کشت درختان ميوه و بهره‌برارى از ثمر آنها يکى ديگر از ارکان اقتصاد روستاها را تشکيل مى‌دهد. نوع درخت، سطح زير کشت، ميزان برداشت در مناطق مختلف روستاهاى کشور متفاوت است. در ايران روستاهائى وجود دارند که کليه درآمد و معيشت روستائيان به توليدات درختان ميوه متکى است و در مقابل روستاهائى را مى‌توان يافت که حتى يک درخت به‌منظور استفاده از سايه آن وجود ندارد. در ميان اين دو گروه روستاهائى هستند که قسمتى از اقتصاد روستا به باغ وابسته است.


باغدارى برخلاف زراعت در گذشته نشانى از تملک زارعين به حساب مى‌آمده و اصطلاح حق ريشه دقيقاً در اين زمينه به‌کار رفته است. توزيع باغات کشور در رابطه با ويژگى‌هاى جغرافيائى مناطق قرار مى‌گيرد. دشت‌ها کمتر و مناطق پاى‌کوهى بيشتر زمينه‌ساز باغ هستند وجود آب و اقليم مناسب براى رشد درخت و همچنين خاک مناسب و تخصص و تجربه زارعين از جمله عوامل عمده در به‌وجود آمدن باغات در کشور مى‌باشند.


در گذشته در اغلب روستاها باغ به‌عنوان رفع پاره‌اى از نيازهاى غذائى روستائيان محسوب مى‌گرديد و به‌علت عدم وجود راه‌هاى مناسب و ترابرى سريع ارائه توليدات ميوه به بازارهاى مصرف به مثابه امروز رواج نداشته است. در سال‌هاى اخير به‌خصوص بعد از اصلاحات ارضى و متعاقباً بعد از انقلاب اسلامى به‌علت محرز شدن مالکيت روستائيان در اکثر مناطق کشور و با رشد سريع جمعيت ايجاد بازارهاى نسبتاً خوب براى فروش احداث باغات در مناطق روستائى رواج بيشترى يافته است. اگر چه تعدادى از باغات معمور نيز در سال‌هاى اخير به‌علل مختلف متروک گريده‌اند.


به‌طور کلى باغ و يا به‌عبارت ديگر کشت درختان ميوه، ضمن برآوردن نيازهاى مصرفى روستائيان، مازاد توليد به‌صورت تازه و يا خشکبار روزانه بازارهاى داخلى و يا خارجى کشور مى‌گردد. در پاره‌اى از نقاط کشور کشت محصولات زيرين به‌علت وجود باغ امکان‌پذير مى‌شود زيرا که در بعضى از نواحى باغات و نخلستان‌ها فضاى مساعدى در زير سايه درختان براى کشت برخى از محصولات به‌وجود مى‌آورند که اين توليد در رابطه با باغ شکل مى‌گيرد.


در سرزمين پهناور ايران به‌علت وجود تنوع در اقليم و خاک نواحى مساعدى براى کشت انواع درختان ميوه مناطق گرم، خشک، گرم و مرطوب و حتى سرد وجود دارد. مثلاً قلمرو کشت درخت خرما (نخل) در جنوب تا نواح طبس تيپ خاصى از اقليم را براى رشد گونه‌هاى خاص گياهى نشان مى‌دهد. مرکبات در شمال، وجود درختان انبوه گردو و در مناطق کوهستانى و وجود ميوه‌هاى خاص مناطق مديترانه‌اى از قبيل انگور و سيب و غيره از ديگر شواهدى مبتنى بر تنوع اين گونه‌هاى گياهى است.


در سال‌هاى اخير احداث باغات مکانيزه که اغلب در خارج از فضاى روستاها مى‌باشد رونق فراوان گرفته است که مى‌توان باغات مرکبات شمال، باغات انار نواحى مرکزي، باغات با ارزش پسته استان کرمان و باغات انگور و سيب آذربايجان غربى و غيره را نام برد. اين باغات با سرمايه‌گذارى‌هاى بخش‌هاى خصوصى در مناطق مستعد به‌وجود آمده‌اند، همانطور که اشاره شد متأسفانه برخى از اين سرمايه‌گذارى‌ها رابطه چندانى با محيط‌هاى روستائى ندارند، اگر در برخى نواحى زمين‌هاى اين باغات متعلق به روستائيان بودن بنا به عللى به سرمايه‌گذاران شهرى واگذار گرديده است.