تنظيم نوردهى

کارمايهٔ اجرائى تنظيم ويدئو عبارت است از تضمين اينکه لامپ دوربين به‌نحو مقتضى نور ببيند - از نظر فنى و هنرى.


لامپ دوربين تلويزيوني، مانند لايهٔ حساس فيلم، فقط دامنهٔ محدودى از رنگ‌مايه‌ها را مى‌پذيرد. چنان‌چه تضادمندى رنگ‌مايه‌اى صحنه محدود باشد و شما ديافراگم عدسى را به‌درستى تنظيم کنيد، تصوير شما اين رنگ‌مايه‌ها را به‌نحو مؤثرى بازسازى مى‌کند. اما بسيارى از صحنه‌ها از اين دامنهٔ رنگ‌مايه‌اى فراتر مى‌روند، به‌ويژه اگر نورپردازى پر تضاد باشد از محدودهٔ (حساسيت) دوربين خارج مى‌شود. از رو بايد ديافراگم را براى بهترين بازسازى آنچه شما مهم‌ترين رنگ‌مايه‌ها مى‌دانيد تنظيم کنيد. چنين موقعيتى در صحنه‌هاى خارجى با نور طبيعى زياد يعنى جائى که نمى‌توانيد انتظار بازسازى جزئيات و تغييرات رنگ‌مايه‌اى را در سايه و نقاط روشن داشته باشيد پديد مى‌آيد. در محيط استوديو، با تنظيم مقادير روشنائى و روشن‌ترين رنگ‌مايه‌ها و سايه‌هاى تيره، مى‌توان دامنهٔ کاملى از رنگ‌مايه‌ها را بازسازى کرد.


عده‌اى صحنه را چنان نور مى‌دهند که بهترين بازسازى از چهره‌ها به‌دست آيد؛ با اين وجود ممکن است بسيارى از رنگ‌مايه‌ها از بين بروند. البته مى‌توان اين مشکل را رفع کرد؛ به‌طور مثال، به‌وسيلهٔ روشن کردن سايه‌هاى تيره تا جزئيات آنها قابل‌رؤيت شود.

سطح سياهى

تجهيزات ويدئو دو محدودهٔ ذاتى دارند که بايد سيگنال ويدئو را در بر مى‌گيرند: اين محدوده‌ها عبارتند از مرجع سفيد و مرجع سياه. معمولاً نوک سفيدى در سيگنال ويدئوى دوربين براى تطابق با سطح مرجع سفيد تنظيم مى‌شود (به‌کمک نوردهى و بهرهٔ ويدئو)، در حالى که تيره‌ترين رنگ‌مايه‌هاى تصوير براى تطابق با سطح مرجع سياه تنظيم مى‌شود (با تنظيم سطح سياهي). وراى اين محدوده‌ها، هر رنگ‌مايه‌اى به‌طور الکترونيکى حذف شده و به‌صورت سفيد يا سياه کامل بازسازى مى‌شود.


تنظيم سطح سياهى را مى‌توان بر اساس تصوير انجام داد. هنگامى که اين سطح بالا بيايد، تيره‌ترين رنگ‌مايه‌هاى تصوير به‌صورت خاکسترى درآمده و جزئياتى را آشکار نمى‌کنند ــ‌همهٔ رنگ‌مايه‌ها روشن‌تر مى‌شوند. به‌هنگام پائين آوردن سطح سياهي، رنگ‌مايه‌هاى بازسازى شده از نظر روشنائى نزول مى‌کنند به‌طورى که تيره‌ترين رنگ‌مايه‌ها به‌صورت تودهٔ يک‌دست سياه در خواهند آمدــ‌ بدون آنکه در رنگ‌مايه‌هاى روشن جزئيات بيشترى ظاهر شود.

کنترل‌هاى جانبى

- بهرهٔ ويدئو : اين وسيله، تقويت ويدئو را تنظيم مى‌کند و مى‌تواند در شرايط نامناسب نورى براى احياء ويدئو افزايش يابد- اما به قيمت نوفهٔ بيشتر تصوير.


- گاما : نرمى يا خشونت تغييرات تدريجى رنگ‌مايه‌اى تحت‌تأثير گاماى يک سيستم است. در جائى که گاماى واحد وجود دارد، قدرت سيگنال ويدئو با رنگ‌مايه‌هاى موضوع متناسب است. اگر وسيلهٔ شما مانند لامپ دوربين ويديکَن داراى گاماى پائين است، نتيجهٔ حاصله کاهش تضادمندى رنگ‌مايه‌اى خواهد بود. وسيله‌اى با گاماى بالا موجب تضادمندى رنگ‌مايه‌اى خشن و غلو شده مى‌شود. خوشبختانه اين آثار را مى‌توان با استفاده از مدارهاى تصحيح گاما جبران کرد. معمولاً مسؤولين فنى با گاماى واحد کارى مى‌کنند تا از هر گونه واپيچيدگى رنگ (جابه‌جائى رنگ) که در غير اين‌صورت اتفاق مى‌افتد، جلوگيرى کنند. ممکن است براى جبران اشتباهات غير قابل‌تصحيح به هنگام پخش فيلم رنگى نيز گاما تنظيم شود؛ يا براى جبران تضادمندى‌هاى بالاى رنگ‌مايه‌اى در برنامه‌هاى خارج از استوديو. بعضى اوقات براى اصلاح آگاهانهٔ کيفيت رنگ‌مايه‌اى در تلويزيون سياه- سفيد گاما تنظيم مى‌شود. با تصحيح گاما نوفهٔ تصوير افزايش مى‌يابد.


- تعادل رنگ : پيش‌تنظيم بهرهٔ ويدئو و سطح سياهى مجارى قرمز، سبز و آبى هر دوربين به متصدى ويدئو امکان مى‌دهد تا صحت رنگ را در کل دامنهٔ رنگ‌مايه‌اى حفظ کند. به‌طور مثال، اين روش از بروز رنگ‌هاى سياه مايل به آبى يا سبزگونه يا سفيدهاى مايل به صورتى جلوگيرى مى‌کند. اين کنترل‌ها براى اصلاح تطابق رنگ دوربين نيز انجام مى‌گيرد تا تغييرات کيفى نور را در خلال برنامه‌هاى خارج از استوديو يا جلوه‌هاى خاص جبران کند (تغييرات حرارت رنگ).

وجوه هنرى

با تنظيم مقتضى ويدئو مى‌توان به تصاوير جذاب‌تر و جالب‌ترى دست يافت:


- روشنائى سطوح :

روشنائى سطوح غالباً با زاويهٔ نور و ديدگاه دوربين تغيير مى‌کند. از اين‌رو در برنامه‌هاى چنددوربينه، تغييراتى در ارزش‌هاى رنگ‌مايه‌اى پديد مى‌آيد (که با تنظيم‌هاى نوردهى و سطح سياهى اصلاح مى‌شود).


- رنگ‌مايه‌هاى موضوع :

هنگامى که رنگ‌مايه‌هاى موضوع از محدودهٔ سيستم فراتر روند، بعضى از تنظيم‌هاى ويدئو اين محدوديت‌ها را جبران خواهد کرد؛ به‌طور مثال، باز کردن دهانهٔ ديافراگم هنگام نياز به رؤيت جزئيات سايه و يا بستن دهانهٔ ديافراگم هنگام نامناسب بودن نواحى بيش از حد روشن.


- نورپردازى عمومى :

نورپردازى تخت تصاوير نامناسبى به‌وجود مى‌آورد، بدين جهت نورپردازان از اين‌گونه نورها پرهيز مى‌کنند. اگر چه نورپردازى غير يک‌دست نيز اشکالاتى توليد مى‌کند، مانند سايه‌هاى اتفاقى و خروج بازيگر از محدوده‌هاى نور، اما غالباً تنظيم‌هاى ويدئو. به کمک نوردهى جبرانى اين مسائل را قابل‌قبول مى‌کند.


- جزئيات پنهان :

در جائى که مى‌خواهيم جزئيات را در موضوع‌هاى با رنگ‌مايه‌هاى کاملاً روشن يا کاملاً تيره ببينيم، تنظيم‌هاى مقتضى ويدئو آنها را به‌نحو واضح‌ترى نشان مى‌‌دهند. به‌طور مثال، هنگامى که به صفحهٔ کتابى نگاه مى‌کنيد، کاهش نوردهى و کم‌کردن سطح سياهى به وضوح آن کمک مى‌کند. در غير اين‌صورت ممکن است صفحهٔ کتاب جزئيات خود را از دست داده و بدون نوشته به‌نظر برسد.


- تغييرات روشنائى موضوع :

برداشت ما از روشنائى موضوع با مقدار نورى که به آن مى‌تابد يا رنگ‌مايه‌هاى پس‌زمينه تغيير مى‌يابد - موضوع در مقابل پس‌زمينه‌هاى تيره، روشن‌تر و در مقابل پس‌زمينه‌هاى روشن، تيره‌تر ديده مى‌شود. بنابر اين، در نماهاى متقاطع به اين‌گونه تغييرات روشنائى موضوع بيشتر آگاه مى‌شويم. با اين همه، تنظيم دقيق ويدئو، اين‌گونه جلوه‌هاى ذهنى را در تصاوير از بين مى‌برد.


- نماهاى دور و نزديک :

معمولاً اگر نماهاى دور تضاد‌مندى رنگ‌مايه‌اى تند داشته باشند، تحرک بيشترى خواهند داشت در حالى که اين تضادمندى نماهاى نزديک‌تر را خشن و زمخت مى‌کند. هنگامى که چند ديدگاه دوربين در يک صحنهٔ متداوم به يکديگر برش مى‌شوند، اگر اين تغييرات را با تنظيم‌هاى دقيق سطح سياهى بپوشانيد، نتيجهٔ حاصله بهتر و عملى‌تر از تنظيم نورپردازى خواهد بود.


- تنظيم‌هاى اضافى :

تنظيم ويدئو مى‌تواند تأثير تصوير را به‌نحو قابل‌ملاحظه‌اى بيشتر کند: ”فرانوردهى کنترل‌شده“ براى تقليد از روشنايى آفتاب به‌کار مى‌رود. ”فرو نوردهي“ در صحنه‌هاى شب از نقاط بيش از حد روشن جلوگيرى مى‌کند. ”افزايش تضادمندى رنگ‌مايه‌اي“ بر خشونت صحنه مى‌افزايد. ”کاهش تضادمندى رنگ‌مايه‌اي“ به پرداخت‌هاى مايه روشن صحنه و جلوه‌هاى مه در آن کمک مى‌کند. ”اشباع سفيدي“ عمدى باعث ايجاد نواحى يکنواخت و سفيد مايه مى‌شود. ”اشباع سياهي“ رنگ‌مايه‌هاى تيره را به صورت توده‌هاى سياه بازسازى مى‌کنند.


- مقادير رنگى :

مقادير رنگى را مى‌توان براى تصحيح جلوه‌هاى ذهنى در تصوير اصلاح کرد زيرا رنگ‌هاى پس‌زمينه رنگ‌هاى ظاهرى موضوع را متأثر مى‌کند. ”اضافه‌کردن رنگ“ براى ايجاد جلوه‌هاى مثل مهتاب و نور آتش به‌کار مى‌رود.