جدول مقايسهٔ نتايج تجلى معنى نشانه‌هاى مورد آزمايش

معنى موردنظر پيام‌ها (شمارهٔ نشانه) نتيجهٔ آزمون کاى اسکوير
در سطح اطمينان ۹/۹۹ درصد
به طرف پناهگاه ۲۴و۲۷ تفاوت دارد (۱)
پست ۱و۲۸ تفاوت دارد (۲)
دست نزنيد ۱۷و۲۵ تفاوت دارد (۳)
حمام (دوش) ۲و۸و۱۲و۱۴و۱۶و۲۰ تفاوت دارد (۴)
آسانسور ۷و۹و۱۵و۲۲ تفاوت دارد (۵)
بناى تاريخي ۳و۶و۲۳ تفاوت دارد (۶)
ساير معنى‌ها ۴و۵و۱۰و۱۱و۱۳و۱۸و۱۹و۲۱و۲۶ تفاوت دارد (۷)


(۱) Chi-S. =۶۳/۶۰۵.


(۲) Chi-S. = ۶۹/۸۰۱.


(۳) Chi-S. =۱۳۹/۷۴۹.


(۴) Chi-S. =۴.۲/۷۷۵.


(۵) Chi-S. =۷۶/۲۸۶.


(۶) Chi-S.۱۲۵/۲۲۲.


(۷) Chi-S. =۸۳۴/۰۷۰.


آزمايش نتايج براساس فرمول تحليل واريانس يک عاملي (One Factor Analysis of Variance) و آزمون آن به روش شفه (The Scheffe Method) براى تفاوت تک‌تک اين نشانه‌ها با يکديگر منتج به جداول زير شد.

جدول مقايسهٔ شش نشانهٔ تصويرى مربوط به حمام (دوش)

رديف فرضى
  شماره نشانه ۲ ۸ ۱۲ ۱۴ ۱۶ ۲۰
۲  
۸    
۱۲      
۱۴        
۱۶          
۲۰            


تفاوت معنى دار در سطح اطمينان ۹۹/۹ درصد.


□ تفاوت معنى دارى با يکديگر ندارند.

جدول مقايسهٔ چهار نشانهٔ تصويرى مربوط به آسانسور

رديف فرضى  
  شماره نشانه ۷ ۹ ۱۵ ۲۲
۷  
۹    
۱۵      
۲۲        


تفاوت معنى دار در سطح اطمينان ۹۹/۹ درصد.


□ تفاوت معنى دارى با يکديگر ندارند.

جدول مقايسهٔ نشانهٔ تصويرى مربوط به بناى تاريخى

رديف فرضى  
  شماره نشانه ۳ ۶ ۲۳
۳  
۶    
۲۳      


تفاوت معنى دار در سطح اطمينان ۹۹/۹ درصد.


□ تفاوت معنى دارى با يکديگر ندارند.


از اين جداول چنين مى‌توان نتيجه گرفت که برخى از نشانه‌هاى مربوط به يک معنى خاص، داراى قدرت بيشترى براى تجلى معنى مشابه آن معنى در ذهن گيرنده هستند. اين تفاوت‌ها به علت انجام آزمايش روى ۱۷۲ نفر، رويدادى اتفاقى نبوده بلکه با ۹/۹۹ درصد اطمينان، توانائى بيشترى در تجلى معنى موردنظر فرستنده در ذهن گيرنده داشته است (اين موضوع که چرا برخى پيام‌ها موفق‌تر بوده‌اند موضوع بحث فعلى ما نيست و در مبحث پيام به آن خواهيم پرداخت.)


ولى هنوز هم مى‌توان کنجکاوى بيشترى کرد و مثلاً جست و جو کرد که نشانهٔ شمارهٔ ۱۵ در چند نفر از افرادى که آن را ديده‌اند معنى ديگرى به جزء معنى موردنظر فرستندهٔ پيام (آسانسور) متجلى کرده است؟ و اين چند نفر اخير با ديدن نشانهٔ شمارهٔ ۲۲ چه معنى در ذهنشان متجلى شده است؟ لازم به يادآورى است که در نشانهٔ شمارهٔ ۱۵، يک زن و مرد داخل آسانسور هستند در حالى که نشانهٔ ۲۲ همان آسانسور است با اين تفاوت که زن خانواده‌اى که داخل آن قرارداده شد، چادر به سر دارد و فرزندش را به بغل گرفته است (تصوير خانواده از نشانهٔ پناهگاه عيناً بريده و داخل همان کادر آسانسور قرار گرفته بود.)


نتايج اين مقايسه در جدول مقايسهٔ دو نشانهٔ تصويرى مربوط به آسانسور، آمده است:

جدول مقايسهٔ دو نشانهٔ تصويرى مربوط به آسانسور

تجلى معنى مشابه بازخوانى تصوير جواب غلط نمى‌دانم پاسخ‌ها
۴ ۷ ۱۸ ۹ نمى‌دانم
۴ ۱۳ ۲۶ ۱۴ جواب غلط
- ۱۸ ۱۸ ۱۳ بازخوانى تصوير
۲۳ - ۵ - تجلى معنى مشابه


15
15
22
22

تجزيه و تحليل اين جداول حاکى از نتايج بسيار جالبى است. ۵ نفر پس از ديدن نشانهٔ شمارهٔ ۱۵ (آسانسور با آدم‌هاى به اصطلاح فرنگي) معنى‌اى که در ذهنشان متجلى شده کاملاً متفاوت با معنى موردنظر فرستندهٔ پيام (آسانسور) بوده اما همين ۵ نفر با ديدن پيام شمارهٔ ۲۲ (داخل آسانسور زنى چادر به سر) معنى آسانسور در ذهنشان متجلى شده است. آيا اين عجيب نيست؟


چهار جدول ديگر، مشابه اين جدول و با همين روش تدوين شد:


جدول مقايسهٔ دو نشانهٔ تصويرى مربوط به دست نزنيد، نتايج مقايسهٔ آزمون نشانه‌هاى ۱۷(دست نزنيد از سرى نشانه‌هاى بين‌المللي) و ۲۵ (نشانه‌اى که ما براى دست نزنيد ساختيم) را نشان مى‌دهد.

جدول مقايسهٔ دو نشانهٔ تصويرى مربوط به دست نزنيد

تجلى معنى مشابه بازخوانى تصوير جواب غلط نمى‌دانم پاسخ‌ها
-   -   ۱۲   ۲۱ نمى‌دانم
۱   -   ۵   ۴ جواب غلط
-   ۷   ۲۴   ۳۷ بازخوانى تصوير
۸   ۵   ۱۴   ۳۴ تجلى معنى مشابه


17
17
25
25

در اينجا نيز نتايج قابل توجه است. ۳۴ نفر هنگام ديدن نشانهٔ شمارهٔ ۱۷ هيچ معنى‌اى در ذهنشان متجلى نشده است و گفته‌اند نمى‌دانم. اما با ديدن نشانهٔ شمارهٔ ۲۵ معنى دست نزنيد در ذهنشان متجلى شده است. نشانهٔ شمارهٔ ۱۷ سبب شده است که در ذهن ۱۴ نفر يک معنى کاملاً متفاوت با معنى موردنظر فرستنده متجلى شود (کبريت و سيگار، خط‌کش، اره، پل متحرک راه‌آهن، تير و کمان زدن ممنوع و غيره). اما همين افراد با ديدن نشانهٔ شمارهٔ ۲۵، معنى موردنظر فرستندهٔ پيام در ذهنشان متجلى شده است و فقط براى ۱ نفر نشانهٔ شمارهٔ ۱۷ سبب شده است معنى موردنظر فرستنده در ذهن متجلي، ولى نشانه‌ٔ شمارهٔ ۲۵ منتج به تجلى معنى‌اى کاملاً متفاوت با معنى موردنظر فرستنده شود. در ذهن ۸ نفر هر دو پيام، سبب تجلى معنى مشابه موردنظر فرستنده شده است.