تجربه نشان داده است که نيازها و خواسته‌هاى مشترک افراد و جوامع توسط گروه‌هاى متشکل و نظام‌يافته سهل‌تر قابل حصول مى‌باشد و حل همه جانبه مشکلاتى مانند بيکاري، مسکن و ... نيازمند همکارى و هميارى گروهى مى‌باشد. امروزه يکى از مشکلات عمده جوانان کشور ما، مشکل بيکارى است که بخشى از اين جمعيت جوان را دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى تشکيل مى‌دهند. با توجه به شرايط خاص اين گروه و مشکلات و موانعى که در جهت دستيابى به شغل مناسب خود دارند، سازمان آموزش و پرورش استثنائى در جهت تحقق اهداف خود و ايجاد زمينه لازم براى دستيابى کودکان و دانش‌آموزان استثنائى به خودکفائى اقتصادى از طريق تشکل‌هاى تعاوني، اقدام به عقد توافقنامه همکارى مشترک با وزارت تعاون و متعاقب آن تهيه دستورالعمل تشکيل شرکت‌هاى تعاونى دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان استثنائى نموده است.


براساس اين توافقنامه، تعاونى‌هاى دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى با عضويت دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان استثنائى و والدين آنها و ديگر افراد حقيقى و حقوقى علاقه‌مند از جمله معلمان و مربيان مدارس استثنائى تشکيل مى‌گردد و حداقل ۷۰ درصد اعضاء اين تعاونى‌ها بايد دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى يا والدين آنها به نيابت از فرزندان خود و بقيه اعضاء (۳۰ درصد) نيز از معلمين و کارکنان شاغل و بازنشسته سازمان آموزش و پرورش استثنائى و ساير علاقه‌مندان به مشارکت در امور معلولين خواهد بود.

شرکت تعاونى

شرکت تعاوني، شرکتى است که با سرمايه گروهى از افراد براى رسيدن به هدفى مشترک و ارضاء يک نياز مشترک طبق اساسنامه و قوانين وزارت تعاون تشکيل مى‌شود و تمام اعضاء آن از حقوق و رأى مساوى برخوردار هستند.

اهداف تعاونى‌هاى دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى

۱. ايجاد روحيه همکارى و کمک به يکديگر در انجام خدمات گروهى و اجتماعى


۲. ايجاد روحيه مشارکت در امور اجتماعى و اقتصادى


۳. آموزش چگونگى تصميم‌گيرى صحيح و به‌موقع


۴. آشنائى با قوانين و مقررات و لزوم پيروى از آنان


۵. آشنائى با شيوه برنامه‌ريزى و تعيين خط‌مشى براى يک شرکت


۶. کمک به تأمين هزينه زندگى و بهبود اقتصاد و رفع نيازمندى‌هاى اعضاء


۷. ايجاد زمينه‌هاى اشتغال و دستيابى افراد به کفايت اقتصادى و اجتماعى و استقلال نسبى


۸. ايجاد قدرت جلب اعتماد در افراد ديگر


۹. ايجاد قابليت تطبيق و هماهنگى دانش‌آموزان استثنائى با شرايط خاص محيط‌هاى کارى و استفاده بهينه از توانائى‌هاى آنان


۱۰. آشنائى با نحوه تشکيل شرکت تعاوني، چگونگى شرکت در انتخابات، کانديد شدن، رأى‌گيري، خريد سهام، وظايف و نقش مديرعامل و رئيس هيئت مديره

تأمين سرمايه

تعاونى‌هاى دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى با اتکاء به منابع مالى اعضاء و ساير سرمايه‌گذاران علاقه‌مند به توسعه اين تعاونى‌ها تشکيل مى‌شود و وزارت تعاون از طريق اعطاء مجوز و تسهيلات بانکى به اين تعاونى‌ها کمک مى‌نمايد. هم‌چنين سازمان آموزش و پرورش استثنائى نيز از طريق خريد خدمات و توليدات اين تعاونى‌ها، زمينه تقويت و توسعه آنان را فراهم مى‌سازد.

انواع شرکت‌هاى تعاونى

شرکت‌هاى تعاونى دانش‌آموزان و فارغ‌التحصيلان مدارس استثنائى مى‌توانند با توجه به هدف‌ها و وظايف خود متفاوت باشند.

شرکت تعاونى توليد

کار اصلى و مهم اين تعاونى‌ها توليد کالا و محصول است. در شرکت‌هاى تعاونى توليد، همه يا برخى از اعضاء شرکت کار مى‌کنند و حقوق و دستمزد دريافت مى‌نمايند. شرکت‌هاى تعاونى توليد در بخش‌هاى گوناگون اقتصاد شکور مانند کشاورزي، صنعت، معدن و غيره به فعاليت مشغول هستند.

تأمين نياز مصرف‌کنندگان

فعاليت اصلى اين دسته از تعاونى‌ها تهيه اجناس و کالاهاى مورد نياز زندگى اعضاء خود مى‌باشد.

شرکت تعاونى مسکن

اين تعاونى‌ها به کار تهيه و ساخت مسکن براى اعضاء خود مى‌پردازد. هدف مهم تعاونى‌هاى مسکن اين است که براى اعضاء خود خانه‌هائى بسازند که هم دوام و استحکام آنها متناسب باشد و هم قيمت آنها در مقايسه با خانه‌هائى که معماران و خانه‌سازان حرفه‌اى مى‌سازند ارزانتر باشد.

شرکت‌هاى تعاونى حمل و نقل

هدف اين گروه از شرکت‌هاى تعاوني، تأمين خدمات مشترک مورد نياز اعضاء و گسترش مالکيت در ميان افراد زحمتکش شاغل در بخش حمل و نقل کشور است.

شرکت‌هاى تعاونى خدمات

تعاونى‌هاى خدمات داراى انواع گوناگون است. هدف همه آنها تأمين خدمات مورد نياز جامعه و ايجاد زمينه‌هاى مناسب اقتصادي، اجتماعى و فرهنگى براساس معيارها و ارزش‌هاى بخش تعاونى است. بعضى از تعاونى‌هاى خدمات عبارتند از: تعاونى‌هاى فنى و حرفه‌اي، مراکز بهداشت و درمان، آموزشگاه رانندگي، مدارس غيرانتفاعي، خدمات فنى و مهندسى و مشاوره‌اي، هنري، ورزشي، مهدکودک و غيره.

شرکت‌هاى تعاونى اعتبار

اين تعاونى‌ها با جلب مشارکت اعضاء و سرمايه‌هاى آنان نسبت به حل مشکلات مالى اعضاء خود را از راه اعطاء ”وام“ اقدام مى‌کند.

شرکت‌هاى تعاونى چندمنظوره

برخى از شرکت‌هاى تعاونى به‌طور همزمان به چند فعاليت گوناگون مشغول هستند. اين تعاونى‌ها را ”چندمنظوره“ مى‌گوئيم. براى مثال يک تعاونى چندمنظوره ممکن است به اعضاء خود هم وام بدهد، هم کالاهاى مورد نياز آنها را تهيه کند و هم محصولات توليدى آنها را خريدارى و به بازار فروش عرضه کند. يعنى فعاليت‌هاى شرکت‌هاى تعاونى اعتبار، مصرف، توليد و ... را يک‌جا انجام دهد.


براى تشکيل يک شرکت تعاونى بايد کارهاى زير انجام شود:


۱. تعداد اعضاء حداقل به ۷ نفر يا بيشتر برسد.


۲. جلسه مجمع عمومى تشکيل شود و ۳ نفر از اعضاء را به‌عنوان هيئت مؤسس انتخاب نمايند.


۳. طرح تشکيل تعاونى براى دريافت مجوز و تأييديه به‌ اداره کل تعاون استان يا اداره تعاون شهرستان ارائه شود.


۴. شرکت تعاونى در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت برسد.


۵. پروانه تأسيس تعاونى از وزارت تعاون دريافت شود.


انجام هريک از مراحل فوق نيازمند طى سلسله مراتبى است که در زمان مراجعه به مراکز مربوطه، راهنمائى‌هاى لازم توسط کارشناسان ذى‌ربط ارائه خواهد شد.