در بسيارى از کشورهاى جهان سوم سرمايه‌گذارى‌هاى مستقيم خارجي، قسمت اعظم بخش رسمى ساختار توليدات صنعتى را به خود اختصاص مى‌دهد. درجه نفوذ صنايع بيگانه به جنبه‌هاى سياسي، ميزان سرمايه‌گذارى‌هاى خارجى در عصر استعمار، درجه ملى‌گرائى اقتصادى و اندازه بازارهاى داخل بستگى دارد. در کشورهاى بزرگ نظير هند و برزيل بازار مطمئن و وسيع داخلى براى انواع متنوعى از صنايع اساسى نظير صنايع شيميائي، صنايع سنگين و آهن و فولاد وجود دارد. در عوض تمايل چندانى براى صدور مجوز سرمايه‌گذارى‌هاى خارجى نيست. سرمايه‌گذارى‌هاى مستقيم خارجى تنها در جهت احياء صنايع صادراتى تشويق مى‌شوند(1).


1 . F.C. Deyo Dependent Development and Industrial order: An Asian Case studies praeger Newyork. 1981


به لحاظ جغرافيائى توجه به دو وجه اساسى يعنى ساختار و مکان صنايع ملى از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. از بعدى ساختاري، توليد ملى در فعاليت‌هاى متمرکز است که در آن توليدکنندگان خارجى به لحاظ رقابت در وضعيت نامطلوب از نظر هزينه‌هاى حمل و نقل قرار دارند. چراکه هزينهٔ حمل و نقل اقلام و کالاهاى فسادپذير، شکستني، پروزن و پرحجم مانند صنايع غذائى (بسته‌بندى گوشت) چوب‌بري، ساخت مبلمان، آجرپزى و سيمان بسيار زياد است. بنابراين درصورت پيشرفت و توسعهٔ صنعتي، محور توجه حول صنايعى نظير نساجي، پوشاک، و تهيه چرم که به حداقل نهاده‌هاى تکنيک نياز دارند معطوف مى‌گردد. در کشورهاى صنعتى نوين، صرفه‌جوئى‌هاى ناشى از مقياس از طريق دسترسى به بازار عمدهٔ داخلى و تکيه بر صادرات به بازارهاى بيگانه تأمين مى‌شود. در شرايط عدم دستيابى به صرفه‌جوئى‌هاى ناشى از مقياس به‌دليل فزونى هزينهٔ توليد، صنايع نياز به حمايت دارند. سرمايه‌گذارى‌هاى ملى و بين‌المللى هر دو به استقرار در شهرهاى بزرگ تمايل دارند.


استقرار صنايع ملى در مانيل، سايگون، کلمبو، داکار، دمشق، دارالسلام، و سانتياگو از اين موارد است(2) ..


2 . C. wscott and G.B Norcliffe Towards a Locational Policy for manufacturing Industry in Kenya in G.B Norcliffe and T.A.Pinfold (eds) Planning African Development Croom Helm London 1981.PP.79-109.


اين صنايع معمولاً در پاسخ به عامل دسترسى به بازارهاى عمده اسکان مى‌يابند. زيرا که، شهرهاى بزرگ بخش اساسى بازارهاى ملي، مراکز توزيع و قلب اقتصاد يک کشور را تشکيل مى‌دهند. همچنين خط مشى دولت نيز استقرار صنايع را در اين‌گونه مکان‌ها توصيه مى‌کند.