ترکيب سنى

از مباحث مهم جمعيتي، ترکيب سنى مى‌باشد. ساختمان سنى از جهت تجزيه و تحليل اقتصادى (فعاليت)، آينده‌نگرى جمعيت و استفاده در برنامه‌ريزى‌هاى درازمدت اهميت دارد.


به‌طور کلى براى دريافت چگونگى جمعيت روستائى مى‌توان جمعيت را در سه گروه ۱۴ - ۰ ساله و ۵۹ - ۱۵ ساله و ۶۰ به بالا مورد مطالعه قرار داد.


تفاوت روستاهاى ايران با شهرها از لحاظ سنى اين مى‌باشد که روستاها کودکان و سالخوردگان بيشترى نسبت به شهرها دارند و ميانسالان کمتر.


درصد شهرنشينان ۵۹ - ۱۵ سال > درصد روستائيان ۵۹ - ۱۵ سال

درصد شهرنشينان ۱۴ - ۰ سال < درصد روستانشينان ۱۴ - ۰ سال

درصد شهرنشينان ۶۰+ سال < درصد روستانشينان ۶۰+ سال


با اين تفاصيل اختلاف ساختمان سنى شهر و روستا آشکار مى‌شود. در سال ۱۳۵۵ درصد کودکان ( ۱۴ - ۰ سال) در روستا %۴۷/۸ بود و حال اينکه در شهرها اين نسبت به ۹/۴۰% رسيده است. علت اين امر را مى‌توان ميزان زياد مواليد روستائى دانست. درصد جوانان ۳۴ - ۱۵ سال در روستاها ۷/۲۶% در برابر ۴/۳۴% مناطق شهرى بوده که نشانگر مهاجرت شديد جوانان از روستا به شهر است. در گروه بزرگسالان ۵۹ - ۳۵ سال تفاوت چندانى بين شهر (۷/۱۹%) و روستا (۲۰%) به چشم نمى‌خورد زيرا که تعدادى از روستائيان پس از کسب درآمد طى دوران جوانى به زادگاه خود باز مى‌گردند. در گروه سنى بالاى ۶۰ سال روستاها با ۵/۵% بر شهرها و ۵% جمعيت سالخورده برترى دارند که اين اختلاف به ‌واسطه تفاوت در سنين بالا در مورد مردان است چرا که اکثر پيرمردان شهرى (مهاجر) براى گذران اوقات فراغت بازنشستگى يا از کار افتادگى به روستاها باز مى‌گردند و از طرف ديگر على‌الظاهر در روستاها طول عمر براى مردان بيشتر است. از اين رو درصد مردان سالخورده در روستا به ۹/۵% در مقابل ۸/۴% نواحى شهرى مى‌رسد، در حاليکه درصد زنان هر دو جامعه مساوى و برابر ۲/۵% مى‌باشد.


مهاجرت عمل اساسى شکل دهنده شاخص‌هاى سنى در مناطق روستائى است که عوامل و پيامدهاى آن از لحاظ فرهنگي، اقتصادى در مناطق روستائى است که عوامل و پيامدهاى آن از لحاظ فرهنگي، اقتصادى و اجتماعى حائز اهميت مى‌باشد. به هر حال تمرکز نيروى جوان و فعال در شهرها و باقى ماندن کودکان، سالخوردگان و زنان غيرفعال در روستاها مى‌تواند رکود در اقتصاد روستا به‌وجود آورد. از اين رو برنامه‌ريزان کشور بايد در اين زمينه تدابير لازم را بينديشند تا با ايجاد فرصت‌هاى شغلى در روستا، جوانان را به فعاليت در زادگاه خود تشويق نمايند.


دياگرام سه گوش شهر و روستا ۱۳۵۵
دياگرام سه گوش شهر و روستا ۱۳۵۵