۱۹۷۲ م. ماهواره مخابراتى مَس (يک)

در ۴ آوريل سال ۱۹۷۲ کشور فرانسه ماهواره‌اى به‌نام مَس يک (Mas -1) با وزن ۱۵ کيلوگرم توسط شوروى براى تحقيقات فضائى پرتاب نمود که در تاريخ ۱۳ ژوئيه ۱۹۷۳ از بين رفت.

۱۹۷۲ م. ابررايانه‌ها

ابررايانه‌ها (Super Computers) رايانه‌هائى هستند که در پروژه‌هاى بزرگ علمى و تحقيقاتى مورد استفاده قرار مى‌گيرند. اين رايانه‌ها خيلى سريع و قدرتمند و با هزينه‌هاى گزافى ساخته مى‌شوند. براى مثال يک ابررايانه توسط شرکت آمريکائى به‌نام Supercomputer در سال ۱۹۷۲ به‌وسيله سيمور کراى Seymour Cray هدايت، طراحى و ساخته شد. رايانه بزرگى را که به‌نام (Crey - 1) و سپس (Cray - 2) و (Cray - 3) ساختند. حجم عظيمى از اطلاعات را در خود ذخيره مى‌کنند. رايانه‌هاى مربوطه بيشتر براى امور فضائي، نظامى و دفاعى و پروژه‌هاى علمى و تحقيقاتى مورد بهره‌بردارى قرار مى‌گيرند. چنين رايانه‌هائى را بايستى به کارخانه سازنده سفارش داد.

۱۹۷۳ م. ايجاد مخابرات ماکروويو در ايران

ايجاد خطوط ارتباطى ماکروويو به دليل کاربردهاى گسترده آن در خدمات ارتباطى بين شهرى و بين‌المللى در سال ۱۳۴۵ و ارتباط آن از طريق شبکه ۳۸۰۰ کيلومترى بين آنکارا، تهران و کراچى برقرار شد. شبکه ماکروويو کشور نيز از سال ۱۳۵۱ فعاليت خود را آغاز کرد. بالاخره با گشايش اولين ايستگاه زمينى در اسدآباد همدان در سال ۱۳۴۸ ايران وارد عصر نوين ارتباطات و مخابرات ماهواره‌اى شد.

۱۹۷۳ م. فرهنگ معين

فرهنگ فارسى تأليف دکتر محمد معين در شش جلد، چهار مجلد لغات و دو مجلد آخر اعلام شامل اسامى تاريخى و جغرافيائى است بين سال‌هاى ۱۳۵۲ -۱۳۴۲ منتشر گرديد. اين فرهنگ حاوى حدود يکصد هزار لغت است. فرهنگ معين هم در بخش لغات و ترکيبات خارجى و هم در بخش اعلام به‌صورت الفبائى تنظيم شده است.

۱۹۷۳ م. پرتاب ماهواره‌هاى مخابراتى محلى

ماهواره‌هاى مخابراتى محلى به‌نام پايونير ۲ در سال ۱۹۷۳ به منظور تحقيق درباره منظومه شمسى توسط آمريکا پرتاب شد. کشور کانادا در ۲۰ آوريل همين سال ماهواره (انيک - ۲) را با وزن ۲۷۰ کيلوگرم به منظور تأمين ارتباطات داخلى کانادا در مدار سنکرون قرار داد.

۱۹۷۴ م. کابل تلفن زير دريا

کابل بين (هاليفاکس، نوااسکوتيا، کانادا - ويدماوس، انگليس) به طول ۵۱۹۵ کيلومتر با ظرفيت ۷۰۴/۵ KHZ در اقيانوس اطلس شمالى قرار گرفت و در سال ۱۹۹۲ از سرويس خارج شد. کابل ديگرى در همين سال بين (کاليفرنيا، آمريکا - جزاير هاوائي، متعلق به آمريکا) به طول ۴۰۶/۴ کيلومتر در اقيانوس کبير شمالى قرار گرفت و در سال ۱۹۹۳ از سرويس خارج شد.

۱۹۷۵ م. توليد مشترک کشورها، دايرةالمعارف انيورساليس (جهانى)

يکى از جالب‌ترين دانش‌نامه‌هاى جديد، دايرةالمعارف انيورساليس ۱۹۷۵ - ۱۹۶۸ به زبان فرانسه است. در اين تأليف با الهام از ”دايرةالمعارف ديدرو“ از درج موضوع‌هاى کم‌اهميت صرف‌نظر کرده و در عوض، درباره موضوع‌هاى مهم، به‌ويژه در رشته‌هاى علوم و فن‌آورى جديد، مقاله‌هاى مبسوطى با تصويرهاى بسيار درج کرده‌اند. جلدهاى نوزدهم و بيستم شامل يک نمايه (فهرست راهنماي) مفصل و مدخل‌هاى اطلاعاتى درباره موضوع‌هاى کم‌اهميت‌تر است. ويژگى ديگر اين دانش‌نامه آن است که محصول پديده انتشاراتى معاصرى است که در صنعت نشر به ”توليد مشترک“ معروف است و به مساعى مشترک ناشرانى در دو يا چند کشور اطلاق مى‌شود که براى تهيه و نشر دانش‌نامه‌اى براى فروش در يکى از آن کشورها يا با جرح و تعديل‌هائى در دو يا چند کشور متحد مى‌شوند. گذشته از ”اونيورساليس“ که محصول مشترک ”باشگاه کتاب فرانسه“ و شرکت دايرةالمعارف بريتانيکا است. برخى ديگر از نمونه‌هاى موفق توليد مشترک عبارت هستند از:


چاپ دايرةالمعارف بين‌المللى بريتانيکا به ژاپنى در ژاپن؛ دايرةالمعارف بزرگ چين؛ هشتاد جلد؛ ۱۹۸۹ - ۱۹۸۰؛ دايرةالمعارف (بارسا) به زبان اسپانيائى و پرتغالى هر يک در شانزده جلد؛ دايرةالمعارف بين‌المللى (ميرادر) به پرتغالى در بيست جلد که نخست در ۱۹۷۵ در برزيل منتشر شد. دانش‌نامه بيست و چهارجلدى ايتاليائى ”ايل مدولو“ که همه با همکارى شرکت سهامى (دايرةالمعارف بريتانيکا) منتشر شده‌اند. دايرةالمعارف جديد ”کاکستن“ که بانى اصلى آن مؤسسه جغرافيائى آگستينى در ايتاليا بود و سپس در انگلستان با عنوان دايرةالمعارف انگليسى جديد ”پرنل“ در هجده جلد انتشار يافت و در تحريرهائى از آن در فرانسه با عنوان آلفا منتشر شد. دايرةالمعارف عمومى بزرگ رنگي، و در اسپانيا با عنوان ”مُنيتُر“ به چاپ رسيده؛ همچنين از دايرةالمعارف معروف آمريکائى ”رندم هاوس“ چاپ‌هائى به زبان‌ها و نام‌هاى مختلف براى توزيع در چندين کشور منتشر شده است.

۱۹۷۵ م. پرتاب ماهواره مخابراتى اينتل‌سَت - آ ۴

ماهواره مخابراتى اينتل‌سَت (Intelsat A4) در آمريکا در تاريخ ۲۵ آگوست ۱۹۷۵ توسط شاتل فضائى اطلس با وزنى معادل ۵/۸۲۵ کيلوگرم و قطر ۳۸/۲ متر به فضا پرتاب شد. ماهواره مزبور داراى قدرت اوليه ۵۰۰ وات و شش هزار مدار تلفنى و دو کانال تلويزيونى و عمرى ۷ ساله بود.

۱۹۷۵ م. ساخت چاپگرهاى ليزرى

در اين نوع چاپگرها کاغذ به دور يک استوانه چرخيده و به‌عنوان اولين مرحله، متنى که بايد چاپ شود توسط وسايل نورى يا الکترواستاتيکى بر روى کاغذ منتقل مى‌شود. کاغذ در جاهائى که متن وجود دارد داراى بار الکتريکى مى‌شود. پودر سياه رنگ و يا هر رنگ ديگر روى کاغذ پاشيده مى‌شود. در اين مرحله فقط نقاطى از کاغذ که داراى بار الکتريکى هستند سياه يا رنگى مى‌ماند و ساير نقاط پاک مى‌شوند. يک غلطک گرم اين پودر را روى کاغذ ثابت مى‌نمايد. اين نوع چاپگرها داراى سرعت بالائى هستند و مى‌توانند با ۲۱۰۰۰ خط در دقيقه يک کتاب ۱۰۰۰ صفحه‌اى را در چند دقيقه چاپ نمايد. چاپگرهاى ليزرى با پرتوليزر کار مى‌کند و امروزه در رايانه‌هاى شخصى براى چاپ متن و گرافيک به وضوح بالا مورد استفاده قرار مى‌گيرد. سرعت آن ۴تا ۸ صفحه در دقيقه مى‌باشد. نوع سريع‌تر آن تا حدود ۱۲ صفحه در دقيقه را چاپ مى‌نمايد. ليزر پرينتر براى نخستين بار توسط کمپانى IBM در سال ۱۹۷۵ به بازار آمد و به نام چاپگر ليزرى ۳۸۰۰ معروف است.

۱۹۷۶ م. دايرةالمعارف بزرگ لاروس

در سال‌هاى پيش از جنگ جهانى دوم، طرحى براى انتشار دايرةالمعارف فرانسه در ۲۱ جلد ريخته شد که جنگ موجب تعطيل انتشار آن شد. ويرايش جديد دايرةالمعارف بزرگ لاروس در ۲۰ جلد در بين سال‌هاى ۱۹۷۶ - ۱۹۷۲ انتشار يافت که حدود ۴۰۰،۰۰۰ مدخل دارد.

۱۹۷۶ م. تأسيس شرکت رايانه‌اى اَپل

در سال ۱۹۷۵ کمپانى (Mostechnologi) اعلام کرد که موفق به ساخت و توليد انبوه دو ريزپردازنده ۸ بايتى به اسامى ۶۵۰۱ و ۶۵۰۲ شده است. در بهار سال ۱۹۷۶ دو جوان به‌نام‌هاى استيو وزيناک (Steve wozniak) و استيو جوبز (Steve Jobs) تصميم گرفتند که با خريد يک ريزپردازنده ۶۵۰۲ از Mos اولين رايانه شخصى جهان را بسازند. آنها کارگاه خود را در گاراژ منزل وزيناک واقع در کوپرتيتوى کاليفرنيا مستقر کردند و شروع به ساختن رايانه نمودند. چندى بعد اين دو جوان با کمال افتخار اعلام کردند که موفق به ساخت رايانه‌اى شده‌اند که اسم آن (Apple) است. وزيناک سيب را خيلى دوست داشت. اَپِل در نگاه اول چيزى جز يک بُرد الکترونيکى نبود و هيچ شباهتى به آنچه امروز رايانه شخصى (Personal Computer) خوانده مى‌شود، نداشت. نه از منبع تغذيه خبرى بود و نه وسيله جانبى اضافى در کار، حتى اين رايانه جعبه و بدنه مناسبى هم نداشت. ولى با همه اين احوال چند دوجين از اين رايانه به همان حالت توسط (Byte Shop) خريدارى گرديد. وزيناک که يکى از اعضاء کلوپ رايانه‌اى و تکنسين هيولت پاکارد بود، با کمک (جابز) رايانه ۸ بايتى را وارد (Apple II) بازار کردند. اين رايانه به علت امکانات صوتى و گرافيکى با استقبال گرمى مواجه شد. درسال ۱۹۷۹ با نصب صفحه گسترده (Viscalc) روى (اپل ۲) هزاران دستگاه از اين رايانه به مراکز مهم و آموزشى فروخته شد. در سال ۱۹۸۳ رايانه‌اى تحت نام را وارد بازار کردند. ليزا ريزپردازنده قوى (موتورولا) يعنى ۶۸۰۰۰ بهره مى‌گرفت و در زمان خود قوى‌ترين و کامل‌ترين رايانه شخصى به شمار مى‌رفت. با وجودى که در فاصله زمانى بين ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۰ اَپِل چندين بحران مالى و مديريتى را پشت سر گذاشته، ولى به دليل قدرت غيرقابل انکار مکينتاش در مقابل رقيب مشابه خود از IBM، و نيز حساسيت روزافزون بازار به سرعت و قابليت رايانه، اکنون اپل رايانه‌هائى در اختيار دارد که در نوع خود کامل‌ترين و قدرتمندترين رايانه‌هاى شخصى به شمار مى‌روند.