ايران در منطقه معتدله خشک شمالى و در عرض متوسط روى کره زمين در ناحيه جنب استوائى و استوائى قرار دارد. همين موقع جغرافيائى به اضافه دورى از درياهاى بزرگ خاصه جريانات هوائى موجب شده است که متوسط آب و هواى ايران خشک و کم بارانى يا به‌عبارت ديگر خشک و برى باشد. ولى به‌علت وسعت زياد آن و وجود عوارض گوناگون طبيعى منجمله ارتفاعات بلند در شمال و مغرب و پستى‌هاى وسيع چون دشت‌هاى مرکزى در داخل فلات و اضافه بر آن مجاورت درياى خزر و خليج‌فارس و اقيانوس هند که هر يک از اين افق‌ها اقليمى جداگانه مى‌سازند موجب شدند که ايران از اقليم مختلف و آب و هواى متنوع برخوردار باشد.


آب و هواى يک ناحيه نتيجه وجود چند عامل است که هر کدام از آنها وضع خاصى را در ناحيه به‌وجود مى‌آورند و اين عوامل عبارت است از: عرض جغرافيائى (دورى يا نزديکى به خط استوا و دو قطب) - ارتفاع از سطح دريا (وضع کوه‌ها و جلگه‌ها) - وجود آب‌هاى سطح‌الارضى (نزديکى به درياها و درياچه‌هاى بزرگ) - مراکز فشار (جريان هوا و وزش باد) بالاخره رطوبت و بارندگي، که نتيجه وجود اين عوامل مختلف پيدايش يک محيط و موقع خاصى است که آب و هواى آن محل را مشخص مى‌سازد.


تأثير بعضى از اين عوامل با هم مشابه است چنانچه ارتفاع از سطح دريا و عرض جغرافيائى هر دو در کمى يا زيادى درجه حرارت تأثير دارند، جريانات هوائى و وزش بادها در ميزان بارندگى و درجه رطوبت يا خشکى مؤثر مى‌باشند.


ايران فلاتى است مرتفع نزديک به دشت‌هاى وسيع آسيا که ارتفاع متوسط آن حدود ۱۲۰۰ متر از سطح دريا مى‌باشد. وضع چين‌خوردگى‌ها و ارتفاعات که بلندى برخى از ارتفاعات از ۴۰۰۰ متر بيشتر است و وجود درياهاى شمال و جنوب که دور از نواحى مرکزى قرار دارند خاصه وضع قرار گرفتن کوه‌ها که برگرد ايران حلقه زدند اين کشور را از جمله کشورهاى نادر جهان ساخته است که مى‌توان در آن انواع آب و هوا را مشاهده نمود.


عوامل ايجاد آب و هوا در ايران به‌طور کلى به دو دسته تقسيم مى‌شوند: يک دسته عوامل اصلى هستند مانند عرض جغرافيائى - حرارت - جريانات هوائى - رطوبت و باران. دسته ديگر فرعى مى‌باشند چون ارتفاع - جهت چين‌خوردگى‌ها - موقعيت نسبت به دريا بالاخره پوشش گياهى که هر يک به تنهائى يا همراه با ديگر عوامل در کيفيت آب و هواى ايران مؤثر مى‌باشند.