ساختمان جمعيت روستائى از مباحث مهم جغرافياى روستائى به‌شمار مى‌رود. براى بررسى دقيق ترکيب جمعيت روستائى آن را در دو بخش مطالعه مى‌کنيم.

ترکيب جنسى

در ايران برخلاف ممالک اروپائى و کشورهاى سوسياليستي، مرد و زن از لحاظ اقتصادى از ارزش يکسانى برخوردار نيستند. اين امر مولود ارج نهادن به مقام زن در جامعه اسلامى به‌منظور تربيت فرزندان صالح و ايجاد محيط مناسب کانون خانوادگى است.


آنچه از نظر جمعيت‌شناسى اهميت دارد اين است که مطالعه نسبت‌هاى جنسى بين زن و مرد در ايران و تعيين آن در شهر و روستا براى پى بردن به ميزان فعاليت اقتصادى است. جدول ترکيب جنسى متولدين ثبت شده (نسبت پسرها در هر صد دختر) نسبات جنسى در مناطق روستائي،شهرى و کل کشور را نشان مى‌دهد.0

جدول ترکيب جنسى متولدين ثبت شده (نسبت پسرها در هر صد دختر)

شرح کل کشور شهرى روستائى
۱۳۵۹ ۱۰۷/۲ ۱۰۴/۴ ۱۱۲/۶
۱۳۶۰ ۱۰۵/۴ ۱۰۳/۷ ۱۰۷/۹
۱۳۶۱ ۱۰۴/۵ ۱۰۳/۷ ۱۰۵/۷
۱۳۶۲ ۱۰۳/۳ ۱۰۲/۴ ۱۰۴/۳
۱۳۶۳ ۱۰۲/۴ ۱۰۲/۳ ۱۰۲/۶
ميانگين ۱۰۴/۳ ۱۰۳/۲ ۱۰۵/۸


از سالنامه آمارى ايران ۱۳۶۳


نسبت جنسى و تغييرات آن در ايران
نسبت جنسى و تغييرات آن در ايران

در طول ساليان سرشمارى با توجه به شرايط اجتماعى و عوامل داخلى و خارجى نسبت جنسى در ايران تغييراتى را نشان مى‌دهد که در جدول زير مشاهده مى‌گردد.

جدول در صد مردان و نسبت جنسى (مرد به هر زن) در ايران

کل کشور مناطق شهرى مناطق روستائى
شرح درصد مردان نسبت جنسى درصد مردان نسبت جنسى درصد مردان نسبت جنسى
۱۳۳۵ ۵۰/۹ ۱۰۳/۶ ۵۱/۴ ۱۰۵/۶ ۵۰/۶ ۱۰۲/۳
۱۳۴۵ ۵۱/۸ ۱۰۷/۳ ۵۲ ۱۰۸/۲ ۵۱/۵ ۱۰۶/۴
۱۳۵۵ ۵۱/۵ ۱۰۶/۲ ۵۲/۳ ۱۰۹/۶ ۵۰/۸ ۱۰۳/۲
۱۳۶۵ ۵۱/۱۵ ۱۰۴/۷ ۵۱/۳ ۱۰۵/۴ ۵۰/۹ ۱۰۳/۸


جدول نسبت جنسى گروه‌هاى سنى در شهر و روستا (مرد به هر صد زن) نسبت جنسى در گروه‌هاى سنى شهرى و روستائى را نشان مى‌دهد که اين نسبت در گروه‌هاى سنى خاص اختلاف زيادى را بين نسبت جنسى شهرنشينان و روستانشينان نشان مى‌دهد که يکى از مهم‌ترين عوامل آن مى‌تواند مهاجرت‌هاى روستائيان به شهرها باشد.

جدول نسبت جنسى گروه‌هاى سنى در شهر و روستا (مرد به هر صد زن)

شرح ۱۳۵۵ ۱۳۶۵
کل کشور شهرى روستائى کل کشور شهرى روستائى
کليه سنين ۱۰۶/۲ ۱۰۹/۶۵ ۱۰۳/۲ ۱۰۳/۷ ۱۰۵/۴ ۱۰۳/۸
۴ - ۰ ۱۰۸/۵ ۱۰۵/۴ ۱۱۰/۶ ۱۰۳/۴ ۱۰۳/۳ ۱۰۳/۵
۹ - ۵ ۱۰۷/۶ ۱۰۵/۹ ۱۰۸/۹ ۱۰۴/۴ ۱۰۴/۲ ۱۰۴/۷
۱۴ - ۱۰ ۱۱۰/۵ ۱۱۳ ۱۰۸/۳ ۱۰۷/۲ ۱۰۷/۴ ۱۰۷/۱
۱۹ - ۱۵ ۱۰۲/۱ ۱۱۵/۳ ۸۹ ۱۰۵ ۱۰۶/۳ ۱۰۳/۸
۲۴ - ۲۰ ۹۲/۴ ۱۰۶/۵ ۷۷/۷ ۱۰۱/۱ ۹۹/۱ ۱۰۳/۲
۲۹ - ۲۵ ۹۱/۷ ۱۰۳/۴ ۷۴/۲ ۱۰۰/۸ ۱۰۴ ۹۷/۹
۳۴ - ۳۰ ۹۷/۵ ۱۰۸/۸ ۸۶/۸ ۱۰۰/۲ ۱۰۹/۲ ۹۲/۷
۳۹ - ۳۵ ۱۰۳/۱ ۱۱۰/۶ ۹۶/۲ ۹۴/۶ ۱۰۵/۸ ۸۵/۵
۴۴ - ۴۰ ۱۱۵/۷ ۱۱۹/۸ ۱۱۲/۵ ۸۹/۵ ۱۰۹/۵ ۹۱/۲
۴۹ - ۴۵ ۱۱۷/۶ ۱۱۵/۱ ۱۳۶/۲ ۱۰۶ ۱۱۲/۶ ۱۰۰/۳
۵۴ - ۵۰ ۱۲۲/۵ ۱۱۹/۳ ۱۶۷/۳ ۱۱۵/۳ ۱۱۵/۵ ۱۵۵/۳
۵۹ - ۵۵ ۱۲۹/۲ ۱۲۳/۵ ۱۳۴/۸ ۱۱۴/۹ ۱۰۹/۲ ۱۲۱/۵
۶۴ - ۶۰ ۱۰۶/۶ ۱۰۲/۸ ۱۰۹/۸ ۱۲۲/۱ ۱۶۶/۸ ۱۲۸
+۶۵ ۱۱۱/۱ ۱۰۰ ۱۲۰/۸ ۱۱۰/۴ ۹۳/۶ ۱۳۴/۶