ايران داراى شبکه بسيار وسيع و گسترده از آب‌هاى روان است ولى غالب اين رودها به‌علت خشکى عمومى هوا کم آب بوده بيشتر آنها موقتى به‌خصوص در مرکز و جنوب مدتى از سال خشک مى‌باشند همچنين برخى از آنها که به‌علت نامشخص بودن حوضه آبريزان رود کور ناميده مى‌شوند چه قبل از رسيدن به دريا و يا درياچه نامشخص بودن حوضه آبريزان رود کور ناميده مى‌شوند چه قبل از رسيدن به دريا و يا درياچه در بستر زمين فروکش کرده محو و نابود مى‌شوند. در مقابل رودهاى دائمى و پر آب نيز وجود دارد که بيشتر از کوه‌هاى البرز و زاگرس سرچشمه گرفته از دو سوى شمال و جنوب به‌‌ ترتيب به درياى خزر در شمال و خليج‌فارس و بحر عمان در جنوب وارد مى‌شوند.


آب‌هاى روان ايران را از نظر مقدار آب آنها به دو دسته تقسيم نمود:


۱. آب‌هاى روان دائمى يا رودهاى دائمى که پيوسته و به‌طور دائم در بستر اين قبيل رودها آب جريان دارد و داراى آبگير مشخص هستند.


۲. ديگر رودهاى موقت يا فصلى که فقط در فصول پربارانى داراى آب بوده و در ساير فصول کم آب بلکه خشک مى‌باشند و برخى داراى آبگير مشخص هم نيستند.


از نظر اقليمى آب رودهاى ايران در شمال و مغرب از باران و ذوب برف و يخ تأمين مى‌شود مانند رودهاى گيلان و مازندران و گرگان در شمال. چون رطوبت نواحى غربى ايران به‌مراتب زيادتر از ساير نواحى کشور است به‌ همين جهت رودهاى غربى بيشتر و آب آنها زيادتر مى‌باشد، مانند رودهاى کردستان و لرستان و قسمتى از رودهاى بختيارى و خوزستان در مغرب و جنوب غربي. رودهاى مرکزى يعنى قسمت بيابانى که فقط از آب باران آبگيرى مى‌شوند به‌علت قلت عمومى بارندگى تقريباً بى‌آب هستند. به‌طور کلى رودهاى ايران در زمستان به‌واسطه نزولات جوى و در بهار به‌علت ذوب برف‌ها پر آب‌تر هستند ولى در تابستان و پائيز بر اثر فقدان نزولات جوى و کمى باران کم آب بوده گاهى برخى از آنها به‌کلى خشک مى‌شوند.


رودهاى ايران را از حيث جهت جريان آب‌ها مى‌توان به سه دسته تقسيم نمود: دسته اول رودهاى دائمى و پرآب هستند که از کوه‌هاى البرز جارى شده به درياى خزر مى‌ريزند. دسته دوم رودهاى پر آبى که از کوه‌هاى زاگرس سرچشمه گرفته همراه با آب‌هاى کوه‌هاى مسير غربى به خليج‌فارس وارد مى‌شوند. بالاخره دسته سوم رودهائى هستند کم آب که در سطح ايران جريان داشته به درياچه‌ها و يا باتلاق‌هاى داخلى فرو مى‌ريزند يا حتى يا در اراضى داخلى فروکش مى‌کنند.


با اين ترتيب رودهاى ايران از حيث آبريزها به سه حوضه عمده تقسيم مى‌شوند۱:


۱. حوضه آبريز درياى خزر

۲. حوضه آبريز خليج‌فارس و بحر عمان

۳. حوضه‌هاى آبريز داخلى و کنارى


(۱وضه‌هاى آبريز چاله‌هائى هستند که با توجه به شکل ناهموارى‌ها و شيب ظاهري، آب‌هاى روان اطراف به‌سوى پست‌ترين محل آنها هدايت مى‌شوند. گاهى ممکن است يک حوضه آبريز شامل چند حوضه آبريز مستقل کوچک مانند حوضه آبريز داخلى ايران باشد.