طبق قانون استخدام کشوري، بازنشسته به مستخدمى گفته مى‌شود که طبق قانون به‌موجب حکم رسمى مراجع صلاحيتدار از حقوق بازنشستگى استفاده مى‌کند. مستخدم رسمى در طول خدمت برابر مقررات هر ماه درصدى از جمع حقوق و مزاياى مستمر خود را به صندوق بازنشستگى کشورى مى‌پردازد. مستخدمان رسمى براساس سن و سابقه خدمتى که دارند، طبق قانون بازنشستگان مى‌توانند درخواست بازنشستگى کنند و طبق مقررات به آنان حقوق بازنشستگى پرداخت مى‌شود. در مورد شرايط بازنشسته‌شدن و مبناى محاسبهٔ حقوق بازنشستگى طبق بخشنامه صادره از سوى وزارت آموزش و پرورش در تيرماه ۱۳۸۲ شرايط بازنشستگى در اين وزارتخانه عبارت است از:


۱. کارکنان مرد با دست‌کم ۲۵ سال سابقهٔ خدمت و ۵۰ سال سن


۲. کارکنان زن با دست‌کم ۲۰ سال سابقهٔ خدمت و بدون شرط سنى


۳. کارکنان با دست‌کم ۳۰ سال سابقهٔ خدمت و بدون شرط سنى.


طبق مادهٔ ۷۷ قانون استخدام کشورى کارکنانى که بيش از ۶۵ سال سن داشته باشند مى‌بايد بازنشسته شوند. بنابراين براساس مفاد اين بخشنامه بعضى از کارکنان آموزش و پرورش مى‌توانند تقاضاى بازنشستگى کنند و عده‌اى با توجه به ضوابط مقرر به پيشنهاد ادارات کل آموزش و پرورش بازنشسته مى‌شوند.

قانون تشويق معلمان بازنشسته به ادامهٔ همکارى با وزارت آموزش و پرورش

براى استفاده از دبيران بازنشسته در تدريس يا ارشاد کارکنان تازه استخدام، قانون مزبور به‌شرح زير در ۲۹ بهمن ۱۳۶۸ به تصويب مجلس شوراى اسلامى رسيده است.


ماده واحده. به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده مى‌شود آن دسته از مشمولان طرح طبقه‌بندى مشاغل معلمان کشور را که پس از سى سال سابقهٔ خدمت به دليل نياز و تشخيص آن وزارتخانه يا واحدهاى تابعه به خدمت آنان جهت تدريس در دورهٔ راهنمائى تحصيلى يا مراکز تربيت‌معلم و يا راهنمائى و ارشاد همکاران جديدالاستخدام يا امور مديريت و برنامه‌ريزى از درخواست بازنشستگى خود انصراف حاصل کرده، به ادامه خدمت در آموزش و پرورش دعوت نموده و فوق‌العاده شغل آنها را سه برابر نمايد.


- تبصرهٔ ۱:

ساعات تدريس و کار موظف مشمولان موضوع اين قانون ۱۸ ساعت در هفته خواهد بود.


- تبصرهٔ ۲:

از حقوق و مزاياى پرداختى به آنان بازنشستگى کسر نخواهد شد و ماليات متعلقه فقط به فوق‌العاده ثابت شغل پرداختى به آنان تعلق خواهد گرفت.


- تبصرهٔ ۳:

افزايش فوق‌العاده شغل موضوع اين قانون مشمول موضوع تبصرهٔ مادهٔ ۳۸ قانون استخدام کشورى نخواهد بود.


- تبصرهٔ ۴:

مشمولان طرح طبقه‌بندى مشاغل معلمان کشور که قبل از تصويب اين قانون به بازنشستگى نائل شده‌اند، در صورتى‌که از سوى وزارت آموزش و پرورش دعوت به‌کار شوند، از مزاياى مندرج در اين قانون برخوردار خواهند شد.