سنجش زمان در نيمکرهٔ شرقى و غربى در ارتباط با نصف‌النهار مختلف سطح کره زمين

نيمکره شرقى نيمکره غربى
نصف‌النهارات ساعت صف‌النهارات ساعت
۰ لندن ۱۲ ظهر جمعه ۰ لندن ۱۲ظهر جمعه
۱۵ شرقى ۱ بعدازظهر جمعه ۱۵ غربى ۱۱ظهر جمعه
۳۰شرقى ۲بعدازظهر جمعه ۳۰غربى ۱۰ظهر جمعه
۴۵شرقى ۳بعدازظهر جمعه ۴۵غربى ۹ظهر جمعه
۶۰شرقى ۴بعدازظهر جمعه ۶۰غربى ۸ظهر جمعه
۷۵شرقى ۵بعدازظهر جمعه ۷۵غربى ۷ظهر جمعه
۹۰شرقى ۶بعدازظهر جمعه ۹۰غربى ۶ظهر جمعه
۱۰۵شرقى ۷بعدازظهر جمعه ۱۰۵غربى ۵ظهر جمعه
۱۲۰شرقى ۸بعدازظهر جمعه ۱۲۰غربى ۴ظهر جمعه
۱۳۵شرقى ۹بعدازظهر جمعه ۱۳۵غربى ۳ظهر جمعه
۱۵۰شرقى ۱۰بعدازظهر جمعه ۱۵۰غربى ۲ظهر جمعه
۱۶۵شرقى ۱۱بعدازظهر جمعه ۱۶۵غربى ۱ظهر جمعه
۱۸۰شرقى ۱۲بعدازظهر جمعه ۱۸۰غربى ۱۲ظهر جمعه
خط بين‌المللى زمان پايان روز جمعه خط بين‌المللى زمان آغاز روز جمعه
۱۶۵ درجه غربي ساعت يک صبح روز شنبه ۱۶۵ درجه شرقى ساعت ۱۱ بعدازظهر روز جمعه
ه‌سمت نيمکره غربى يک‌روز از تقويم کاسته‌شده شنبه به جمعه تبديل مى‌گردد. ه‌سمت نيمکره شرقى يک‌روز به تقويم افزوده‌شده جمعه به شنبه تبديل مى‌گردد.


اگر بر اساس هر ۱۵ درجه يک ساعت، ساعت‌هاى محلى نصف‌النهارات مختلف کره زمين را در يک لحظه مورد سنجش قرار دهيم، در روى خط بين‌المللي، زمان ساعت ۱۲ ظهر را نشان مى‌دهد ولى در طرف آسيا ساعت ۱۲ ظهر شنبه را نشان مى‌دهد در صورتى‌که در طرف آمريکا ساعت ۱۲ ظهر جمعه را. به‌هنگام عبور از خط زمان با افزودن و يا کاستن يک‌روز به تقويم اين اشکال اصلاح مى‌گردد.

علت يک‌روز تغيير تقويم، در خط بين‌المللى زمان (حالت ۱)
علت يک‌روز تغيير تقويم، در خط بين‌المللى زمان (حالت ۱)


مشکل فوق در صورتى است که در روى خط بين‌المللى زمان ساعت محلى ۱۲ ظهر فرض شده است در اين‌صورت اشعه تابش طلوع خورشيد بر روى نصف‌النهار ۹۰ درجه شرقى منطبق است ولى اگر تابش ساعت ۱۲ خورشيد بر روى خط زمان منطبق نباشد، حالت ديگرى به‌وجود خواهد آمد.


علت يک‌روز تغيير تقويم در خط بين‌المللى زمان (حالت ۲)
علت يک‌روز تغيير تقويم در خط بين‌المللى زمان (حالت ۲)

خط بين‌المللى زمان خطى است فرضى و قراردادى که به‌هنگام عبور از آن در هر لحظه از زمان بايستى ۲۴ ساعت از تقويم رايج کاسته و يا بدان افزود. اگر در شکل تعمق کنيد، دليل کاستن و يا افزودن را درخواهيد يافت.


شکل (علت يک‌روز تغيير تقويم در خط بين‌المللى زمان (حالت ۲)) يک کشتى را نشان مى‌دهد که از نيمکره شرقى در منطقه آسيا به‌سوى نيمکره غربى در منطقه آمريکا در حرکت است و بايستى براى رسيدن به مقصد از خط بين‌المللى زمان عبور نمايد، هنگامى‌که کشتى هنوز در آب‌هاى منطقه آسيا در کنار خط بين‌المللى زمان قرار دارد ساعت به‌وقت محلى در آن لحظه ۱۰ صبح روز شنبه را نشان مى‌دهد. پس از عبور کشتى از خط بين‌المللى زمان ساعت ۱۰ صبح روز شنبه به‌ساعت ۱۰ صبح روز جمعه تعويض مى‌گردد.


در شکل (علت يک‌روز تغيير تقويم در خط بين‌المللى زمان (حالت ۲)) طلوع و غروب خورشيد طورى نشان داده شده است که طول ساعت شب و روز برابر هستند (اول بهار يا پائيز)، خط بين‌المللى زمان و محاسبه ساعت‌ها فقط يک لحظه از مقطع زمان را در رابطه با نصف‌النهارات نسبت به گردش زمين از غرب به شرق نشان مى‌دهد. در لحظه مورد مطالعه ۱۴ ساعت شبانه‌روز در جمعه و ۱۰ ساعت باقيمانده در شنبه قرار گرفته‌اند که جمع آن ۲۴ ساعت شبانه‌روز را تشکيل مى‌دهد.