يک کودک نوپا نوعاً سرشار از اطمينان است، مگر زمانى‌که شخصى را ببيند که نمى‌‌شناسد. آنگاه شرم و خجالت بر وى مستولى گشته و تمايلى فراگير براى پنهان ساختن خود پيدا مى‌کند. گاه اين خجالت کاملاً آشکار است، اما گاهى ممکن است تلاش کند اين احساس شرمسارى را پنهان سازد. همچنين ممکن است هنگامى‌که براى اولين بار با کودکان و بزرگسالان غريبه ملاقات مى‌کند، ناراحت باشد. البته احتمالاً به‌تدريج از اين حالت خارج مى‌گردد، اما عجالتاً خجالت اولين واکنش او نسبت به چهره‌هاى ناآشنا مى‌باشد.

چگونگى پاسخ دادن به خجالت کودکان نوپا

در مواجهه با کودک نوپاى خود صبور باشيد. ممکن است خجالت او باعث اذيت و آزار شما گردد- و حتى ممکن است اسباب شرمندگى شما را در حضور پدر و مادرى ديگر به‌وجود آورد- اما او نمى‌تواند کمکى کند. در واقع او بسيار خوشحال مى‌شد اگر هنگام ملاقات با کودکى ناآشنا تا اين حد احساس تيره‌روزى نمى‌کرد. بنابراين از سرزنش او به‌خاطر رفتار بى‌ادبانه يا تسمخر خجالتش اجتناب کنيد و به او اطمينان دهيد که آسيبى نمى‌بيند و چيزى براى نگرانى وجود ندارد و اگر دوست دارد به او اجازه دهيد چهرهٔ خود را پشت شما پنهان سازد.


در غالب موارد، خجالت همراه با تجارب اجتماعى کاهش مى‌يابد. به‌عبارت ديگر، در اين سن هرچه او را با ديگر بچه‌ها محشور کنيد، خيلى بهتر است. او را در گروه‌هاى والدين و بچه‌ها قرار داده و تا حد امکان دوستان خود را به همراه بچه‌هاى خود به منزل دعوت کنيد. همراه با ترغيب و تشويق ملايم، به‌زودى و با خوشحالى با ديگران قاطى خواهد شد، گرچه ممکن است هميشه مقدار کمى از خجالت را داشته باشد که کاملاً طبيعى است.

زبان بدن براى شرم و خجالت

محکم به دستان شما مى‌چسبد

اين علامتى آشکار است که به شما مى‌فهماند او از يک کودک يا بزرگسال ناآشنا خجالت مى‌کشد. همچنان که کودک ما نگران است، تا زمانى‌که مى‌تواند شما را ببيند و لمس کند احساس امنيت مى‌کند و هرچه شخص غريبه بيشتر به او نزديک شود، دست شما را محکم‌تر مى‌گيرد و همان‌گاه احساس امنيت بيشترى مى‌کند.

بدن خود را به بدن شما مى‌فشارد

ممکن است متوجه شويد آن‌قدر به‌شدت به شما تکيه کرده که در حال به‌هم زدن تعادل شما است. يا ممکن است دريابيد که هنگام حضور شخصى ناآشنا، کاملاً پشت سر شما پنهان شده است. اين کوشش‌ها براى اين است تا از ديدرس شخص غريبه دور باشد.

هيچگونه تماس چشمى وجود ندارد

کودکى که خجالت مى‌کشد هنگام نگريستن به يک غريبه راحت نخواهد بود و به‌جاى برقرارى تماس چشمى معمول، چشمان خويش را پائين افکنده و به زمين نگاه مى‌کند و حتى در صورتى‌که از او بخواهيد بالا نگاه کند، چنين کارى نمى‌کند. اين‌طور به‌نظر مى‌رسد که برا اين باور است با نگاه نکردن به شخص غريبه، آن فرد دور خواهد شد.

پوشاندن چشم‌ها

يک کودک نوپا هنوز به آن حد از پختگى نرسيده که بفهمد اشخاص غريبه آنجا باقى مى‌مانند، چه او به آنها نگاه کند چه نگاه نکند. بنابراين ممکن است هنگام خجالت دست بر چشمان خويش گذاشته تا بينائى خود را از بين ببرد. اين کار موقتاً مشکل او را حل مى‌کند و ممکن است احساس اطمينان بيشترى به‌دست آورد.

سرخ شدن چهره

اين جنبه از ارتباط غيرکلامى معانى متفاوتى دارد که به شرايط به‌خصوصى بستگى دارد. با اين حال، اگر چهره‌ٔ کودک نوپاى شما هنگام نزديک شدن يک ناآشنا به‌شدت قرمز شد، مى‌توان گفت در اين لحظه او شديداً احساس خجالت مى‌کند.