انرژى اتمى

اين نوع انرژى با انشقاق هسته‌اى و جداسازى اتم‌هاى سنگين نظير اورانيوم همراه است. اورانيوم مورد استفاده از نوع ايزوتوپ با جرم اتمى ۳۵ است. با پيشرفت فن‌آورى انرژى اتمي، از اورانيوم ۲۳۸ طبيعى (که بسيار فراوان است) ترتريوم ۲۳۳ و اورانيوم ۲۳۳ نيز استفاده مى‌شود. مقدار سوخت اتمى توليد شده در اين نوع رآکتورها به مراتب بيشتر است ولى به‌دليل ايجاد مقادير زيادى پلوتونيم (کاربرد در صنعت اسلحه‌سازي) ساخت اين نيروگاه‌ها از دههٔ ۷۰ با توجه به حساسيت جامعه به سلاح‌هاى اتمى و همچنين خطرات ناشى از ضايعات و پس‌مانده‌هاى راديواکتيو و آلودگى‌هاى حرارتى (Thermal Pollutiion) متوقف شدده است. به‌دليل اين‌گونه مخالفت‌ها، گرچه در فاصلهٔ ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۸ تنها ۱۳ مجوز صادر شد و در سال‌هاى ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۴ هيچ پروانه‌اى صادر نگرديد (Wheeler & muller. 1986. p.295). همچنين با استفاده از روش فرآيندسازى مجدد (Reprocessing)، (استفادهٔ دوباره از سوخت‌هاى مصرف شده) مى‌توان کارآئى نيروگاه‌ها را تا ميزان ۵ برابر افزايش داد. گرچه اين نوع انرژى در زمرهٔ ارزانترين نوع است، ولى هزينه زياد احداث نيروگاه‌هاى اتمي، استفاده از آن را تا حدى محدود مى‌کند. با اين وجود در سال ۱۹۹۱، ۱۷ درصد از ظرفيت توليد برق جهان از انرژى هسته‌اى و از طريق ۴۲۳ رآکتورهاى اتمى در ۲۹ کشور جهان تأمين شده است (شکل درصد برق توليد شده نيروى هسته‌اى در جهان در سال ۱۹۹۰ و جدول وضعيت رآکتورهاى برق هسته‌اى جهان تا دسامبر ۱۹۹۰).


درصد برق توليد شده نيروى هسته‌اى در جهان در سال ۱۹۹۰
درصد برق توليد شده نيروى هسته‌اى در جهان در سال ۱۹۹۰

جدول وضعيت رآکتورهاى برق هسته‌اى جهان تا دسامبر ۱۹۹۰

  نام کشور رآکتورهاى در حال بهره‌برداري رآکتورهاى در دست ساختمان توليد برق هسته‌اى در سال ۱۹۹۰

تعداد واحدها جمع قدرت MW تعداد واحدها جمع قدرت MW کيلووات ساعت سهم در کل توليد برق - درصد
آرژانتين ۲ ۹۳۵ ۱ ۶۹۲ ۶/۶ ۱۹/۸
بلژيک ۷ ۵۵۰۰ - - ۴۰/۴ ۶۰/۱
برزيل ۱ ۶۲۶ ۱ ۱۲۴۵ ۲/۱ ۱/۰
بلغارستان ۵ ۲۵۸۵ ۲ ۱۹۰۶ ۱۳/۵ ۳۵/۷
کانادا ۲۰ ۱۳۹۹۳ ۲ ۱۷۶۲ ۶۸/۸ ۱۴/۸
چين - - ۳ ۲۱۴۸ - -
کوبا - - ۲ ۸۱۶ - -
چکسلواکي ۸ ۳۲۶۴ ۶ ۳۳۳۶ ۲۳/۰ ۲۸/۴
فنلاند ۴ ۲۳۱۰ - - ۱۸/۱ ۳۵/۰
فرانسه ۵۶ ۵۵۷۷۸ ۶ ۸۳۰۵ ۲۹۷/۷ ۷۴/۶
آلمان ۲۶ ۲۴۴۳۰ ۶ ۳۳۱۹ ۱۳۹/۱ ۳۳/۱
مجارستان ۴ ۳۳/۱ - - ۱۲/۹ ۵۱/۴
هند ۷ ۱۳۷۴ ۷ ۱۵۴۰ ۵/۱ ۲/۲
ايران - - ۲ ۲۳۹۲ - -
ژاپن ۴۱ ۳۰۹۱۷ ۱۰ ۹۰۱۲ ۱۸۶/۴ ۲۷/۱
مکزيک ۱ ۶۵۴ ۱ ۶۵۴ ۲/۹ ۲/۶
هلند ۲ ۵۰۸ - - ۳/۳ ۴/۹
پاکستان ۱ ۱۲۵ - - ۰/۴ ۱/۱
روماني - - ۵ ۳۱۲۵ - -
آفريقاى جنوبي ۲ ۱۸۴۲ - - ۸/۴ ۵/۶
کره جنوبي ۹ ۷۲۲۰ ۲ ۱۹۰۰ ۵۰/۲ ۴۹/۱
اسپانيا ۹ ۷۰۶۷ - - ۵۱/۹ ۳۵/۹
سوئد ۱۲ ۹۸۱۷ - - ۶۵/۳ ۴۵/۹
سوئيس ۴ ۲۹۵۲ - - ۲۲۳ ۴۲۶
انگلستان ۳۷ ۱۱۵۰۶ ۱ ۱۱۸۸ ۵۸/۶ ۱۹/۶
آمريکا ۱۱۲ ۱۰۰۶۳ ۱ ۱۱۶۵ ۵۷۶/۸ ۲۰/۶
شوروي ۴۵ ۳۴۶۷۳ ۲۵ ۲۱۲۵۵ ۲۱۱/۵ ۱۲/۲
يوگسلاوي ۱ ۶۳۲ - - ۴/۴ ۵/۳
تايوان ۶ ۴۸۹۰ - - ۳۱/۶ ۳۵/۲
کل جهان ۴۲۳ ۳۲۵۸۷۳ ۸۳ ۶۵۷۶۰ ۱۹۰۱/۲ ۱۶/۶


Source: Nuclear Power Reactors in the world. April 1991. IAEA. Vienna.1991.


يکى از مشکلاتى که در خصوص اين نيرو مطرح است. آلودگى‌هاى ضمن ساخت و يا در حين از رده خارج کردن نيروگاه (آلودگى‌هاى خاکستري، Gray pollution) و آلودگى‌هاى ناشى از زباله‌هاى اتمى است. سه روش دفن کردن (Land filling)، سوزاندن (Incineration) و روش مستقيم بيولوژيکى (Direct Biological Treatment)، در خصوص زباله‌هاى اتمى اعمال مى‌شود.


علاوه بر آن، رويدادهاى ترى مايل آيلند نيويورک (۱۹۷۹) و به‌خصوص چرنوبيل اوکراين (۱۹۸۶) کاربرد اين نوع انرژى را تا حد زيادى باطل کرد. مصرف انرژى هسته‌اى در جهان در سال ۱۹۹۱، ۴/۵۱۴ ميليون تن بوده است. در اين ميان آمريکاى شمالى با رقم ۱۸۸ در مرتبه نخست قرار دارد. کشورهاى اروپائى OECD با رقم ۹/۱۷۱، آسيا و اقيانوسيه با رقم ۹/۷۸، و کشورهاى غير اروپائى OECD با عدد ۴/۶۹ در مراتب بعدى قرار گرفته‌اند. پيش‌بينى مى‌شود که سهم انرژى هسته‌اى در سال ۲۰۲۰ به حداکثر ۶ درصد بالغ گردد.