انرژى به منزلهٔ موتور توسعه اقتصادي، اجتماعى و بهبود کيفيت زندگى انسان تلقى مى‌شود. از سوى ديگر، ضعف در کارآئى جريان توليد، انتقال، توزيع، مصرف و عدم وابستگى لازم به انرژى‌هاى مطمئن و سالم که لازمهٔ يک سياست توسعه پايدار است. نيز وجود دارد. به‌عبارت ديگر توسعه پايدار و حفاظت از محيط زيست در گرو استفاده درست و بهينه از منابع انرژى به‌خصوص انرژى‌هاى تجديد شونده ميسر است. بدين ترتيب، استفاده از انرژى‌هاى قابل احياء، اهتمام در کارآئى مصرف انرژى و استفاده بهينه از آن اعمال ملاحظات اقتصادى و مالى مناسب، حفاظت از منابع انرژى و جلوگيرى از ايجاد آلودگى‌هاى زيست‌محيطى بايد در صد سياست انرژى در مقياس کلان در نظر گرفته شود.


شوراء بين‌المللى انرژى (World Energy council)، بر اين باور است که تا سال ۲۰۲۰، هيچ‌گونه کمبود جدي، منابع انرژى را تهديد نمى‌کند. بلکه به عوض، نگرانى‌هاى زيست‌محيطى جايگزين مقولانى از قبيل امنيت انرژى و کارآئى و صرفه‌جوئى در مصرف شده است.


نحوهٔ توليد و استفاده از انرژى به منزلهٔ يکى از اصلى‌ترين عوامل مؤثر در ايجاد آلودگى محيط زيست در مقياس‌هاى ملي، ناحيه‌اي، و بين‌المللى تلقى مى‌شود. پيامدهاى زيست‌محيطى انرژى را مى‌توان به‌شرح زير داشت:


- ايجاد باران‌هاى اسيدى از طريق توليد گازهاى سولفور و نيتروژن


- تغييرات آب و هوائى و گرم شدن کرهٔ زمين به جهت افزايش بيرويه در مصرف انرژى غيرتجارى چوب


- آلودگى‌هاى اتمى در اثر ضايعات و پس‌ماندهاى راديواکتيو


- خطرات ناشى از حوادث مربوطه به نشت، انفجار و نفوذ مواد انرژى‌زا


- ايجاد درگيرى‌هاى ناحيه‌اى و بين‌المللي


کاهش اثرات مخرب و منفى انرژى در جو از طريق ارتقاء سياست‌ها و برنامه‌هاى مناسب به‌منظور بالا بردن سطح مشارکت‌هاى همگانى در جهت دستيابى به محيط زيستى مطمئن و سالم و تجديد نظر پيرامون سيستم توليد، انتقال، توزيع و بهره‌گيرى از انرژى‌هاى تجديدشونده کارا و با آلودگى کمتر ممکن مى‌شود. به‌منظور تحقق اين هدف، اقدامات زير جايز به‌نظر مى‌رسد(1).


1 . New and Renewable Source of Energy and The Environment note by the secretary general. General assembley fifth session march 26. April.4.1990.


- انجام طرح‌هاى انرژى‌زا در ابعاد منطقه‌اى و درون منطقه‌‌اى و بررسى شرايط امکانپذيرى استفاده از انواع انرژى‌هاى تجديد شونده.


- افزايش ظرفيت و توان مديريت در امر برنامه‌ريزى انرژى به‌منظور نيل به حداکثر کارآئى در ارتباط با انرژى‌هاى قابل تجديد.


- ارائه توصيه‌هاى مناسب در خصوص کارآئى مصرف انرژى و همچنين نشر گازهاى آلوده در سطح ملي.


- برگزارى برنامه‌هاى آموزشى در سطوح محلي، منطقه‌اى و درون منطقه‌اى به‌منظور افزايش آگاهى دربارهٔ کارآئى توليد و مصرف انرژى و همچنين آلودگى‌هاى زيست‌محيطي.


- افزايش زمينه‌هاى تحقيق و توسعه (Reseach & Devellopment - R & T)


ايجاد پايگاه‌هاى علم و فن‌آورى (Science & Technology Bases) و تحقيق و توسعه به‌منظور کاربرد انرژى‌هاى تجديدشونده و استفاده درست از آنها، اتکاء بيشتر به فن‌آورى داخلى و انتقال بهينه فن‌آورى وارداتى توصيه مى‌شود(2).


2 . Technology Transfer of Renewable Energy system to Arab world. A speech by Dr Hani Mulki in the forth Arab Int Solar Energy Conference Amman Nov 21-25.1993.


به‌طور خلاصه، فقدان سياست و خط ‌مشى لازم و کافى در خصوص استفاده درست و منطقى از انرژي، ضعف انگيزه‌ها و مشوق‌هاى دولتي، و عدم مشارکت مؤثر بخش خصوصى در ارتباط با فعاليت‌هاى تجارى انرژى به چشم مى‌خورد.


عملکرد بخش خصوصى در مورد کاربرد و گسترش انرژى‌هاى تجديد شونده و استفاده درست و بهينه از منابع انرژى بسيار ضعيف است. فقدان انگيزه‌ها، معافيت‌ها و آگاهى کامل در زمينهٔ قابليت اطمينان از ديگر انواع انرژي، از دلايل اين امر محسوب مى‌شود(3).


3 . The Commission on the Progress Made in the Implementation of the Nairobi programme of Action in Escwa region ESCWA report. E / Escwa / enr. Dec. 1992.


بدين ترتيب، لزوم اعمال ترکيب بهينه کوشش‌هاى فن‌آورانه با توجه به نقش بازار در خصوص استفاده درست از انرژى و افزايش نقش انرژى‌هاى تجديد شونده، وجود دارد. چنين کوششى منجر به حرکت درآوردن موتور توسعهٔ اقتصادى در چارچوب توسعه پايدار و ملازم با حفاظت از محيط ‌زيست مى‌گردد.