آفتاب

کتاب‌های فرهنگ

نمایش ۱ تا ۲۵ از ۳۳ مورد

آدمیان از نهاد خود و بر پایهٔ سرشت طبیعی خویش، هنگام احساس شادی و خوشحالی فراوان در اندام‌های خود حرکت و جنبشی حس می‌کنند و بی‌اختیار به جست و خیز می‌پردازند و فریادها و قهقه‌های شادمانه از ته دل بر می‌کشند. نه ما و نه نیاکان ما و نه آن آدمان نخستین که در بن غارها می‌زیستند هیچگاه از این عکس‌العمل طبیعی بی‌بهره نبوده‌ایم. در میان مردم روزگاذان …

آدمیان را جاندارانی باهوش و خرد گفته‌اند و اگر با جانداران دیگر سنجیده شوند دارای مغز بزرگتری هستند. آنچه شگفت‌انگیز است اینکه آدمیان از همه مغز خود بهره نمی‌گیرند. برای پایداری زندگی هیچگاه به این مغز بزرگ نیازی نیست. به‌کاربردن چنگال و قاشق برای خوراک خوردن همچنین دانستن بازی شطرنج کمکی به زیستن نمی‌کند، پس چه چیز سبب شده که نمو مرگ به‌جائی …

واژه‌ای که اشو زرتشت در اوستا (گات‌ها) برای خدای یگانه به‌کار برده اهوره مزدا است. در آغاز بیشتر نیایش‌ها این عبارت به چشم می‌خورد: خَشنَو ترَه اَهورَهِه مَزدا. یعنی به خشنودی اهورامزدا. اهورامزدا در فارسی امروز به شکل‌های زیر درآمده است. هُرمَزد، هُرمُزد، اورمَزد، هورمَزد، هرمَز، اورمَز. همچنین خدا، خداوند، یزدان به همین معنی در فرهنگ‌های …

اندیشه و گفتارو کردار زرتشت پاک، یانش اهوراست فرا پذیرید ای جاودانهای پاک، گات‌ها را. درود بر شما ای سروده‌های پاک. اینک ای مزدای مینوی پاک نیکی افزا، در آغاز، با دست‌های برافراشته و خواهان خوشبختی به تو نماز می‌آورم. باشد که، با همهٔ کردارهای پاک و راست، که با خرد و اندیشهٔ نیک انجام گیرد، روان آفرینش را خشنود سازم.

پژوهش‌های مربوط به ”یاخته‌های ریشه‌ای“ موضوع روز و نمونهٔ خوبی است از آنچه دانش می‌تواند انجام دهد. دانشمندان از این ره امیدوار به درمان بسیاری از بیماری‌های بدون درمان امروزی می‌باشد، به عنوان مثال می‌توان از بیماری قتد، آلزایمر، آسیب‌دیدگی ستون مهره‌ها و جلوگیری از نارسائی قلبی به‌وسیله جوان‌سازی ماهیچه‌های قلب نام برد. ”یاخته‌های ریشه‌ای“ …

سخن از ”دانش“ و نهادهای دانشی، کاربرد آنها در میان آدمیان و ایران باستان است. نخست بایسته است با خود واژهٔ دانش در چم راستین آن هوده و بازده آن چیستی و چونی دگرگون‌پذیری ساختار پیش‌رونده آن اندک آشنائی داشته باشیم. دانش واژهٔ پارسی و بن واژه نام (اسم مصدر) و از بن واژهٔ پوییده (مصدر لازم) دانستن در چم دانائی، دانا، داننده آگاهی داشتن و شناختن کسی یا …

گاتاهای زرتشت در تمام طول تاریخ ایران تا امروز بر تمام دانش کشورمان سایه افکنده. آنچه در گاتاها دیده می‌شود ”فلسفه زندگی“ است جمله‌ای از گاتاها چنین می‌گوید: ”آنجا که شناخت باشد از دوروئی و تزویر خبری نیست“ بسیاری از دانشمندان هستند، موقعی که صحبت می‌کنند می‌گویند، آیا قبل از اسلام فارابی داشته‌ایم، ابن سینا داشته‌ایم و اگر داشته‌ایم کتاب‌های …

انسان‌ەا با سخن گفتن و نوشتن، احساس و اندیشه‌های خود را انتقال می‌دهند و برای این منظور از اصطلاحات، کنایه‌ها و خلاصه‌نویسی استفاده می‌کنند. ”یو.ان“، ”یونسکو“ و ”یونیسف“ همگی خلاصه‌نویسی‌هائی هستند که هرچند امروز معنی‌شان آشکار است اما در غرقاب تاریخ ممکن است مفهوم خود را از دست بدهند همانگونه که بسیاری از ما نمی‌دانیم ”یو بوت“ چه چیزی می‌باشد. …

نگاره مرد سالمندی که با موهای بلند، بال‌های گشاده سه قسمتی را که تزئین‌کننده سرستون‌های قدیمی ـ سنگ‌نگاره‌های باقی‌مانده از زمان ایران باستان، ویترین‌های طلافروشی و حتی فرش‌های نفیس موزه فرش ایران و روزنامه‌های کثیرالانتشار کیهان لندن که به کرات و بی‌توجه به تذکرات ما که در یادداشت درگذشت بانو محترمی، فروهر را ”اهور“ نامیده است می‌بینیم …

از جشن‌های متعددی که در ایران باستان مرسوم بوده، یا از جشن‌های اندکی که از آن عهد به یادگار مانده، هیچ یک به طول و تفصیل نوروز نیست. نوروز تنها جشنی است که یک جشن کوچک‌تر (چهارشنبه‌سوری) به پیشواز آن می‌آید و جشنی دیگر (سیزده بدر) به بدرقهٔ آن. در واقع نوروز مقدمه و مؤخره‌ای دارد که خود آنها به تنهائی از جشن‌های دیگری چون شب یلدا مفصل‌تر است. اما به غیر …

بررسی جامعه تاریخ و فرهنگ و جغرافیای ایران را در دوران ماد می‌توان به اعتبار مشکل‌ترین و پیچیده‌ترین بخش از دوران‌های تاریخی این سرزمین به‌شمار آورد. وجود نظریه‌پردازی‌های پژوهشگران مختلف که هریک در زمینه‌ای خاص چون: زبان‌شناسی، نژادشناسی، دین‌شناسی و... صاحب نطر بوده و از دیدگاه خود با موضوع برخورد کرده‌اند از یک سو، و نیز نظرات پژوهشگرانی …

دروغ اول آوریل یا سیزده نوروز در ایران اولین نشریه‌ای که ”دروغ اول آوریل“ را، ”دروغ سیزده نوروز“ کرد، روزنامهٔ نبرد ”خسرو اقبال بود“ که محمود تفضلی، جواد فاضل، حسن ارسنجانی، جهانگیر تفصیلی و اسماعیل پور والی و سه‌چهار تن دیگر بودند که شمارهٔ سیزده فروردین سال ۱۳۲۲ خورشیدی روزنامهٔ ”نبرد“ را یک‌پارچه به‌صورت دروغ درآوردند. مطلبی بسیار خواندنی …

پورورش اسپ (Pourush-Aspa) پدر زرتشت (Zara-Thushtra) ویشت اسپ (Visht-Aspa) پادشاه و جام اسپ (Jam-Aspa) وزیر دانشمند او. به این نام‌های در هم آمیخته نگاه کنید همانگونه که می‌بینیم هر یک از این نام‌ها از دو بخش ساخته شده. هر بخش از آن چم خود را دارد و زمانی‌که با هم پیوسته شوند نام کسی را می‌سازد. هر بخش از این نام‌های به هم پیوسته یا دو بخشی یک نام جداگانه نیستند و نیز هیچ‌گاه جای دو بخش آنها جا‌به‌جا …

ایرانیان باستان به گواهی تاریخ ملی ملتی شاد بودند، جشن‌های پی‌درپی روح آنان را طراوت می‌بخشید، حتی اعراب به فستیوال مهرجان می‌گفتند که معرب جشن مهرگان ماست. نیاکان ما شادترین مردمان جهان ایرانیان امروز افسرده‌ترین مردمان جهان! ۱۹ فروردین- جشن فروردینگان ---> فروردین...

در قدیم در گوشه‌ و کنار شهرهای ایران و در سر راه‌ها و منزلگاه‌های میان‌شهری قهوه‌خانه‌هائی دایر بود. قهوه‌خانه‌های قدیم درون‌شهری بهترین و جذاب‌ترین اماکن عمومی شهرها برای گذراندن اوقات فراغت بودند. هر یک از آنها معمولاً اجتماع و پاتوق گروهی از قشرها و صنف‌های گوناگون بود. قهوه‌خانه‌های سر راهی یا میان جاده‌ای که به آنها چای‌خانه هم می‌گفتند …

یکی از شیرزنان ایران که در بین هنرمندان معاصر نقش مهمی داشته است قمرالملوک وزیری می‌باشد که سالیان دراز ستارهٔ درخشان آسمان هنر ایران بود. صدای رسای قمر که از نخستین زنان خوانندهٔ ایران در دوران معاصر کشور ما بود علاقمندان شیدائی نظیر تیموتاش و عارف داشت که استاد مرتضی نی داود توانست او را کشف کند و از این خواننده اشعار مذهبی، هنرمندی بسازد …

واژهٔ ”آریا“ به زبان اوستائی ”ایریه Airya“ به پارسی باستان ”آریه Ariya “ و به زبان سنسکریت ”آریه Arya “ می‌باشد. این نام ـ واژه به معنای ”نجیب و شریف و آزاده و دوست“ است. قوم ”آریائی“ یا به تعبیر دیگر ”هند و ایرانی“ شاخهٔ شرقی قوم بزرگی‌ است به نام ”هندواروپائی“ که در هزارهٔ سوم پ.م. از سرزمین‌های واقع در دشت‌های جنوب روسیه، نواحی شرقی و فرودست رود Dniepr، شمال قفقاز و غرب اورال …

گُستهم (از ایرانی باستان به معنای به‌کار برندهٔ قدرتی وسیع، فارسی نو: گستهم، بستام) نام دو پهلوان ایرانی در شاهنامه است. پسر نوذر و برادر جوان‌تر توس. از گستهم نخست در شاهنامه در زمان فرمان‌روائی پدرش یاد می‌شود، اما ماجراهای اصلی وی در داستان‌های فرعی رخ داده در زمان پادشاهی کی‌خسرو واقع‌اند. وی از سوی کی‌خسرو به فرمان‌داری بخشی از توران پس …

اگر فهرستی از نام ترانه‌خوانان داشته باشیم که شروع فعالیت هنری و خوانندگی‌شان از آغاز کار رادیو در دهه‌های بیست تا پایان سال پنجاه و هفت باشد، می‌بینیم تعداد آنهائی که از یکی دو یا سه ترانه بیشتر نخوانده‌اند، زیاد نیستند. نام آشناترین آنها برای همگان ”حسن گلنراقی“ است با اجرای تک‌ترانهٔ ”مرا ببوس“ و کمتر شناخته‌ترین‌شان شاید ”منوچهر همایون‌پور“ …

برای ما که دور از وطنمان زندگی می‌کنیم، کشور میزبان در حقیقت، کشور و وطن دوم ما محسوب می‌شود. فرزندان ما در این کشورها به دنیا می‌آیند، بزرگ می‌شوند و در اینجا زندگی می‌کنند. این طبیعی خواهد بود که فرهنگ کشور میزبان در بیشتر اوقات فرهنگ مسلط باشد. فرزندان ما خواه‌ناخواه دو ملیتی و دو فرهنگی خواهند بود. منطقی‌ترین و بهنرین گزینه همان است که زیبائی‌ها …

باز هم در حال و هوای خوش‌جشن ”اسپندارمذگان“ یا ”جشن اسفندگان“ و مناسبت زیبای این جشن کهن ایرانی در ماه ”اسفند“ و این بار، با پژوهشگرانهٔ ”جلال خالقی مطلق“. اگر یادتان باشد پس از جشن یا روز ”والنتاین“ بود که اینجا و آنجا خواندیم و شنیدیم که بدانید و آگاه باشد که در ایران باستان، روزی مشابه این روز وجود داشته و قدمت آن حتی به دو قرن پیش از میلاد مسیح می‌رسد …

نوشتهٔ زیر ترجمه و برداشتی است از منابع گوناگون سوئدی که ضمن اشارات علمی و تاریخی به پیدایش عید ”پاک“، تلاش می‌کند تا ریشه‌های مشتذک برخی از آداب و رسوم ملل از جمله ”نوروز“ و عید ”پاک“ را بازگو کند. عید پاک، یکی از عیدهای بزرگ مذهبی است که در رابطه با زمان برگزاری و چگونگی فلسفهٔ وجودی آن، که در اول بهار اتفاق می‌افتد اهمیت فراوانی دارد. می‌گوید ک حضور …

صبح صادق ندمد، تا شب یلدا نرود دی ماه در ایران کهن چهار جشن را در بر داشت: نخستین روز ماه دی و روزهای هشتم، پانزدهم و بیست و سوم، سه روزی که نام ماه و نام روز یکی بود. امروز از این چهار جشن تنها شب نخستین روز دی ماه، یا شب یلدا، را جشن می‌گیرند. یعنی آخرین شب پائیز، نخستین شب زمستان، پایان قوس، آغاز جدی و درازترین شب سال. واژهٔ یلدا سریانی و به معنی ولادت …

یلدا یک کلمهٔ فارسی نیست و از زبان مسیحیان سریانی وارد زبان فارسی شده است. یلدا در زبان سریانی به معنای ”تولد“ است. بسیاری از پژوهشگران معتقدند که آئین یلدا در اصل جشن تولد حضرت خورشید یا حضرت میترا یا حضرت مهر بوده و حضرت میترا در فردای چنین شبی به دنیا آمده است. استدلال آنان بر این پایه است که شب یلدا مصادف با ۲۱ دسامبر و انقلاب زمستانی است آنان می‌گویند …

نگاهی به تنوع و ارزش یافته‌های میراث فرهنگی در گورستان باستانی ”آق اولر“ تالش ـ مطالعه بر روی اشیاء به‌دست آمده از گورهای چند نفره حاکی از همزمانی تدفین آنهاست. ـ کشف ۳۰ گور با تدفین‌های گوناگون به همراه ۱۸۸ قلم شیء از جمله دستاوردهای کاوش در ”آق اولر“ است. ـ در نیمه دوم هزارهٔ اول قبل از میلاد، طبقات اجتماعی مختلف در ”آق اولر“ می‌زیسته‌اند. ـ ساکنان …

نمایش ۱ تا ۲۵ از ۳۳ مورد