اهميت بخش کشاورزى در اقتصاد ملى

کشاورزى معمولاً بخش اصلى در اقتصاد اکثر کشورهاى درحال توسعه مى‌باشد، به طورى‌که بين ۴۵ تا ۹۰ درصد کل محصول و ۶۰ تا ۹۰ درصد کل اشتغال را دربر مى‌گيرد. از اين‌رو توسعهٔ اقتصادى در اين کشورها ارتباط نزديک با توسعهٔ اقتصاد کشاورزى آنها دارد. متأسفانه بسيارى از کشورهاى درحال توسعه جهت رسيدن به رشد سريع اقتصادى بخش کشاورزى را فراموش کردهاند و تصميم توسعهٔ بخش صنعتى تا سرحد ممکن گرفته‌اند. نيازى براى صنعتى‌شدن در بخش‌هاى عمدهٔ اقتصادى کشورهاى درحال توسعه معمولاً لازم است. ولى مسئله‌‌اى که در اين کشورها مورد توجه قرار نگرفته است اين است که يک صنعت اساسى نمى‌تواند بدون اينکه پايه‌هاى آن ساخته شود شکل گيرد. اين چنين پايه‌هائى با يک ساخت کشاورزى توسعه‌يافته که عرضه‌کنندهٔ کارگر، غذا، مواد اوليه و... است شکل مى‌گيرد. چنين رشد متوازنى بين صنعت و کشاورزى است که مورد عنايت برنامه‌ريزان کشورهاى درحال توسعه قرار نگرفته است. مى‌بينيم که توسعه بيشتر در بخش شهرى انجام گرفته است تا در بخش روستائى کشورهاى درحال توسعه. از اين‌رو مشاهده مى‌شود که تفاوت بين شهر و روستا عميق‌تر شده است و افراد فقير، فقير باقى مانده‌اند.


در کشورهاى در حال توسعه معمولاً منابع موجود در کشور به رشد بخش مدرن اختصاص مى‌يابد و درآمدهاى حاصله فقط در بخش مدرن توزيع مى‌گردد در حالى‌که بخش سنتى فقيرتر مى‌شود و منابع اين بخش به بخش‌هاى ديگر منتقل مى‌شود.


يکى ديگر از ويژگى‌هاى بخش کشاورزى کشورهاى درحال توسعه کارآئى پائين آن است. در سال ۱۹۷۰ يک کارگر کشاورز آمريکائى روزانه به‌طور متوسط محصولى به ارزش ۱۱/۷ دلار توليد مى‌کرد. علت پائين‌بودن کارآئى در اين کشورها فشار زياد در زمين، کاربرد تکنولوژى عقب‌مانده، پس‌انداز کم و بالنتيجه سرمايه‌گذارى کم مى‌باشد. اکثريت کشاورزان در فقر به‌سر مى‌برند و نرخ بيسوادى در بين آنها بسيار بالا است. به‌علاوه زمين‌هاى پراکنده و توزيع ناعادلانهٔ مالکيت زمين از ويژگى‌هاى بخش کشاورزى کشورهاى درحال توسعه مى‌باشد. همچنين کاربرد تکنولوژى مدرن همانند بذر بهتر و کود شيميائى در بسيارى از کشورهاى درحال توسعه ناشناخته است. تنها در بعضى موارد کاربرد تکنولوژى مدرن باعث تغييرات مهمى در اقتصاد کشاورزى مناطق به‌کار برده شده است. عدم وجود ذخاير آب کافى نيز تنگناى ديگرى در راه توسعهٔ بخش کشاورزى اينگونه کشورها مى‌باشد. تحقيقات موجود نشان مى‌دهد که بدون وجود عرضهٔ آب کافي، کاربرد روش‌هاى مدرن کشاورزى همانند بذر بهتر و کود شيميائى مفيد نخواهد شد. از اين‌رو شايد بتوان گفت که استراتژى توسعهٔ کشورهاى درحال توسعه بايد برمبناى تقدم بخش کشاورزى و توجه جدى به اين بخش باشد.