتاد و دومين جلسهٔ شوراى عالى آموزش و پرورش مورخ ۱۳۴۹.) اعلام کرد: کودکستان يک واحد تربيتى است که به‌وسيله يا با اجازه آموزش و پرورش براى تربيت کودکانى که در سنين پيش از ورود به دبستان هستند تأسيس مى‌شود. در اين آئين‌نامه، هدف از تأسيس کودکستان، چگونگى انتخاب مدير و مربيان و وظايف آنان، موقعيت ساختمانى و وسايل، مقررات بهداشتى و اصول برنامه کار کودکستان‌ها مطرح شده است.


در طرح تغيير نظام آموزش و پرورش ايران مصوب ۱۳۶۸ دورهٔ پيش‌دبستانى به‌عنوان بخشى از ساختار نظام آموزش و پرورش ايران مطرح و در اين طرح اهداف و اصول حاکم بر اين دوره بحث شده است.

مهدهاى کودک

به‌منظور نگهدارى کودکان و پرورش قواى مختلف آنان به تناسب سن کودکان مهدهاى کودک ابتدا در وزارت کار و امور اجتماعى و به‌تدريج در وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاى مختلف اداري، صنعتي، بازرگاني، فرهنگى و آموزشى به‌وجود آمد. هم‌اکنون طبق قانون و براساس اساسنامه‌ تأسيس مهدهاى کودک اين مراکز زير نظر سازمان بهزيستى داير و اداره مى‌شود.


در مادهٔ دو آئين‌نامهٔ اجرائى مداس غيرانتفاعى آمده است که اين مدارس در هريک از دوره‌هاى زير به‌وسيله اشخاص حقيقى يا حقوقى تأسيس خواهد شد:


- کودکستان (آمادگي، سال قبل از دبستان)


- ابتدائى


- راهنمائى تحصيلى


- متوسطه شامل دبيرستان‌هاى نظرى و شهرستان‌ها


- آموزشگاه‌هاى آمادگى کنکور و کلاس‌هاى تقويتى


براساس مفاد آئين‌نامه تأسيس مدارس غيرانتفاعي، نظارت بر امر تأسيس کودکستان و آمادگى برعهده وزارت آموزش و پرورش است.

مرحلهٔ آمادگى

وجود مشکلات زيان‌آموزى در کلاس‌هاى اول دبستان، مردودى فراوان در اولين سال اين دوره و ضرورت توجه به رشد ابعاد وجودى کودکان براى سازگارى بيشتر با محيط مدرسه، به‌ويژه در مناطق دوزبانه، موجب شد که برنامه‌ريزان و مسئولان آموزش و پرورش، آماده ساختن کودکان پنج‌ساله را براى ورود به دبستان در اولويت قرار دهند و به تأسيس و گسترش واحدهاى مستقل يا ضميمهٔ دبستان‌ها با عنوان ”آمادگي“ بپردازند.


دورهٔ آمادگى يک سال تعيين و براى ايجاد و توسعهٔ آن توسط دفتر آموزش ابتدائى مقررات خاصى تعيين و ابلاغ گرديد. در اين دفتر واحدى با نام واحدى با نام واحد آموزش قبل از دبستان با تعدادى کارشناس و کمک کارشناس فعاليت دارد که مهم‌ترين وظيفه آن برنامه‌ريزي، سازماندهى و نظارت بر فعاليت‌هاى کودکستان‌ها و دورهٔ آمادگى در کشور است. در سال تحصيلى ۱۳۷۶-۱۳۷۷ تعداد ۲۰۴۶۴۳ کودک در ۳۴۵۸ آموزشگاه حضور داشته که ۱۰۰۳۴۲ نفر آنان دختر بوده است.