تعريف خانواده

خانواده پيوندى درازمدت بين بزرگسالان است که هدف، اصلى آن داشتن و بزرگ کردن فرزندان و انتقال فرهنگ از يک نسل به نسل ديگر است.


به‌نظر ”مک ايور“ خانواده در سطح جهانى مفهومى گسترده و جامع دارد و عبارت است از روابط جنسى معين و با دوام که توليد اطفال و پرورش آنها را به عهده دارد.


مالينوفسکى در تعريف خانواده مى‌گويد:


ازدواج و خانواده واحدى است مرکب از پدر و مادر که از طريق پيمانى و قانونى با هم وصلت کرده‌اند و توسط آئين‌هاى دينى که خانواده را به‌صورت يک واحد اخلاقى درمى‌آورد، محاط شده‌اند.


در هر صورت خانواده عبارت است از: گروهى که شامل پدر و مادر و فرزندان که در مکان واحد زندگى مى‌کنند، اقتصاد مشترکى دارند و مبتنى بر حقوق، مناسبات و تکاليف فردى و جمعى است“.

تعريف خانوار

تعريف خانوار با خانواده متفاوت است. خانوار واحد آمارى است که داراى مشخصات اجتماعى و اقتصادى خاصى مى‌باشد و از افرادى تشکيل مى‌شود که در يک ”کانون“ زندگى مى‌کنند. زير يک سقف مى‌خوابند و سر يک سفره و يا ميز غذا مى‌خورند، اقتصاد مشترک دارند يا ندارند، روابط جنسى دارند يا ندارند. بدين جهت شخص مجردى هم که به‌تنهائى زندگى مى‌کند، تشکيل خانوار مى‌دهد، هرچند که ممکن است خدمتکارى در خانه با او زندگى کند. از انواع ديگر آن، دانشجويانى هستند که در يک خوابگاه زير يک سقف زندگى مى‌کنند و يا سربازانى که در يک سربازخانه به‌سر مى‌برند.

تفاوت خانواده با خانوار

در تفاوت خانواده و خانوار مى‌توان گفت:


- خانواده از زن و شوهر و فرزند يا فرزندان تشکيل شده، در حالى‌که افراد خانوار الزامى زن و شوهر نيستند.


- خانواده حداقل از دو نفر که از دو جنس هستند تشکيل مى‌شود در حالى‌که خانوار مى‌تواند از يک نفر هم تشکيل گردد.


- اقتصاد خانواده مشترک است در حالى‌که ممکن است هزينه اقتصادى خانوار مشترک نباشد و اين مهم‌ترين تفاوت بين خانواده و خانوار است.


- در خانواده روابط خويشاوندى وجود دارد. در حالى‌که اين شرط در خانوار ممکن است وجود نداشته باشد و افرادى که با هم زندگى مى‌کنند هيچ‌گونه رابطه خويشاوندى نداشته باشند.


- به‌هر خانوارى مى‌توان خانواده گفت ولى هر خانواده‌اى را نمى‌توان خانوار ناميد. بنابراين مفهوم خانوار کلى‌تر از خانواده است و آن را در بر مى‌گيرد.به همين جهت است که در سرشمارى از اصطلاح خانوار استفاده مى‌شود.