علامت‌گذارى و حاشيه‌نويسى روشى است که به‌وسيلهٔ آن با علامت گذاردن و نوشتن رمزها و نشانه‌ها بر روى مطالب کتاب ساختمان مطالب را مى‌شود مشخص کرد. اين روش، هم‌چنين شامل نوشتن حواشى است که بدان وسيله تداعى‌ها، انتقادها، و سؤالات شما مشخص مى‌شوند. بسيارى از خوانندگان زير مطالبى را که مى‌خوانند خط مى‌کشند. ولي، خط کشيدن ساختمان مطالب را تنها در يک سطح نشان مى‌دهد. به‌ منظور کشف ساختمان مطلب به‌طور آشکار، دست کم مطالب را بايد در سه سطح اهميت نشان داد. علاوه بر روشن کردن ساختمان مطلب، علامت زدن به ‌همراه کاربرد رمزها و نشانه‌ها شما را قادر خواهد ساخت تا عملاً با اهميت نسبى مطالب روبه‌رو شويد و دربارهٔ آنها تصميم‌ بگيريد. اين کار شما را از بى‌توجهى نسبت به اهميت مطالب باز خواهد داشت.


روش علامت‌گذارى زير يکى از روش‌هاى متعدد علامت‌گذارى است. معمولاً اگر در سراسر يک کتاب رمزها و نشانه‌هاى واحدى براى علامت‌گذارى به‌کار برده شوند، کار علامت‌گذارى و خواندن مطالب به هنگام مرور کردن ساده‌تر مى‌شود.


نمونه‌اى از علامت‌گذارى:

- دور تز اصلى خط بکشيد، يا اگر اين تز به ‌روشنى مشخص نشده است، خود شما آن را در آغاز مطلب بنويسيد. (ممکن است نتوانيد اين کار را قبل از مطالعهٔ تمامى مطلب و انجام علامت‌گذارى بکنيد. در اين‌صورت اين کار را پس از اتمام مطالعه و علامت‌گذارى انجام دهيد.)


- نکات اصلى را در داخل کروشه قرار دهيد.


- زير جزئيات مهم خط بکشيد.


- در حاشيه تداعى‌ها، انتقادات و سؤالات خود را بر اساس مطالعات و تجربيات قبلى خود بنويسيد. اگر وقت اجازه مى‌دهد، نوشتن يک خلاصه از مطالب مفيد است. خلاصهٔ فصل‌ها را مى‌توانيد در ابتدا يا انتهاى کتاب يک‌جا قرار دهيد.