تحديد و تدقيق موضوع خبر

پس از تعيين موضوع خبر، مسئلهٔ با اهميت تعيين محدودهٔ موضوع است. ”تحديد در مقابل گستردگى است و به معنى کوچک نمودن گسترهٔ کار محقق است. باتوجه به پيچيدگى‌هاى امر تحقيق، هرچه موضوع گسترده‌تر باشد به ناگزير مشکلات رعايت روائى و اعتبار بيشتر مى‌شود. بدين روال و اعتبار، قابليت اجراء يک تحقيق، معمولاً نسبت به محدوديت‌هاى زماني، مکاني، مالي، ابزاري، ارزشى و... بررسى و تحديد مى‌شود“، (نشريهٔ نحوهٔ تنظيم رساله و مبانى روش تحقيق، دانشگاه آزاد اسلامى اراک، ۱۳).


”تدقيق به معنى دقيق نمودن و ريزنمودن موضوع است. عمده‌ترين کار محقق در آغاز، دقيق نمودن عنوان و موضوع کار است. به لحاظ تقابلي، تدقيق در برابر پراکندگى قرار مى‌گيرد. براى تدقيق بيشتر بايد پراکندگى‌ها در موضوع را يکى‌يکى حذف نمود تا اصل مسئله به‌طور روشن و عينى هويدا گردد. بنابراين يک موضوع تحقيق، خواننده يا محقق را دقيقاً به اصل موضوع هدايت مى‌کند و از گسترش تفکرات جنبى و ايجاد شرايط احساسى و عاطفى شديداً جلوگيرى مى‌نمايد“.


خبرنگاران مى‌توانند قبل از شروع کار، موضوع خبر را با سردبير يا يک کارشناس مطلع در ميان گذارند. اين کار به کشف جزئيات و شفاف شدن موضوع خبر کمک مى‌کند.


تبادل نظر و نقطه‌نظرهائى که بين دو نفر دربارهٔ موضوع خبر رد و بدل مى‌شود نوعى شبه مصاحبه است که توانائى خبرنگار و دايرهٔ اطلاعات او را وسيع و او را به زواياى گزارش مسلط مى‌کند. اين عمل در واقع يک‌نوع توفان مغزى است که دايرهٔ اطلاعات خبرنگار را توسعه و به او قوت مى‌دهد.


اطلاع از کمّ و کيف و زواياى مختلف يک موضوع، توان خبرنگار را مضاعف مى‌کند. در پديده توفان مغزي، خبرنگار به شکل ظريفى بازخورد (Feed-back)، سؤال‌هاى خود را روى مصاحبه‌شونده مى‌گيرد که بسيار کمک‌دهنده و راهنما است. او به شکلى مؤثر سؤال‌هاى خود را آزمايش مى‌کند. اگر طرف مباحثه خوب انتخاب شده باشد، خبرنگار مى‌تواند ميزان موفقيت خود را در مصاحبه نيز آزمايش کند، هم مباحثه‌اى بهتر است از بين افراد خلاق با توانائى قدرت بيان زياد انتخاب شود. اين کار را با افزاد مختلف مى‌توان تمرين کرد و به‌جاى يک نفر، دو نفر يا بيشتر را وارد مباحثه کرد. هرچقدر تعداد افراد کمتر باشد اثربخشى بيشتر است و حداکثر اگر سه نفر باشند که هريک فرصت کافى براى گفتن مطالب داشته باشند، خوب است. وقتى دامنهٔ بحث داغ مى‌شود، خبرنگار بايد محورهاى جديد موردنظر خود را وارد بحث کند و بازخورد آنها را بگيرد. مطمئناً در پايان اين‌گونه مباحث نتايج خوبى عايد خبرنگار مى‌شود.

تعيين گروه خبر

”گزارشگرى براى روزنامه يک کار فردى است. نوشتن نيز يک فعاليت انفرادى است؛ معادل آنها در تلويزيون، فعاليت‌هاى گروهى هستند که به تنهائى معنائى ندارند. دارندهٔ نوعى مهارت و خبرگي، بايد کم و بيش از ساير مهارت‌ها نيز مطلع بوده و به‌نوعى تکميل‌کنندهٔ آنها باشد“، (تيرل رابرت، ژورناليسم تلويزيوني، ۵۰). گروه خبرى معمولاً از خبرنگار، تصويربردار، دستيار تصويربردار و صدابردار تشکيل مى‌شود که برحسب مورد ممکن است بعضى از عوامل در تهيه برنامه نقش نداشته باشند.


خبرنگار تهيه‌کنندهٔ برنامه، مسئول گروه خبر و راوى رويداد است و در بطن رويدادها وقايع‌نگارى مى‌کند. ”تصويربردار يا فيلمبردار فردى است که ضمن شناخت کيفيت هنرى نور و کمپوزيسيون با کاربرد وسايلو دستگاه‌هاى فيلمبردارى آشنائى کامل دارد. يک فيلمبردار خبرى به استعداد، دانش عمومى وسيع، ثبات روحيه، قدرت بدني، برخورد اجتماعي، علاقه به کارهاى مکانيکي، پشتکار، شجاعت، تخيل، حساسيت، استقامت روحى و روحيه شاد نياز دارد“، (تيرل رابرت، ژورناليسم تلويزيوني، ۸۲، ۱۵۲).


”صدابردار فردى است که ضمن شناخت کيفيت هنرى صدا با کاربرد وسايل و دستگاه‌هاى صوتى آشنائى کامل داشته باشد“، (تيرل رابرت، ژورناليسم تلويزيوني، ۴۸).


دستيار تصويربردار فردى است که شناخت کافى از وسايل مربوط به نورپردازى و استفاده از تجهيزات جانبى تصويربردارى دارد و تصويربردار را در اداء وظايف يارى مى‌دهد.


تجهيزات گروه خبر شامل دوربين و متعلقات، سه‌‌پايه دوربين، انواع ميکروفن (دستي، يقه‌اى و ثابت)، ضبط‌صوت صدابردارى و خبرنگارى و تجهيزات ارسال خبر است.


اعضاء گروه خبر متناب با توانائى آنها انتخاب مى‌شوند. پس از انتخاب اعضاء، مسئلهٔ مهم هماهنگى بين آنها است. اعضاء گروه در واقع يک تيم است و به مانند يک مسابقه فوتبال که ضرورت هماهنگى و همدلى بين اعضاء تيم ضرورى است در اينجا نيز همکارى همه‌جانبهٔ اعضاء تيم اجتناب‌ناپذير است، آشنائى اعضاء تيم با يکديگر کافى نيست و به هماهنگى‌هاى قوتى‌ترى نياز دارد، زيرا هر خبر نيز ويژگى‌ خاص خود را دارد.


ضرورت دارد خبرنگار براى پرهيز از دوباره‌کارى و به حداقل رساندن نقايص فعاليت‌هاى اعضاء گروه، هماهنگى مقدماتى را براى توجيه آنها انجام دهد. او در اولين و کوتاه‌ترين فرصت ممکن، عقيدهٔ خود را با اعضاء گروه در ميان مى‌گذارد و اين موجب افزايش سرعت در اجراء کار و کاهش هزينه و نقايص کار مى‌شود؛ در غير اين صورت او با معضلات متعددى که هزينه‌بر خواهند بود، مواجه خواهد شد. در ميان گذاشتن موضوع با اعضاء گروه، آنها را وادار مى‌کند تا دربارهٔ موضوع به‌خوبى فکر کنند.


معمولاً فهرستى از نماهاى تصويرى موردنظر خود را به تصوير ارائه مى‌دهند.


اين کار پس از حضور گروه خبرى در صحنهٔ رويداد انجام مى‌شود. هرچقدر صورت مسئله براى خبرنگار و اعضاء گروه شفاف و واضح باشد، امکان تهيه گزارش دقيق‌تر است.


تصويربردار براساس سناريو از پيش تعينى شده از سوى خبرنگار، کار تصويربردارى موضوع خبر را انجام مى‌دهد و در واقع او نيز راوى تصويرى رويداد است. تصويربردار با شات‌ها و فريم‌ها و صحنه‌هاى مختلفى که از صحنه حادثه مى‌گيرد خبر را مستند مى‌کند؛ از اين‌رو هماهنگى بين خبرنگار و تصويربردار، بيش از هر زمان الزامى است.


اندازه شات‌ها و فريم‌هاى يک برنامهٔ خبري، به ماهيت موضوع و هدف خبرنگار مرتبط است. اگر در متن خبرِ خبرنگار، بر مواردى تأکيد شده است، بايد اين موارد را نيز در تصوير خود نشان دهد؛ از اين‌رو تصويربردار بايد به‌طور کامل در جريان سناريو و داستان خبر قرار گيرد تا بتواند هم‌پاى خبرنگار نقش خود را به‌خوبى ايفاء کند.


خبرنگار در صحنه‌ٔ نگارش به واقعياتى دست پيدا مى‌کند که در تکميل سناريو از قبل برنامه‌ريزى شدهٔ او مؤثر و ممکن است به تکميل يا اصلاح برنامهٔ او بينجامد؛ از اين‌رو متناسب با آخرين اطلاعات صحنهٔ رويداد، راه‌کارهاى کلى را براى تهيه تصاوير به تصويربردار ارائه مى‌کند. اصول فنى تصويربردارى و زاويهٔ انتخاب تصاوير و حالات ايستادن و استقرار دوربين به‌عهدهٔ تصويربردار است.

ارسال خبر

پس از تهيه خبر، نوبت به ارسال آن مى‌رسد. وسايل متخلفى براى ارسال اخبار مکتوب، راديوئى و تلويزيونى وجود دارد. اخبار مکتوب از طريق نمابر، تلکس، تلفن (همراه، ماهواره‌اى و ثابت)، بى‌سيم و پيک ارسال مى‌شود. اخبار راديوئى از طريق تلفن، بى‌سيم، واحد سيار راديوئى و پيک ارسال مى‌شود. اخبار تلويزيونى از طريق واحد سيار تلويزيوني، دستگاه ماهواره‌اى ارسال تصوير با نام S.N.G، خطوط ماکرويو، ماهواره و پيک ارسال مى‌شود.