مناطق مختلف کره‌زمين به واسطه وضع تابش اشعه خورشيد داراى درجه حرارت يکنواختى نيست و همين اختلاف در درجه حرارت سبب ايجاد بادهائى مى‌گردد که اگر نظم و جهت آنها را در نظر بگيريم، درمى‌يابيم که فقط در سطح کره‌زمين سه نوع باد مى‌وزد که جهت وزش آنها با گردش و قوانين مربوط بدان تنظيم مى‌گردد، اين بادها عبارتند از:


۱. بادهائى که از منطقه معتدله نيمکره‌شمالى با جهت شمال‌شرقى جنوب‌غربى به سمت منطقه استوا مى‌وزند و در فارسى آنها را ”بادهاى بسامان“ مى‌نامند.


۲. بادهائى که از مناطق معتدله نيمکره‌شمالى با جهت جنوب‌غربى شمال‌شرقى به سمت شرق مى‌وزند (بادهاى غربي) و آنها را ”واسامان“ نيز مى‌نامند.


۳. بادهاى قطبى که در منطقه سرد قطبى با جهت شمال‌شرقى جنوب‌غربى مى‌وزند.


اگر سطح زمين صاف و يکنواخت بود، جهت وزش بادهاى فوق‌الذکر در همه جاى مناطق مربوط داراى وضع نسبتاً يکنواختى بود. ولى مى‌دانيم که مناطق مختلف زمين داراى ناهموارى‌هاى فراوان و مرتفعى هستند، اين ناهموارى‌ها جهت وزش بادها را سد نموده و مسير آنها را تغيير مى‌دهند ولى در سطح اقيانوس‌ها وضع چنين نيست زيرا سطح درياهاى آزاد يکنواخت و بدون عارضه است از اين‌رو درياها داراى بادهاى دائمى با جهتى مشخص مى‌باشند که با تقسيمات سه‌گانه مذکور منطبق مى‌گردند.۱


(۱لت ايجاد بادهاى بسامان اين است که در منطقه گرم استوائى از حدود ۳۰ درجه عرض جنوبى هواى گرم استوائى به سمت بالا صعود مى‌نمايد، هواى گرم در بالاى سطح زمين بر اثر سرد شدن و گردش زمين به‌طرف قطب شمال و جنوب متمايل گرديده سرد شده به سمت زمين نزول کرده و در حدود ۳۰ درجه عرض جغرافيائى با سطح زمين برخورد نموده به دو قسمت تقسيم شده قسمتى به سمت منطقه استوا حرکت کرده (بادها بسامان) جاى هواى گرم صعود نموده را پر مى‌نمايد و دسته ديگر به‌خاطر قوانين حرکت زمين (در جهت حرکت انحراف به سمت راست) با جهت تقريباً غربى شرقى به سمت قطب منحرف مى‌گردد (بادهاى واسامان).


بادهاى سرد قطبى به‌سمت مناطق نسبتاً گرم‌تر جنوبى مى‌وزند و در حدود عرض ۶۰ درجه جغرافيائى با بادهاى واسامان برخورد نموده به‌سمت بالا صعود نمود و در بالاى سطح زمين قسمتى به قسمت قطب شمال قسمت ديگر به سمت جنوب منحرف گرديده، اولى در نقطه قطبى و دومى در حدود مدار ۳۰ درجه مجدداً به‌سمت زمين نزول مى‌نمايند.