آب و هواى يک محل نتيجه وجود عوامل مختلفى است که در حال معمولى و عادى در وضع جوى آن دخالت دارند. وجود اين عوامل مختلف که اقليم آن منطقه را مشخص مى‌سازند محيط مخصوصى را به‌وجود مى‌آورند که در تنوع نباتات و ميزان رشد آنها همچنين پراکندگى حيوانات تأثير زيادى دارد.


براى تعيين مناطق اقليمى دانشمندان طرق و فرمول‌هاى مختلفى ارائه نمودند که هر کدام از آنها قابل بحث است: دو مارتون De Martone دانشمندان فرانسوى براى تعيين تقسيمات اقليمى دو عامل مهم يعنى ميزان گرما و بارندگى را در نظر گرفته و توماس بلر آمريکائى Th.A.Blair اساس طبقه‌بندى خود را بر روى درجه گرما و نزولات آسمانى قرار داده و آنها را با مناطق نمو نباتات و کشاورزى تطبيق داده است.


تورن وايت آمريکائى Thornthwait اين طبقه‌بندى را بر اساس سه عامل، تأثير بارندگى با رعايت تناسب ميزان نزولات جوى و تبخير و تأثير درجه حرارت و تقسيم‌بندى نزولات جوى در فصول مختلف سال در نظر گرفت. کوپن Koppen دانشمند اتريشى در تقسيم‌بندى خود با در نظر گرفتن ميزان بارندگى و تقسيم آن در فصول مختلف و معّدل درجه گرماى سالانه ۵ قسم آب و هوا معين کرده است:


۱. آب و هواى بارانى استوائى

۲. آب و هواى مناطق خشک يا نيمه خشک

۳. آب و هواى بارانى مرطوب داراى زمستان ملايم

۴. آب و هواى بارانى مرطوب خيلى سرد

۵. آب و هواى قطبى که اين ۵ اقليم را کوپن به مناطق کوچک‌ترين نيز تقسيم نمود و آقاى دکتر محمد حسن گنجى تقسيم‌بندى کوپن را در مورد ايران با توجه به عوارض جغرافيائى ضمن اندک تغييرى قابل انطباق دانست. چنانچه ملاحظه مى‌شود پايه تقسيم‌بندى اقليمى هميشه بر اساس ميزان بارندگى و درجه حرارت نواحى مختلف مى‌باشد، اين تکيه بر اين اساس است که رابطه‌اى بين شرايط نمو نباتات و درجه حرارت وجود دارد. چنانچه حد متوسط درجه گرماى ماهانه از ۱۸ درجه سانتى‌گراد کمتر باشد اغلب نباتات مناطق حاره قادر به رشد نمى‌باشند و يا در ناحيه‌اى که حد متوسط گرماى ماهانه حداقل ۱۸ درجه باشد سرما بروز نمى‌کند، به اين مناسبت است که معدل درجه حرارت يکى از ارقامى است که براى تفکيک انتخاب شده است.


ماه‌هائى که معدل درجه حرارت آنها بيش از ۱۰ درجه باشد ماه گرم ناميده مى‌شود. نکته‌اى که بايد به آن توجه داشت اين است که نبايد تصور کرد مناطق بيابانى يا صحرائى به نواحى اطلاق مى‌شود که در آنها ميزان بارندگى قليل است بلکه تناسب بين بارندگى و درجه حرارت است که اين نوع اقليمى‌ها را از يکديگر متمايز مى‌سازد. براى هر درجه حرارت يک حداقل ميزان بارندگى وجود دارد که اگر از آن ميزان کمتر بود آن ناحيه جزءِ مناطق خشک محسوب مى‌شود. به‌نظر کوپن مناطق خشک نواحى هستند که ميزان بارندگى در رابطه با درجه حرارت کمتر از ميزان مندرج در جدول زير باشد.(احمد حسين عدل - تقسيمات اقليمى و رستنى‌هاى ايران - انتشارات دانشگاه تهران ۱۳۳۹).

ميزان بارندگى در رابطه با درجه حرارت

درجه حرارت به سانتى‌گراد ميزان بارندگى به ميلى‌متر
۱۰ ۴۴۷/۵
۱۵/۵ ۳۳۷/۵
۲۱ ۵۵۷/۵
۲۶/۶ ۶۶۷/۵
۳۲ ۷۷۷/۵
۳۷/۷ ۸۸۷/۵


با اين ترتيب به‌نظرکوپن در نقطه‌اى که معدل درجه حرارت سالانه ۶/۲۶ است اگر ميزان بارندگى کمتر از ۵/۶۶۷ ميلى‌متر باشد و يا معدل درجه حرارت ۲۱ ولى ميزان باران کمتر از ۵/۵۵۷ ميلى‌متر باشد آن ناحيه جزءِ مناطق خشک محسوب مى‌شود. بر اين اساس مناطق ساحلى جنوب چون بوشهر، بندرعباس، بندر لنگه و جاسک به ترتيب با متوسط حرارت سالانه ۲۴ و ۵/۲۶ و ۲/۲۶ و ۷/۲۶ درجه سانتى‌گراد و ميزان بارندگى ۳۳۱ و ۳۵۱ و ۴۲۲ و ۲۲۷ ميلى‌متر در طول سال از مناطق خشک به‌شمار مى‌آيند.


ايران را از نظر مناطق آب و هوائى به چهار منطقه اصلى و چند منطقه فرعى مى‌توان تقسيم کرد که اين منطقه‌بندى تا حدودى منطبق با تقسيم‌بندى کشور از نظر باران و دماى هوا مى‌باشد مناطق اصلى عبارت است از: مناطق ساحلى جنوب درياى خزر - مناطق کوهستانى - مناطق ساحلى جنوب - فلات مرکزي.


مناطق فرعى داراى انواع فرعى از آب و هواى اصلى مى‌باشند که به‌علت وضع چين‌خوردگى‌ها و ارتفاع دره‌ها و امتداد دره‌هاى کوهستانى و بيش از همه اختلاف ارتفاع و غيره به‌وجود آمده در داخل مناطق اصلى قرار دارند.