هزينه گردآورى اطلاعات پايه، قريب هفتاد و پنج درصد کل هزينه سيستم‌هاى اطلاعات جغرافيائى است. تصاوير ماهواره‌اى ضمن توانائى کاهش محسوس هزينه تهيه اطلاعات جغرافيائي، ترتيب منظم بازنگرى و به روز درآوردن اطلاعات را بهبود مى‌بخشد و به لحاظ تکنيکى تصاوير ماهواره‌اى شرايطى از جمله:


- ديد جامع و يکنواخت از هر ناحيهٔ زمين

- توانائى بازنگرى و به روز درآوردن منظم و پيوسته اطلاعات جغرافيائي

- تصاوير ماهواره‌اى رقومى به‌صورت مستقيم قابل انتقال به GIS مى‌باشند؛

- امکان دسترسى به آرشيوهاى تصاوير ماهواره‌اي.


را به‌راحتى ميسر مى‌سازد.


هم‌اکنون بخش وسيعى از اندازه‌گيرى‌هاى سطح زمين از ماهواره‌ها به‌دست مى‌آيد و اين کار شناخت ما را از شرايط مختلف زمين، مورد بازنگرى و گسترش قرار مى‌دهد. ماهواره‌اى دورکاوى فرصتى را براى اندازه‌گيرى‌هاى چندزمانه پيوسته‌اى از ناحيه وسيع در طى دوره زماني، فراهم مى‌آورند. بدين منظور اطلاعات ماهواره‌اى بايستى در قالبى مناسب و با ساختارى هماهنگ با ساير اطلاعات زمينى در سيستم اطلاعات جغرافيائى باشد.


تصاوير ماهواره‌اى با توجه به قالب و ساختار اطلاعات، از محدوديت تکنيکى برخوردار هستند. براساس محيط کار متفاوت، متخصصان دورکاوى از ارتباط رديف و ستون و پيکسل‌ها صحبت نموده و کاربران GIS از نقشه، بانک اطلاعات، نقطه، خط و پليگون‌ها سخن به ميان مى‌آورند. با پژوهش‌هائى که تاکنون انجام يافته اين دو دانش به‌هم نزديک شده‌اند. تهيه‌کنندگان نرم‌افزارهاى GIS به ارزش تصاوير ماهواره‌اى پى برده و به توسعه و تکميل سيستم‌هائى پرداخته که از توانائى‌هاى مجتمع نمودن ساختارى متفاوت اطلاعاتى ترکيب يافته‌اند. به موازات اين پيشرفت ماهواره‌هاى دورکاوى در سازگارى اطلاعات خود با GIS اقدامات مؤثرى نمودند. تهيه نقشه‌هاى عکسى ماهواره‌اى از جمله محصولاتى است که به انطباق بهتر اطلاعات ماهواره‌اى و سيستم اطلاعات جغرافيائى کمک نموده است. اين توليدات ماهواره‌اي، داراى توانائى از جمله قدرت تفکيک بالا و متناسب براى تهيه نقشه‌هاى توپوگرافى در مقياس‌هاى ۱:۲۵۰۰۰ تا ۱:۲۵۰،۰۰۰ بوده و استعداد بازنگرى اطلاعات نقشه‌اى در فاصله زمانى هر سه روز يک‌بار و پوشش مناسب تصاوير در جهت طولى و عرضى امکان برجسته بينى و بهره‌بردارى‌هاى فتوگرامترى را دارا مى‌باشند.

سير مراحل تحول GIS

سيستم‌هاى اطلاعات جغرافيائى قبلاً در فرم نقشه‌هاى خطى و داده‌هاى آمارى مورد استفاده بوده و در اغلب موارد GIS، بخش توصيفى عوارض زمين را دربرداشته و بدين طريق، قريب يک‌صد سال در ارائه خدمات به علوم و فنون مورد بهره‌بردارى قرار گرفته بود و تجديد حيات خود را از سال ۱۹۶۰ ميلادى آغاز نموده و طى پنج دوره سير تحول ادامه مى‌يابد.


- مرحله اول

از سال ۱۹۶۰ ميلادى شروع و با استفاده از کامپيوتر و گرافيک کامپيوترى دگرگونى عظيمى در ارائه کارها سبب گرديد و با جمع‌آورى داده‌ها و کدگذارى آنها، تصاوير و نقشه‌هائى توليد نمودند، که قابليت تحليلى آن دوره به‌صورت ساده و ابتدائي، نوعاً محدود به طبقه‌بندى چشم‌انداز، ترکيب و جاى‌گذارى لايه‌هاى اطلاعات داشته که با روش ترسيم دستى نيز امکان‌پذير بودند به همين دليل بى‌تفاوتى و عدم استقبال کاربران را در پى داشت.


- مرحله دوم

از سال ۱۹۷۰ ميلادى آغاز شد که اساساً تأکيدى بر تحليل‌هاى GIS پيشرفته و مدرن آن دوره بود از جمله:


- ادغام تکنيک‌هاى آمارى و نقشه‌اي

- معرفى روش‌هاى تحليلى فضائى پيشرفته‌تر

- معرفى نمايش‌هاى گرافيکى متنوع‌تر از نقشه‌ها.


که موجب علاقه و مقبوليت گرديد.


- مرحله سوم

از سال ۱۹۷۰ ميلادى شاهد فعل و انفعال مهمى با ديگر تخصص‌ها و رشته‌هاى عملى بوده و نياز به تحليل‌هاى قابل پيش‌بينى جهت مدل‌هاى بهتر، مورد تأکيد قرار گرفت و اهميت تأثير اطلاعات جغرافيائى در تصميمات، توجه جامعه به سيستم‌هاى اطلاعات جغرافيائى را در پى داشت.


- مرحله چهارم

از اواخر دهه هفتاد تا اواسط دهه ۸۰ ميلادى ادامه يافت و با معرفى کامپيوترهاى کوچک و به مراتب ارزان‌تر، برنامه‌هاى ساده و با توانائى نمايش آسان اطلاعات جغرافيائى و تکثير توانائى‌هاى تحليلى و گرافيکى و استفاده سيستم‌هاى شبکه‌اى متمرکز و غيرمتمرکز پذيرش و مقبوليت عمومى پيدا نمود.


- مرحله پنجم

بسيارى از فعاليت‌هاى جارى مربوط به GIS طى اين دوره انجام يافته است. در اين دوره GIS به‌صورت دانش پويا و با رشد سريع ظاهر شده و در ذخيره و پردازش و تحليل و نمايش داده‌هاى فضائى و غيرفضائى (نقشه و داده‌هاى آماري) پيشرفت فوق‌العاده‌اى داشته است.


سيستم اطلاعات جغرافيائى در ارتباط با دانش فتوگرامترى تحول چشمگيرى پيدا نموده که مى‌توان به ترکيب داده‌هاى ارتفاعى و مسطحاتى و تفسير اشاره نمود. تا قبل از آن GIS ساختارى مبتنى بر نقشه داشت. مدل‌هاى تهيه شده از داده‌هاى نقشه به‌صورت دوبعدى و اعتبارى بردارى بودند. ترکيب داده‌هاى ارتفاعى در GIS تاکنون با سه تدبير پيگيرى گرديده است.


- داده‌هاى ارتفاعى به‌عنوان ويژگى افزون

- ارتباط مدل برجسته زمين (DTM) به GIS

- ساختار سه‌بعدى اطلاعات با عملکرد مناسب.


موارد اول و دوم در بعضى از سيستم‌هاى اطلاعات جغرافيائى در نظر گرفته شده و مورد بررسى و بهره‌بردارى قرار گرفته، ليکن ترکيب کامل ساختار متفاوت داده‌ها مورد کنکاش و پژوهش مى‌باشد. به‌منظور ارتباط اطلاعات ماهواره‌اى و GIS، ترکيبى پيشنهاد شده از سال ۱۹۸۰ رو به پيشرفت بوده و نيز امکان ترکيب در زمينه مديريت داده‌هاى فضائى و داده‌هاى غيرفضائى فراهم آمده است. در ترکيب اطلاعات ماهواره‌اى و سيستم اطلاعات جغرافيائى مواردى است که بايد به آنها توجه شود.


- داده‌هاى ماهواره‌اى در تداوم، دقت، وضوح، سرعت و زمان تقريباً با ساير اطلاعات جغرافيائى متفاوت است. سيستم اطلاعات جغرافيائى جهت ذخيره و تحليل حجم وسيعى از اين داده‌ها با حداقل خطاى راديومترى و قدرت تفکيک نياز به توانائى و قابليت مجتمع شدن با قالب راسترى اطلاعات دارد.


- نقشه از نقاط و خطوط جهت نمايش شکل زمين استفاده مى‌کند اين اطلاعات براى تحليل داده‌هائى که از طريق تصاوير ماهواره‌اى دريافت شده‌اند زمينه فضائى ادراکى برقرار مى‌سازد لذا سيستم اطلاعات جغرافيائى نياز به قابليت‌هاى بردارى جهت ذخيره چنين اطلاعاتى در يک مدل نمايش عوارض زمين دارد که تغيير و جابه‌جائى عوارض و از بين رفتن اطلاعات توپولوژيکى را به حداقل رساند.


- هرگونه تحليل جغرافيائى از ترکيب اطلاعات نقشه‌اى و آمارى و ماهواره‌اى با ساختار متفاوت مستلزم توانائى نرم‌افزار GIS است تا ضمن فراهم نمودن تجزيه و تحليل اطلاعات، دامنه مدل‌سازى و بهره‌بردارى را ارتقاء بخشد. اطلاعات ماهواره‌اى در قالب راستر و به‌صورت سازماندهى سلولى (به شکل ماتريسى از سلول‌هائى با ابعاد يکسان ترکيب يافته و داده‌ها بر روى هر سلول ذخيره شده‌اند) است در صورتى که بسيارى از نرم‌افزارهاى GIS و پايگاه‌هاى داده‌اى در شکل بردارى (سازماندهى زنجيره‌اي) هستند، ناهمسازى اين ساختارهاى داده‌اى و نياز براى تطبيق و تجميع و سازگارى آنها موضوع با اهميتى در تحقيقات مجتمع نمودن آنها است.