کلمه‌خوانى يعنى نگاه کردن به يک‌يک کلمات به هنگام خواندن. براى اينکه بدانيد که کلمه‌خوانى مى‌کنيد يا نه، از کسى بخواهيد تا هنگامى‌که شما به خواندن چيزى مشغول هستيد به چشمان شما نگاه کند و تعداد حرکات چشم شما را براى هر سطر بشمارد. اگر تعداد حرکات چشم شما تقريباً برابر با تعداد کلمات يک سطر است، مطمئناً شما کلمه‌خوانى مى‌کنيد.


راه ديگر تشخيص اينکه کلمه‌خوانى مى‌کنيد يا نه اين است که سرعت مطالعهٔ خود را اندازه بگيريد. اگر يک مطلب نسبتاً ساده را با درک خوب در حدود ۲۷۵ تا ۳۲۵ کلمه در دقيقه مى‌خوانيد، کلمه‌خوانى مى‌کنيد.


عبارت‌خوانى بهترين راه چاره براى غلبه بر مانع کلمه‌خوانى است. براى اين منظور مطالب و تمرين‌هاى مبحث مربوط به عبارت‌خوانى را به‌دقت بخوانيد. علاوه بر اين، آگاهى از حداقل نشانه براى درک مطالب نيز در اين راه به شما کمک مى‌کند. براى اين منظور سه تمرين زير را انجام دهيد:

حداقل نشانه‌هاى مربوط به حرف

خواننده لازم ندارد تمام حروف يک کلمه را ببيند تا آن کلمه را درک کند. سعى کنيد پاراگراف زير را که در آن تعدادى از حروف حذف شده‌اند بخوانيد. بعد ميزان درک خود را با مطلب کامل که بعد از اين پاراگراف آمده است مقايسه کنيد.



در خواب شبى همراه خداوندگار قدم به‌مکان آفرينش گذاردم؛


به ‌جايى‌که در گذر خداوند ديوارها کنار مى‌رفتند و دروازه‌ها گشوده مى‌شدند.


از سرسراهاى آکنده از سکوت و مکان‌هاى تاريک محل ارواح


گذشتم؛ تا اينکه در اطراف خود يک ابديت بى‌پايان را ديدم؛


آنجا که ما زندگى دوباره مى‌يابيم، همانند دايره‌هائى که در اثر


ريزش قطرات باران در پهنهٔ وسيع آب‌هاى ساکن و تاريک زندگى مى‌يابند. (از کتاب نشان‌ها اثر داگ هامر شولد، ۱۹۶۳).

نشانه‌هاى مربوط به‌ کلمه

براى فهميدن عبارت و جملات نيازى به خواندن تمامى کلمات نيست. سعى کنيد پاراگراف زير را که در آن تعدادى کلمه حذف شده‌اند بخوانيد. بعد ميزان درک خود را با خواندن مطالب کامل که بعد از اين پاراگراف مى‌آيد مقايسه کنيد.


واقعاً، آسان از پريدن نردبان طنابى نردبان ديگر


از روى پرتگاه تو خواب شکست ، زيرا فکر اين


ممکن شکست به ذهنت رسيد


واقعاً، چيزى آسان‌تر از پريدن از يک نردبان طنابى به نردبان طنابى ديگر از روى پرتگاه نبود. ولى تو در خواب شکست خوردي، زيرا فکر اينکه ممکن است شکست بخورى به ذهنت رسيده بود. (از کتاب نشان‌ها اثر داگ هامر شولد، ۱۹۶۳).

نشانه‌هاى مربوط به ‌خط مرزى

سعى کنيد پاراگراف زير را که در ‌آن فقط نيم بالاى کلمات چاپ شده‌اند بخوانيد.



(از کتاب روان‌شناسى اثر ويلبرت‌جى مک‌کيچى و چارلوت ال‌دويل، از انتشارات شرکت اديسون و وسلي، ۱۹۶۶، صفحات ۱۷ و ۱۸)


حال پاراگراف زير را که در آن تنها نيم پايين کلمات چاپ شده است بخوانيد.



کدام يک از دو پاراگراف فوق را براى مطالعه راحت‌تر است؟ معمولاً غالب‌ خوانندگان عادت دارند که بالاى سطور را نگاه کنند و معنى مطالب را دريابند. اين روش نگاه کردن به‌ رفع مانع کلمه‌خوانى کمک مى‌کند.