مولد جلوه‌هاى خاص (SEG)

اين دستگاه يک سرى شکل موج الکترونيکى توليد مى‌کند. خروجى اين دستگاه به‌عنوان يک سيگنال کليد بيرونى براى تعويض تصاوير با يکديگر به‌کار مى‌رود. بر اساس فرکانس شکل موج مورد استفاده، بخش‌هاى تصوير نيز تغيير خواهند کرد.


اگر تناوب تعويض تصاوير در اين مولد مداوماً تکرار شود، الگوى حاصله ثابت خواهد بود. اگر به‌تدريج تغيير کند، بخش‌هاى تصوير نيز در طول قاب تصوير حرکت کرده يا شکل آنها تغيير مى‌يابد. جلوه‌هاى حاصله از اين فرآيندها مستقل از تصاوير درگير در فرآيند است.


بخش‌هاى تعويض شده با هم که توسط دستگاه مولد جلوه‌هاى خاص توليد مى‌شوند به شکل‌هاى متنوع هندسى وجود دارند. اين بخش‌ها داراى خصوصيات زير هستند:


۱. سرعت آنها قابل کنترل است (دستهٔ ملانژور يا روبش خودکار)


۲. جهت آنها را مى‌توان تنظيم کرد (انبساط - انقباض، بالا - پائين، و چپ - راست)


۳. تقارن و موضع آنها قابل کنترل است (انتخاب روبش مرکزى توسط دستهٔ کنترل موضع)


۴. الگوى حاصله را مى‌توان تنظيم کرد و به‌صورت يک نگين به‌کار برد


۵. لبهٔ اين بخش‌ها مى‌تواند تيز يا نرم باشد


۶. در اطراف نگين مى‌توان حاشيه‌اى قرار داد


۷. مى‌توان به الگوى حاصله حالت موجى داد و سرعت و حالت آن را تنظيم کرد

نقاب‌هاى فيزيکى

به‌جاى استفاده از شکل‌ موج‌هاى الکترونيکى (SEG)، مى‌توان براى تعويض تصاوير از يک نقاب فيزيکى (ماسک) استفاده کرد- حالت کليد جداگانه- که به چند‌ طريق به‌‌دست مى‌آيد:


۱. از طريق دوربين (مربوط به) نقاب- تصوير گرافيکى که جلوى دوربين تلويزيونى واقع است.


۲. از طريق يک دوربين ثابت (جاروزن نقاب يا تصوير ال - دي)


۳. نقاب‌هاى تهيه‌شده روى فيلم يا نوار ويدئو.

دوربين (مربوط به) نقاب

در اين روش يک دوربين استوديوئى از تصوير گرافيکى با شکل نقاب (ماسک يا کليد) مورد نظر تصويربردارى مى‌کند: يک شکل سياه ‌رنگ روى زمينهٔ سفيد ‌رنگ يا برعکس. تصوير حاصله از اين دوربين صرفاً براى اجراء عمل تعويض تصاوير به يکديگر به‌کار مى‌رود (از طريق يک تقويت‌کنندهٔ کليد). تصوير دوربين به تنهائى قابل استفاده نيست. حتى اگر نقاب شکل پيچيده‌اى داشته باشد (سيلوئت يک نقشه) ناحيهٔ مشابه را از يک تصوير موردنظر در تصوير ديگر کليد مى‌کند.


کليد را مى‌توان از يک نقاب ثابت دستگاه نمايش اسلايد نيز به‌دست آورد:


دوربين ۱ از عکس يک ديوار آجرى تصوير‌بردارى مى‌کند.


دوربين ۲ از يک سطح راه‌راه تصويربردارى مى‌کند.


اسلايد نقاب‌گذارى- اسلايد عنوان‌بندي.


نتيجهٔ نهائى- حروف‌بندى به صورت راه‌راه روى يک ديوار آجري.


نقاب‌هاى دوربين متحرک نيز قابل استفاده هستند:


دوربين ۱- نمائى از ابرها.


دوربين ۲- بازتاب‌هاى درخشنده.


دوربين ۳- سيلوئت يک خواننده در استوديو که به عنوان نقاب به‌کار مى‌رود.


نتيجهٔ نهائى- شکل درخشانى در ميان ابرها حرکت مى‌کند.